I OZ 80/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-10
Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może zostać uchylone na podstawie art. 165 P.p.s.a. w związku ze zmianą okoliczności sprawy, gdy te zmiany dotyczą postępowań administracyjnych, a nie postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego nie może zostać uchylone na podstawie art. 165 P.p.s.a. w związku ze zmianą okoliczności sprawy, jeśli te okoliczności dotyczą postępowań administracyjnych, a nie postępowania sądowoadministracyjnego. Instytucja z art. 165 P.p.s.a. służy do zmiany rozstrzygnięcia w przypadku zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych mających wpływ na postępowanie sądowe, a nie do ponownego rozpatrywania argumentów strony dotyczących postępowań administracyjnych.Stan faktyczny
E. D. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na niewykonanie przez Starostę L. wyroku WSA w Warszawie. E. D. wniósł o uchylenie tego zarządzenia, argumentując zmianą okoliczności sprawy związaną z wadliwością decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz wszczęciem nowego postępowania odwoławczego. WSA w Warszawie oddalił wniosek, uznając, że podniesione okoliczności nie dotyczą postępowania sądowoadministracyjnego i nie uzasadniają uchylenia zarządzenia. E. D. złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministarcyjnej zażalenia E. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1500/09 z wniosku E. D. o uchylenie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1500/09 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi E. D. na niewykonanie przez Starostę L. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 342/05 postanawia: oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek E. D. o uchylenie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 26 listopada 2009 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi E. D. na niewykonanie przez Starostę L. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 342/05.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 26 listopada 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na niewykonanie przez Starostę L. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 342/05, którego odpis doręczono skarżącemu w dniu 1 grudnia 2009 r.
Pismem z dnia 7 grudnia 2009 r., sprecyzowanym następnie pismem z dnia 4 stycznia 2009 r., E. D. wniósł o uchylenie zarządzenia z dnia 26 listopada 2009 r. na podstawie art. 165 w zw. z art. 167 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270), dalej "P.p.s.a.", w związku ze zmianą okoliczności sprawy. Żądanie motywował tym, że w decyzji Wojewody W. z dnia [...] listopada 1998 r. błędnie wskazano jak organ odwoławczy niewłaściwego rzeczowo Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Dalej wywiódł, że w kwietniu 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wszczął z urzędu postępowania nadzorcze i stwierdził nieważność wydanych przez siebie decyzji w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. D. M. z dnia [...] sierpnia 1963 r. Jako powód takiego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Skarżący wskazał, że ponieważ w sprawach tego typu właściwy jest Główny Geodeta Kraju a nie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, to w istocie wszystkie decyzje Ministra dotknięte są wadą nieważności, a orzeczenia sądowe wydane w sprawach dotyczących tych decyzji są wadliwe. W związku z powyższym w dniu 5 listopada 2009 r. skierował nowe odwołanie od decyzji Wojewody W. z dnia [...] listopada 1998 r. do właściwego rzeczowo Głównego Geodety Kraju. W tej sytuacji, w jego ocenie, uzasadnione jest uchylenie zarządzenia Przewodniczącego z dnia 26 listopada 2009 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi, a także zawieszenie postępowania do czasu zakończenia nowo wszczętego postępowania odwoławczego. E. D. uznał, że w związku z wszczęciem od nowa postępowania odwoławczego należy domniemywać, że przedmiotowa skarga stanie się bezprzedmiotowa i nie będzie podlegać opłacie.
Sąd I instancji przywołując treść art. 165 P.p.s.a. oraz art. 167 P.p.s.a. wywiódł, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw aby uznać, iż nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca uchylenie lub zmianę w trybie art. 165 P.p.s.a. prawomocnego zarządzenia z dnia 26 listopada 2009 r. wzywającego do uiszczenia wpisu.
Sąd podkreślił, że okoliczności, których zmiana mogłaby uzasadniać wydanie orzeczenia na podstawie art. 165 P.p.s.a., muszą pozostawać w związku z postanowieniem (zarządzeniem), które miałoby zostać uchylone lub zmienione.
Okoliczności podniesione w pismach skarżącego z dnia 7 grudnia 2009 r. i z dnia 4 stycznia 2010 r. dotyczą postępowań administracyjnych, a nie postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, czy też złożenie przez E. D. odwołania od decyzji Wojewody W. z dnia [...] listopada 1998 r. do Głównego Geodety Kraju nie ma jakiegokolwiek związku z obowiązkiem skarżącego uiszczenia należnego wpisu od skargi na niewykonanie przez Starostę L. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 342/05. Zatem, chociaż z treści pism z dnia 7 grudnia 2009 r. i z dnia 4 stycznia 2010 r. wynika, że skarżący jest jednoczenie stroną postępowań administracyjnych dotyczących wskazanych w nich decyzji, to powoływane w pismach okoliczności w żaden sposób nie uzasadniają uchylenia zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 26 listopada 2009 r.
Dodatkowo Sąd wskazał, że zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Opłatą sądową jest między innymi wpis (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W sytuacji, gdy wniesiona skarga nie zostanie należycie opłacona sąd nie ma podstaw do dokonywania oceny, czy postępowanie sądowodaministracyjne winno być zawieszone. Wskutek nieopłacenia skargi postępowanie to nie zostało skutecznie wszczęte.
W zażaleniu na powyższe postanowienie E. D. wniósł o jego uchylenie oraz "wskazanie obowiązku zawieszenia z urzędu postępowania o sygn. akt IV SA/Wa 1500/09".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Stosownie do art. 167 P.p.s.a. przepisy niniejszego rozdziału (a zatem art. 165 P.p.s.a.) stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego. Z regulacji tych wynika, że postanowienia (odpowiednio zarządzenia) niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane jedynie w razie zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W orzecznictwie sądowym przyjęto pogląd, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia (także zarządzenia), nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (postanowienie SN z dnia 10 listopada 1970 r., sygn. akt II Cz 139/70 opubl. OSPiKA 1971, z. 10, poz. 178).
Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie ocenił, iż brak było podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 165 P.p.s.a. w zw. z art. 167 P.p.s.a. w oparciu o treść wniosku skarżącego zawartego w piśmie procesowym z dnia 7 grudnia 2009r.
Skarżący, wbrew jego twierdzeniom we wniosku, nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które w świetle uregulowań art. 165 P.p.s.a. mogłyby stanowić podstawę do zmiany lub uchylenia zarządzenia Przewodniczącego z dnia 26 listopada 2009 r. W żadnym bowiem razie skierowanie nowych odwołań od decyzji Wojewody W. z dnia [...] listopada 1998 r. nie może stanowić "nowych okoliczności" w rozumieniu art. 165 P.p.s.a.
Podkreślić należy, że mają to być okoliczności relewantne dla rozpoznawanej kwestii. Okoliczność, że skarżący inaczej ocenia daną kwestię, niż uczynił to Sąd, nie stanowi przesłanki do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 P.p.s.a. nie służy bowiem do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznania wniosku lecz do umożliwienia zmiany wcześniej wydanego rozstrzygnięcia w przypadku gdy okoliczności sprawy uległy zmianie powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego rozstrzygnięcia do zmienionej sytuacji. W przypadku niewykazania przez stronę, że okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 P.p.s.a. nie znajduje zastosowania.
Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło