II SA/Bd 990/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-01-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić umorzenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów, jeżeli strona nie wykonała warunku zastąpienia ich innymi drzewami w określonym gatunku i ilości, mimo że posadziła drzewa innych gatunków?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji w części odmawiającej umorzenia opłaty, ponieważ ustawa nie przewiduje możliwości wydania takiej decyzji. W przypadku niewykonania warunku zastąpienia drzew, organ powinien orzec o pobraniu opłaty, a nie o odmowie umorzenia. W pozostałej części skargę oddalono, uznając za zasadne rozstrzygnięcie o pobraniu opłaty, gdyż strona nie wywiązała się z nałożonego obowiązku posadzenia drzew gatunku lipa.
Stan faktyczny
Wójt Gminy L. odmówił umorzenia opłaty za wycięcie drzew, ponieważ strona skarżąca nie wykonała warunku zastąpienia ich 66 sztukami drzew gatunku lipa, mimo że posadziła 70 drzew innych gatunków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. trudności w nabyciu drzew gatunku lipa oraz problemy związane z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy L. w zakresie określonym w pkt 1 oraz nieważność pkt 1 decyzji Wójta Gminy L., 2. W pozostałej części skargę oddalił, 3. Umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, 4. Stwierdził, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w pkt 1 sentencji wyroku nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty za wycięcie drzew 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] w zakresie określonym w pkt 1 oraz nieważność pkt 1 decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. umarza postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w pkt 1 sentencji wyroku nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [..] Nr [...] Wójt Gminy L., na podstawie art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił w punkcie pierwszym umorzenia ustalonej własną decyzją z dnia [...] Nr [...] opłaty w wysokości 43 848,25 zł naliczonej za usunięcie 22 sztuk drzew gatunku brzoza oraz 17 m² krzewów gatunku wierzba i sosna, rosnących na działce nr [...] położonej w Z., gmina L. , stanowiącej własność A. R. Jednocześnie w punkcie drugim decyzji, wezwał A. R., na podstawie art. 84 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody, do niezwłocznego uiszczenia w/w opłaty, w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] wydaną na wniosek A. R., Wójt Gminy L. udzielił w/w zezwolenia na usunięcie 22 sztuk drzew gatunku brzoza oraz 17 m² krzewów gatunku wierzba i sosna z terenu działki nr [...] pod warunkiem posadzenia na terenie tej samej działki 66 sztuk nowych drzew gatunku lipa. We wskazanej decyzji została również ustalona opłata w wysokości 43 848,25 zł za usunięcie drzew i krzewów, której termin uiszczenia został odroczony na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, tj. do dnia [...] jako że zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów zostało wydane pod warunkiem zastąpienia wyciętych drzew i krzewów innymi drzewami. Jednocześnie Wójt Gminy L. zobowiązał A. R. do powiadomienia Urzędu Gminy o dokonanych nowych nasadzeniach. Pismem z dnia 1 lipca 2009 r. A. R. poinformowała Wójta Gminy L. o nasadzeniu, na przedmiotowej działce, 70 sztuk nowych drzew, wyjaśniając, iż ze względu na trudności w nabyciu odpowiednich drzew gatunku lipa zasadziła 70 sztuk drzew innych gatunków tj. 45 sztuk drzew gatunku brzoza, 15 sztuk drzew gatunku klon oraz 10 sztuk drzew gatunku dąb. W celu sprawdzenia, jak wskazał organ, po upływie trzyletniego okresu, na który odroczono termin uiszczenia w/w opłaty, czy strona wykonała nałożony decyzją z dnia [...] obowiązek nasadzenia nowych drzew oraz co stało się z nowymi nasadzeniami, w dniu 3 lipca 2009 r. przeprowadzono oględziny działki nr [...], co zostało udokumentowane notatką służbową oraz dokumentacją fotograficzną, podczas której stwierdzono, że nie ma na niej nasadzeń drzew gatunku lipa w ilości 66 sztuk. W związku z tym, pismem z dnia 6 lipca 2009 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia wywiązania się z obowiązku nałożonego decyzją z dnia [..] oraz o wyznaczonych na dzień 15 lipca 2009 r. oględzinach działki. Obecni w trakcie oględzin, A. R. oraz jej mąż M. R. ponownie wyjaśnili, iż drzewa gatunku lipa nie zostały nasadzone z uwagi na trudności nabycia materiału szkółkarskiego. W wyniku dokonania wizji na działce stwierdzono występowanie na niej drzew gatunku brzoza, czeremcha amerykańska, sumak octowiec i dąb, w łącznej ilości 96 sztuk. Drzewa gatunku sumak octowiec, jak wskazał organ, są odrostami z działki sąsiedniej, drzewa gatunku dąb rosną w bliskiej odległości od drzew tego samego gatunku i prawdopodobnie stanowią ich siewki, natomiast drzewa gatunku brzoza rosną w gęstych skupiskach i stanowią raczej, w ocenie organu, odrosty od pni drzew gatunku brzoza usuniętych na podstawie decyzji z dnia [...]. Na okoliczność dokonania wizji lokalnej został sporządzony stosowny protokół oraz wykonano dokumentację fotograficzną. W ocenie organu I instancji rosnących na działce drzew gatunku brzoza, czeremcha amerykańska, sumak octowiec i dąb nie można potraktować jako nowego nasadzenia. W decyzji zaś z dnia [...] dokładnie określono warunek udzielenia zezwolenia na usuniecie wnioskowanych drzew i krzewów, wskazując precyzyjnie ilość i gatunek nowych nasadzeń. W sytuacji zaś gdyby strona rzeczywiście napotkała trudności w nabyciu odpowiednich drzew gatunku lipa, to nic nie stało na przeszkodzie, aby wystąpiła w odpowiednim czasie o zmianę wydanej decyzji, jednakże takich działań nie podjęła. Niewywiązanie się więc przez A. R. z warunków określonych decyzją z dnia [..] w zakresie nasadzenia 66 sztuk drzew gatunku lipa, czyniło zasadnym, zdaniem organu, wydanie decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew i krzewów. Postawę bowiem umorzenia opłaty w wysokości 43 848,25 zł, stanowiłoby złożenie przez stronę do dnia 3 lipca 2009 r. oświadczenia o dokonaniu nasadzeń drzew gatunku lipa w ilości 66 sztuk oraz zachowanie przez drzewa żywotność po upływie 3 lat od dnia ich posadzenia lub też niezachowanie przez nie żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza, taka zaś sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Od powyższej decyzji A. R. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. odwołanie, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania szczegółowo opisała czynności podejmowane od czasu zakup działki nr [...], tj. od 2004 r., związane z planowaną budową na niej obiektu handlowo-usługowego z częścią mieszkalną, dla którego to zamierzenia inwestycyjnego ustalone zostały decyzją z dnia [...] warunki zabudowy. Wyjaśniła, iż musiała odłożyć budowę wskazanego obiektu handlowo-usługowego do czasu wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego wsi Z., do którego sporządzania Urząd Gminy w L. przystąpił latem 2006 r., albowiem w projekcie tegoż planu przewidziano, iż przez przedmiotową działkę ma przebiegać droga o szerokości 12 m. Odwołująca wskazała, iż skierowała do Wójta Gminy L. pismo z prośbą o uwzględnienie, w opracowywanym planie miejscowym, ustaleń dotyczących działki nr [...] zgodnie z wydaną w dniu [...] decyzją o warunkach jej zabudowy. A. R. podniosła, że zgodnie z zamierzeniem nasadzenie drzew miało nastąpić po wybudowaniu obiektu handlowo-usługowego, tymczasem projektowana droga mając przebiegać przez działkę nr [....] przekreślała nie tylko planowaną inwestycję, ale również czyniła bezzasadnym sadzenie w tym miejscu drzew. Z przytoczonych powodów, dopiero na przełomie marca i kwietnia 2009 r., gdy koncepcja zabudowy działki w uchwalonym planie została utrzymana, chcąc wywiązać się z warunków określonych w decyzji z dnia [...] zaczęła kontaktować się z nadleśnictwami prowadzącymi uprawy leśne, jednakże żadne z nich, w okresie wiosennym, nie posiadało drzewek gatunku lipa. Zrezygnowała także z zakupu drzewek gatunku lipa w punktach ogrodniczych, gdyż okres wiosenny nie jest najlepszą porą na sadzenie drzewek o planowanej wysokości 2-3 m. Dlatego też w pierwszej dekadzie kwietnia 2009 r. nasadziła na przedmiotowej działce drzewka różnego gatunku w ilości 70 sztuk, o czym pismem z dnia 1 lipca 2009 r. poinformowała Wójta Gminy L., jednocześnie deklarując, że jak zaistnieje potrzeba uzupełnienia drzewostanu lipą, to nasadzenia dokona w okresie: listopad 2009 - kwiecień 2010. Wyjaśniła również, iż pasący się na jej działce koń zniszczył część posadzonych w kwietniu drzewek. Ponadto odwołująca się powołała się na swoją trudną sytuację rodzinną zwłaszcza z związaną z pogarszającym się stanem zdrowia teściowej, która w konsekwencji zmarła, a nad którą wzmożona opieka spowodowała konieczność przerwania w maju 2006 r. wszelkich czynności związanych z realizacją decyzji z dnia [...] po usunięciu z działki objętych zezwoleniem drzew. Reasumując wyżej wymieniona stwierdziła, iż gdyby nie podjęto prac nad planem zagospodarowania przestrzennego wsi Z., który zmieniał przeznaczenie przedmiotowej działki, to obecnie dzisiaj na tej działce stałby planowany obiekt handlowo-usługowy otoczony lipami. Decyzją z dnia [....] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., na podstawie art. 84 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż prawidłowo przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające wykazało, iż odwołująca nie wykonała ustalonego decyzją z dnia [...] obowiązku nasadzenia na terenie działki 66 sztuk drzew gatunku lipa. Co do zaś znajdujących się na działce nr [...] drzew gatunku: brzoza, czeremcha amerykańska, sumak octowiec i dąb, w ilości łącznie 96 sztuk, zachodzi duże prawdopodobieństwo, że stanowią one siewki i odrosty. Obowiązkiem posiadacza zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, w stosunku do którego odroczono termin płatności należnej opłaty, z uwagi na udzielenie zezwolenia pod warunkiem zastąpienia wyciętych drzew i krzewów innymi ściśle określonymi drzewami jest, jak wskazał organ, dokonanie nowych nasadzeń oraz ich właściwa pielęgnacja i zabezpieczenie, aby zachowały swą żywotność przez okres ustalony w decyzji i przewidziany w ustawie o ochronie przyrody. Z przeprowadzonego przez organ I instancji wyczerpującego postępowania dowodowego, jednoznacznie wynika, iż odwołująca nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku, na przedmiotowej działce nie występują bowiem nasadzenia w gatunku i ilości ustalonych decyzją z dnia [...]. Tym samym zasadnym było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego jedynie zapis punktu drugiego skarżonej decyzji, wzywający odwołującą do niezwłocznego uiszczenia opłaty w terminie 14 dni, od dnia otrzymania decyzji organu I instancji i powołanie w podstawie prawnej art. 84 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody, były nieprawidłowe. Termin bowiem "niezwłoczne" uiszczenie opłaty dotyczy sytuacji prawnej innej niż wynikająca z art. 84 ust. 5 w/w ustawy, gdyż należy go stosować, gdy organ przed upływem terminu wynikającego z art. 84 ust. 5 w/w ustawy dokona oględzin terenu i ustali, że posadzone lub przesadzone drzewa nie zachowały żywotności w okresie "do" trzech lat od dnia ich posadzenia lub przesadzenia. Posiadacz nieruchomości obowiązany jest wówczas do niezwłocznego uiszczenia opłaty. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., A. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację przytoczoną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż Sąd z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa i ocenia czy ich skutki powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd zatem zobligowany jest zbadać w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu oraz rozpatrzyć sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem "całego postępowania administracyjnego". Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym aspekcie, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia, stanowił art. 84 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody. Przepis ten odnosi się w swojej treści do sytuacji prawnej określonej w przepisach art. 84 ust. 4 w zw. z art. 83 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody. W myśl przepisu art. 83 ust. 1 w/w ustawy usuwanie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości, a jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem to do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Przepis art. 83 ust. 6 określa sytuacje, w których ustawodawca nie wymaga uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Wydanie wskazanego zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów (art. 83 ust. 3 w/w ustawy). Z usunięciem drzew lub krzewów wiąże się obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie ze środowiska (art. 84 ust. 1 w/w ustawy). Obowiązek uiszczenia opłaty nie występuje w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 86 w/w ustawy. Wnioskujący o uzyskanie zezwolenia może również uwolnić się od obowiązku uiszczenia opłaty, w sytuacji gdy zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów zostanie wydane pod warunkiem ich przesadzenia lub zastąpienia innymi drzewami lub krzewami, wówczas bowiem właściwy organ w myśl art. 84 ust. 4 w/w ustawy odracza, na okres trzech lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Jeżeli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowają żywotność po upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowają żywotności jednakże z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, to należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania i pobierania opłat (art. 84 ust. 5 w/w ustawy). Z przytoczonych uregulowań prawnych wynika, iż po pierwsze usuwanie drzew lub krzewów z tereniu nieruchomości może nastąpić, poza sytuacjami enumeratywnie wymienionymi w art. 83 ust. 6 w/w ustawy, wyłącznie za zezwoleniem właściwego organu, po drugie zaś, że regułą jest ponoszenie opłaty za usunięcie drzew lub krzewów na podstawie zezwolenia. W sytuacji jednak, gdy właściwy organ uzależni w decyzji zezwalającej, wydanie stosownego zezwolenia od przesadzenia drzew lub krzewów lub też zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, to z mocy art. 84 ust. 4 w/w ustawy odroczy termin uiszczenia opłaty, co w konsekwencji może doprowadzić do jej umorzenia, w przypadku zaistnienia sytuacji z art. 84 ust. 5, świadczących o zrekompensowaniu uszczerbku w środowisku, spowodowanego dokonaną wycinką. Konsekwencją prawną odroczenia terminu płatności opłat za usunięcie drzew lub krzewów jest, poza sytuacją określoną w art. 84 ust. 5a w/w ustawy, konieczność powrotu do sprawy po upływie terminu odroczenia. Niewątpliwie musi być przeprowadzone w sensie procesowym (a nie materialnym) odrębne postępowanie w przedmiocie odroczonej opłaty za wycięcie drzew, które – w zależności od poczynionych ustaleń – kończy decyzja o umorzeniu lub pobraniu tejże opłaty. Pierwsze z rozstrzygnięć winno być wydane – jak wyżej wskazano - w sytuacji wykonania przez stronę nałożonego decyzją warunkową obowiązku, gdy jednocześnie dojdzie do stwierdzenia, że przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy zachowały żywotność, uwzględnienie niezachowanie przez nie żywotności nastąpiło z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. W innym przypadku niezachowanie żywotności skutkuje orzeczeniem o pobraniu opłaty (art. 84 ust. 5 i 5a ustawy). Przy odmiennej sytuacji faktycznej, to jest gdy strona nie wykona nałożonego na nią obowiązku, badanie wymienionych wyżej ustawowych przesłanek, w tym również zawinienia strony nie następuje, bowiem ustawa w razie niewykonania warunku w ogóle, nie przewiduje możliwości umorzenia ustalonej opłaty. W ocenie Sądu, w przypadku więc wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów pod warunkiem ich przesadzenia lub zastąpienia innymi drzewami lub krzewami i w związku z tym odroczenia terminu uiszczenia opłaty za ich usunięcie oraz następnie stwierdzenia niewykonania tegoż warunku w wyznaczonym w decyzji terminie, musi być podjęte rozstrzygnięcie o pobraniu opłaty. Należy bowiem przyjąć, że skoro w art. 84 ust. 5a ustawy obowiązek uiszczania opłaty wiąże się nieskutecznym wykonaniem warunku, to tym bardziej opłatą winien być obciążony podmiot, który warunku zasadzenia drzew lub krzewów w ogóle nie zrealizował. W ustawie nie określono, czy postępowanie po upływie terminu odroczenia opłaty za usunięcie drzew wymaga zainicjowania wnioskiem strony, czy też organ władny jest je wszcząć tylko z urzędu. W ocenie Sądu zachodzą obydwie możliwości. Jakkolwiek w judykaturze przyjęto, że w przypadku, gdy przepis prawa materialnego nie reguluje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, a przedmiotem postępowania jest ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej uprawnień, wszczęcie postępowania następuje na jej wniosek, to w razie rozstrzygania w kwestii opłaty, tego rodzaju typowa sytuacja nie ma miejsca, bowiem z reguły nie będzie można z góry przesądzić, czy postępowanie doprowadzi do stwierdzenia uprawnienia strony do umorzenia opłaty, czy też wydana zostanie decyzja stwierdzająca obowiązek uiszczenia odroczonej opłaty. W związku z tym brak wniosku strony o orzeczenie w kwestii opłaty może oznaczać rezygnację z poniesienia ryzyka obciążenia opłatą i nie należy jej bierności w tym zakresie utożsamiać z rezygnacją z uprawnienia do umorzenia należności. Nadto uznanie, że postępowanie może być wszczęte na wniosek oznaczałoby dopuszczenie sytuacji, w których z powodu braku wniosku strony nie doszłoby do obciążenia jej opłatą mimo istniejących ku temu przesłanek. W niniejszej sprawie Wójt Gminy L. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia wywiązania się przez stronę z obowiązku posadzenia drzew nałożonego decyzją z dnia [...]. Nastąpiło to po wstępnych oględzinach na działce nr [...] oraz dokonanym przez stronę zgłoszeniu o nasadzeniach. Strona nie wnosiła o umorzenie opłaty. Wobec jednoznacznego ustalenia w toku powyższego postępowania, że jakkolwiek organ udzielił skarżącej zezwolenia na usunięcie 22 sztuk drzew oraz 17 m² krzewów z terenu jej działki pod warunkiem posadzenia na niej 66 sztuk nowych drzew gatunku lipa, a warunek ten został oparty na wyraźnym przepisie prawa materialnego (art. 83 ust. 3 ustawy), skarżąca nie wywiązała się z niego, bowiem nie dokonała w zakreślonym terminie żadnych nasadzeń drzewek gatunku lipa, zasadnym było rozstrzygnięcie w punkcie 2 sentencji decyzji z dnia 24 sierpnia 2009 r. o pobraniu opłaty w wysokości 43.848,25 zł z tytułu wycięcia drzew i krzewów. Ze względu na wyraźne określenie w decyzji z [...] gatunku wymaganych do zasadzenia drzew organ nie mógł uznać, że poprzez dokonanie nasadzenia drzew innego gatunku spełniony został warunek, od którego uzależnione było umorzenie odroczonej opłaty. Wprawdzie rozstrzygnięcie w punkcie 2 sentencji decyzji organu I instancji o pobieraniu opłaty posiada formę wezwania skarżącej do jej uiszczenia, lecz wezwanie jest równoznaczne ze stwierdzeniem wymagalności należności. Zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody uiszczanie opłaty winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna, w związku z czym zapis w sentencji decyzji w tym zakresie stanowi powtórzenie treści wymienionego unormowania. Obowiązek niezwłocznego uiszczenia opłaty wiąże się zaś z sytuacją przewidzianą w art. 84 ust. 5a ustawy, w związku z czym użycie tego określenia w decyzji jest wadliwe. W ocenie Sądu obowiązek niezwłocznego uiszczania opłaty wynikający z powyższego przepisu należy zakwalifikować do przypadków o których mowa w art. 130 § 3 pkt 2 kpa. Uznając za uzasadnione poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi rozstrzygnięcie zamieszczone w punkcie 2 decyzji organu I instancji, Sąd nie mógł identycznie ocenić rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia opłaty. Ze względu na to, że ustawa nie przewiduje możliwości wydania decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione jest podstawy prawnej, zaś dodatkowo przeszkodę w tym zakresie stanowiło wszczęcie postępowania z urzędu, co łącznie skutkuje stwierdzeniem jego nieważności oraz utrzymującej je w mocy decyzji organu II instancji. Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa orzeczono jak w punkcie 1 sentencji, zaś w oparciu o art. 151 wymienionej ustawy - jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Odnosząc się do argumentów i jednocześnie zarzutów skarżącej podnieść należy, że wskazywane przez nią okoliczności usprawiedliwiające niewykonanie nałożonego obowiązku związane z trudnością w nabyciu drzewek lipy, problemami rodzinnymi, ustaleniami projektu planu miejscowego nie mogły stanowić podstawy do umorzenia opłaty, zważywszy zwłaszcza na 3 letni, a więc znaczny okres, w którym mógł być zrealizowany oraz możliwość wystąpienia do organu o zmianę w trybie art. 155 kpa wydanej decyzji ostatecznej w części dotyczącej gatunku ustalonych do nasadzenia drzew. W przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji rozstrzygnięto kierując się treścią art. 152 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło