II SA/Rz 828/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W.Ł. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W.Ł. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] Wojewoda uchylił w całości postanowienie Wójta Gminy A. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania z pobytu stałego W. Ł. z lokalu mieszkalnego w miejscowości M. S. nr 71. W podstawie prawnej postanowienia Wojewoda wskazał art. 138 § 2 w związku z art. 144 oraz art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji spowodowane było błędnym zastosowaniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazany przepis nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek jego zawieszenia, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy należy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W ocenie Wojewody prowadzenie przez W. Ł. procesu o ochronę posiadania i wynik takiego postępowania nie mogą być traktowane jako zagadnienie wstępne dla sprawy o wymeldowanie. Z tych powodów zawieszenie postępowania przed Wójtem Gminy A. naruszało przepisy prawa. Z rozstrzygnięciem Wojewody nie zgodził się W. Ł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył postanowienie Wojewody zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na błędnej wykładni tego przepisu i niewłaściwe jego zastosowanie oraz sprzeczność w ustaleniach faktycznych będących podstawą orzekania. Z tych powodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że wystąpienie do sądu cywilnego z powództwem o ochronę posiadania jest zagadnieniem wstępnym dla wymeldowania, zwłaszcza, że jest współwłaścicielem lokalu, z którego ma być wymeldowany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując argumentację jak w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga W. Ł. jest zasadna. Sąd podziela podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegający na błędnym przyjęciu przez Wojewodę, że w sprawie o wymeldowanie rozstrzygnięcie procesu posesoryjnego nie jest zagadnieniem wstępnym. Sąd przyjmuje argumentację organu w tym zakresie, gdy twierdzi on, że zameldowanie i wymeldowanie służy celom ewidencyjnym, zatem jest oderwane od uprawnień przysługujących do lokalu, a tym samym wymeldowanie jest oderwane od wyniku procesu posesoryjnego. Dla wsparcia swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z dnia 24 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 561/05 wskazując, że w orzecznictwie (...) utrwalił się już pogląd, zgodnie z którym organ właściwy w sprawie meldunkowej nie ma obowiązku uzależniania swojej decyzji od zakończonego postępowania posesoryjnego. Zauważyć należy, że wskazany wyrok nie formułuje takiej tezy, a zacytowane przez organ zdanie jest częścią uzasadnienia, zresztą przytoczoną w sposób wybiórczy. Zdanie poprzedzające sugeruje zupełnie inny sens cytowanego fragmentu. NSA wyraźnie wskazuje w nim, że gdyby w sprawie złożono pozew o ochronę posiadania można by wystąpić do badania czy byłaby to wystarczająca podstawa obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Nie bez znaczenia dla poglądu sformułowanego przez NSA było i to, że Sąd oceniał decyzje wydane po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. /Dz.U. nr 78, poz. 716, a przed nowelą art. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. nr 139, z 2006 r., poz. 993 ze zm./. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd stan prawny dopuszcza wymeldowanie osoby z pobytu stałego jeżeli opuściła ona to miejsce i nie wymeldowała się. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości stanowisko, że przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu jest spełniona, jeżeli opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 739/07, LEX 498355/. Jak wskazano w powołanym wyroku, nie można dobrowolności przypisać w sytuacji, gdy osoba została usunięta z lokalu przy użyciu przymusu fizycznego lub psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu przez wymianę zamków w drzwiach. Za równoznaczną z opuszczeniem trwałym i dobrowolnym należy uznać sytuację, gdy osoba usunięta z lokalu lub do niego nie dopuszczona nie podejmuje środków prawnych celem usunięcia takiego stanu. W sprawie będącej przedmiotem skargi skarżący podjął środki prawne składając powództwo posesoryjne. Ten fakt nie budzi wątpliwości. Rozstrzygnięcie tej kwestii ma skutek dla wymeldowania. Z tego więc powodu należy przyjąć, że jest to zagadnienie wstępne, które powinno skutkować zawieszeniem postępowania głównego do momentu rozstrzygnięcia sprawy posiadania. Wojewoda przyjmując inny sposób rozumienia tej kwestii, a tym samym treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. naruszył przepisy prawa materialnego, a to jest podstawa do uwzględnienia skargi stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.