I SA/Bk 421/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości oraz o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...].07.2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...].05.2009 r. nr [...] uchylającą w całości dotychczasową decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 i odmawiającą przyznania tychże płatności. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: Po rozpatrzeniu wniosku R. K. (dalej: Skarżący, Strona), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z [...].10.2006 r. nr [...] przyznał wnioskowane płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2006. Następnie organ ten postanowieniem z [...].11.2008 r. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie z powodu stwierdzenia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi (oświadczenie wnioskodawcy z 19.11.2007 r. oraz protokół z kontroli z 14.02.2008 r.). Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał w dniu [...].05.2009 r. decyzję nr [...], w której uchylił decyzję z [...].10.2006 r. oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący nie użytkował działek, w stosunku do których wnioskował o przyznanie płatności. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżący złożył od niej odwołanie. Dyrektor [....] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...].07.2009 r. nr [....] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Organ powołując się na wyrok WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 718/04 podniósł, że celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych było finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób (organizacji), które faktycznie uprawiają grunty rolne, chociaż nie są ich właścicielami. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, iż Skarżący nie był posiadaczem działek, w stosunku do których ubiegał się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. Świadek F. J. zeznał, że od 2004 r. do sierpnia 2006 r. użytkował działkę ewidencyjną nr [...] (kosił trawę i wypasał bydło) na podstawie ustnej umowy dzierżawy z R. K. oraz był wyłącznym użytkownikiem przedmiotowej działki. Z kolei świadkowie: J. M. T., D. T., M. G., Z. Ć. i M. B. zeznali, iż posiadaczem działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w roku 2004 był J. M. T., zaś od maja 2005 r. działki te użytkuje D. To. Nadto świadek Z. Ć. zeznał, iż od 2000 r. do dnia rozprawy włącznie samodzielnie użytkuje działki ewidencyjne nr [...] i [...] oraz wschodnią część działki ewidencyjnej nr [...] poprzez wypas bydła na podstawie ustnej umowy dzierżawy. Ponadto w trakcie rozpraw administracyjnych, na których przesłuchano w/w świadków Skarżący nie kwestionował i nie wnosił uwag do zeznań świadków oraz przyznał, że w latach 2004 – 2006 grunty rolne stanowiące jego gospodarstwo rolne faktycznie użytkowali w/w świadkowie. Organ ocenił powyższe zeznania jako wiarygodne, nie dał natomiast wiary późniejszym wyjaśnieniom Skarżącego z 18.05.2009 r. i 25.05.2009 r. W związku z tym Skarżący nie spełnił podstawowego warunku przyznania płatności bezpośrednich, co skutkowało odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł R. K. Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja opiera się na nie w pełni zrozumiałych zapisach zeznań świadków, albowiem prowadzący przesłuchania podyktował świadkom obce im pojęcia prawne. Dlatego też świadkowie ci złożyli w dniu 23.05.2009 r. dodatkowe oświadczenie uzupełniające i prostujące uprzednio złożone zeznania. Z oświadczenia tego jednoznacznie wynika, że sąsiedzi R. K. nigdy nie dzierżawili należącej do niego ziemi ani nie pobierali z tego tytułu należnych rekompensat. Skarżący wskazał ponadto, iż już na samym początku w sprawie doszło do nieporozumienia, gdyż zgodnie z treścią wezwania rozprawa administracyjna z 29.01.2009 r. miała być tylko "w sprawie ustalenia powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności", a w rzeczywistości dotyczyła innego problemu. Skarżący argumentował także, że po zakupie gospodarstwa w 1992 r. rozpoczął w nim prace mające na celu doprowadzenie go do stanu używalności rolniczej. W latach 1995-1999 oddał je w dzierżawę na podstawie umowy i na piśmie S. G. ojcu M. G. Z powodu nieopłacalności dzierżawca zrezygnował z przedłużenia umowy dzierżawy. Pomimo podjętych starań nikt nie chciał zawrzeć z Skarżącym umowy dzierżawy. Dlatego też sam zajął się produkcją rolną przestawiając gospodarstwo z nieopłacalnej dotąd produkcji zbóż na produkcję traw. Następnie zaczął zmieniać profil gospodarstwa na produkcję ekologiczną. Negowanie całej jego działalności rolniczej przez dowolną interpretację protokołów z rozpraw administracyjnych bez uwzględnienia całokształtu sytuacji jest pomyłką i nieporozumieniem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, bowiem nie doszło w tej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż biorąc pod uwagę przepisy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), aby uzyskać płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, osoba wnioskująca o takie płatności musiała: – być posiadaczem - producentem rolnym - gospodarstwa rolnego utrzymywanego w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska; – uprawiać powierzchnię działek rolnych nie mniejszą niż 1 ha o odpowiedniej strukturze upraw. Płatności mógł zatem otrzymać jedynie posiadacz będący faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, faktycznym producentem rolnym. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29.08.2007 r., II GSK 122/07 (LEX nr 368187) na gruncie ustawy z 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru należy przyjąć, że posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Ustawodawca, ustalając bowiem dopłaty bezpośrednie do gruntów, miał na względzie wprowadzenie dodatkowych środków pieniężnych, które wyrównywałyby stopniowo szanse gospodarstw wiejskich. Takie rozumienie posiadania, jako faktycznego użytkowania gruntów rolnych, wiąże się z celem tych dopłat, czyli dofinansowaniem do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 12.07.2005 r., II SA/Bk 718/04 stwierdzając, iż celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych było finansowe wspieranie producentów rolnych czyli osób (organizacji), które faktycznie uprawiają grunty rolne, chociaż nie są ich właścicielami. Dopłaty nie były natomiast przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności nie zajmują się produkcją rolną. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 09.10.2006 r., IV SA/Wa 1184/06 (LEX nr 284549) wskazał, że przepisy prawa nie przewidują, by płatność została przyznana właścicielowi nieruchomości, a nie jej użytkownikowi nawet w sytuacji, gdy użytkownik korzysta z nieruchomości wbrew woli właściciela. Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że Skarżący występując o przyznanie płatności na rok 2006 nie użytkował faktycznie swoich gruntów rolnych. Były one natomiast użytkowane przez: D. T., Z. Ć. i F. J. Wniosek ten wynika jednoznacznie z zeznań przesłuchanych świadków, jak też z wyjaśnień samego Skarżącego. Skarżący podnosi, iż on i świadkowie zostali wprowadzeni w błąd przez osobę prowadzącą przesłuchania m.in. przez podyktowanie nieznanych im pojęć prawnych. Zarzut ten nie znajduje oparcia w protokołach przesłuchań świadków. Trzeba podkreślić, że wszyscy świadkowie potwierdzili podpisem złożone zeznania. Ponadto, co istotne we wszystkich przesłuchaniach brał udział Skarżący, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń, co do sposobu ich przeprowadzenia czy treści sporządzonego protokołu. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw, by podważać wiarygodność uzyskanych przez organ zeznań. Trudno uwzględnić też tłumaczenia, że ani świadkowie, ani Skarżący nie rozumieli, co oznacza pojęcie dzierżawy, która jest umową powszechnie stosowaną. Trzeba zauważyć, że świadkowie niezależnie od tego wskazywali, iż użytkowali grunty rolne Skarżącego i robili to na własne potrzeby. Organ miał też podstawy by nie dać wiary przedłożonym przez Skarżącego późniejszym oświadczeniom świadków, w którym zaprzeczają oni wcześniejszym zeznaniom. Podkreślić w tym miejscu należy, iż pisemne oświadczenie osoby fizycznej, co do postrzeżonych przez nią faktów jest jedynie dokumentem prywatnym i nie może być utożsamiane z dowodem z zeznania świadka, ponieważ inna jest jego wartość dowodowa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 08.04.2003 r., I SA 2282/01, LEX nr 159221). Dysponując przy tym jednoznacznymi zeznaniami, złożonymi na rozprawie administracyjnej, organ odwoławczy prawidłowo nie uwzględnił późniejszej zmiany tych zeznań. Nie może skutkować uchyleniem decyzji wskazywany w skardze fakt, że w wezwaniu na rozprawę administracyjną jako jej przedmiot wskazano ustalenie powierzchni do przyznania płatności. Trzeba podkreślić, że Skarżący brał udział w rozprawie, na której wyszły na jaw nowe okoliczności (także dla organu), nie może zatem twierdzić że został zaskoczony przez organ. Stronę pouczono też o jej prawach. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.