II SA/Wa 1685/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz A. G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], cofającą A. G. pozwolenie na broń palną [...]. Do podjęcia niniejszej decyzji Komendanta Głównego Policji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 16 lutego 2009 r. Komendant [...] Policji zawiadomił A. G. o wszczęciu w stosunku do niego postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną [...]. Podstawą wszczęcia postępowania była treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. A. G. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 177 § 1 kk, tj. tego, iż nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując samochodem osobowym na skrzyżowaniu nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu motocyklowi, doprowadzając do zderzenia pojazdów, w wyniku czego osoba kierująca motocyklem doznała obrażeń ciała [...], które to urazy spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni w rozumieniu art. 157 § 1 kk, za co skazano go na karę [...] pozbawienia wolności z warunkowym zawieszaniem jej wykonania [...] oraz karę grzywny [...]. Oceniając te okoliczności, organ I instancji uznał, iż uzasadniają one zakwalifikowanie strony do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. takich, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W konsekwencji Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. cofnął A. G. pozwolenie na broń palną [...]. Od powyższej decyzji A. G. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi I instancji błędną wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędne uznanie, że skazanie za czyn z art. 177 § 1 kk, który nie jest przestępstwem przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, jest wystarczającą przesłanką do zaliczenia go do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, a zatem stwarzających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto powołał się na pozytywne opinie [...], jak i z miejsca zamieszkania. Podkreślił, iż [...] jest jego pasją, broń posiada od 40 lat i nigdy nie wszedł w kolizję z prawem. Nadto posiada pozytywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Komendant Główny Policji w wyniku rozpoznania odwołania, uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. wskazał, iż w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca jedynie przykładowo wymienił okoliczności uzasadniające obawę o możliwości użycia broni przez jej posiadacza w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem organu także oskarżenie lub popełnienie innych, niż wymienione w tym przepisie, przestępstw pozwala zaliczyć posiadacza pozwolenia na broń do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem organu prawomocny wyrok sądu potwierdzający fakt popełnienia przestępstwa wiąże organy Policji w postępowaniu administracyjnym. A. G. popełnił przestępstwo z art. 177 § 1 kk, a zatem czyn o wysokim – ze względu na jego możliwe skutki – stopniu społecznej szkodliwości. Celem przepisów prawa określających zasady ruchu lądowego, powietrznego czy wodnego jest także ochrona takich dóbr, jak życie czy zdrowie innych uczestników tego ruchu. Godząc zatem w te zasady, choć nieumyślnie, strona stworzyła zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, czego dowodzi fakt, iż spowodowała wypadek drogowy, którego skutkiem były poważne, wymagające hospitalizacji obrażenia ciała innej osoby. W tych okolicznościach skarżący nie daje gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni myśliwskiej w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Posługiwanie się bronią, podobnie jak i pojazdem mechanicznym, wymaga bezwzględnego przestrzegania przepisów określających bezpiecznego korzystania z tych urządzeń – w szczególności zachowania stosownej ostrożności i przewidywania następstw podejmowanych przy ich użyciu działań. Inaczej broń, jak i pojazdy, stać się mogą narzędziem niebezpiecznym dla zdrowia, życia czy mienia. Skoro zatem w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym A. G. doprowadził do wypadku drogowego ze skutkiem w postaci uszkodzenia ciała innego uczestnika ruchu, to ze zdarzenia tego, usankcjonowanego wyrokiem skazującym, wynika uzasadniona obawa, iż w podobny sposób może on skorzystać z broni palnej, tj. nie przestrzegając przepisów bezpieczeństwa w tym względzie użyć jej z narażeniem życia lub zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na wadliwej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), wyrażające się w uznaniu przez organ administracyjny, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń A. G., pomimo że nie należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6, albowiem nie istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesami bezpieczeństwa lub porządku publicznego, pomimo skazania za przestępstwo z art. 177 § 1 kk, albowiem wymienione w art. 15 ust 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. rodzaje przestępstw muszą wiązać się ze wskazaną w początkowej części tego przepisu uzasadnioną obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a tego związku organ administracyjny w żaden sposób nie wykazał. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji, wydane zostały z naruszeniem prawa. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi natomiast, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji wskazuje wprawdzie – jak zasadnie przyjął organ – iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny, stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej (pozbawionej uznaniowości). Niemniej jednak, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, należy przyjąć, iż decyzja ta ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi przy opisie stanu faktycznego, uzasadniającego działanie organu. Art. 15 ust. 1 pkt 6 nie określa bowiem stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji związanej w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie tej normy prawnej, istnieje, czy też nie. Użycie przez ustawodawcę tzw. wyrażeń nieostrych zobowiązuje Sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego. Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, iż A. G. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] został uznany winnym występku z art. 177 § 1 kk, polegającego na tym, że w dniu [...] sierpnia 2008 r. w Z. [...] nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w ten sposób, że kierując samochodem osobowym [...] na oznaczonym skrzyżowaniu drogi [...] z drogą relacji [...] nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu motocyklowi [...], doprowadzając do zderzenia pojazdów, w wyniku czego kierująca motocyklem doznała obrażeń ciała [...], które spowodowały naruszenie czynności narządów ruchu na okres czasu powyżej 7 dni, za co skazano go na karę [...] pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania [...], wymierzono mu karę grzywny [...]. Art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nakazuje uprawnionym organom cofnąć pozwolenie na broń, gdy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa ta musi być jednak realna, wynikać z rzeczywistych przesłanek. Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia więc sam fakt skazania za popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa. Uzasadnia je tylko sytuacja opisana w normie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. jeżeli nie ma czynu popełnionego przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, to muszą zaistnieć takie cechy osobowe posiadacza broni, które mogą wskazywać, iż istnieje obawa, że może on użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt Il OPS 4/09, wyraźnie stwierdził, że co do tych innych osób (które nie zostały skazane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy. Ta uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych) czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne) (vide: wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06). Nieumyślne naruszenie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie może być wystarczającą przesłanką do uznania, że sprawca tego czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zastosowana przez organ jest nieprawidłowa. Dokonując nowelizacji ustawy o broni i amunicji, wbrew twierdzeniom organu, ustawodawca nie odszedł od konieczności ustalania cech charakteru i sposobu życia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej, na rzecz przykładowego wskazania rodzaju dóbr chronionych prawem przed bezprawnymi zamachami. Przedstawiona i zastosowana przez organ wykładnia stoi w całkowitej sprzeczności z ugruntowanym orzecznictwem NSA, ukształtowanym już na tle znowelizowanych przepisów ustawy. W orzecznictwie tym wyraźnie akcentuje się konieczność oceny cech charakteru osoby, wobec której wszczęto postępowanie o cofnięcie pozwolenia na broń, jak i jej dotychczasowego postępowania. Zatem organy Policji nie są uprawnione do arbitralnego przyjęcia, jak uczyniono to w rozpoznawanej sprawie, że przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które pośrednio zagrażać mogą życiu, zdrowiu i mieniu ludzi, winny znaleźć się w kręgu przesłanek wzbudzających obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Taka przesłanka nie została bowiem przewidziana przez ustawodawcę w ustawie o broni i amunicji, zaś przyjęcie stanowiska organu za zasadne prowadziłoby w efekcie do wprowadzenia dodatkowej, nieprzewidzianej przepisami prawa kary dodatkowej (vide: orzeczenie NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 67/07). W omawianym przepisie odniesiono się bowiem do systematyki Kodeksu karnego, a zatem tylko przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu w ujęciu Kodeksu karnego uzasadniają obawę, o jakiej stanowi ten przepis. Wszystkie inne przestępstwa muszą być rozpatrywane w kontekście stwarzania przez posiadacza broni obawy jej użycia niezgodne z przepisami prawa. Obawa ta musi być zgodna z doświadczeniem życiowym. I właśnie w takich sytuacjach należy badać cechy charakteru posiadacza broni i jego dotychczasową postawę oraz sposób życia, w tym także wobec przepisów prawa i to nie tylko przez pryzmat popełnionego występku, ale w szerszym kontekście. Oczywistym jest bowiem, że ocena czynu karalnego może być jedynie jednoznacznie negatywna. Konieczne jest zatem poczynienie ustaleń dotyczących całokształtu zachowań posiadacza broni oraz ocena zgromadzonych o nim opinii czy to środowiskowych, czy też wydanych przez zakład pracy lub organizacje, do których należy. W rozpatrywanej sprawie takich ocen nie poczyniono. Osobę skarżącego oceniono jedynie w kontekście występku, za popełnienie którego został skazany, uznając jednocześnie, że posiadanie przez niego pozytywnych opinii oraz jego argumenty o dotychczasowym przestrzeganiu porządku prawnego i zasad współżycia społecznego nie eliminują faktu, iż dopuścił się on przestępstwa godzącego w dobro chronione prawem. Prowadzi to do wniosku, że organ obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wyprowadził zasadniczo z faktu skazania skarżącego za występek z art. 177 § 1 kk. W ocenie Sądu trudno jednak przyjąć, że jednorazowy czyn, może całkowicie zniwelować pozytywną opinię o nim. Organ powinien zatem szczegółowo wykazać dlaczego uważa, że jednokrotne, na przestrzeni całego życia skarżącego, popełnienie nieumyślnego występku przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przyczynia się do całkowitej utraty gwarancji prawidłowego posługiwania się przez niego bronią. Organ, nie wyjaśniając swego stanowiska, uznał natomiast, że dowody świadczące o stronie korzystnie, jak pozytywne opinie z miejsca zamieszkania, koła [...], czy też prawidłowe przechowywanie broni, nie dają podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy, niż cofnięcie pozwolenia na broń. Organ zastosował tym samym niejako zasadę automatyzmu wyrażającą się w przekonaniu, że skoro skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie występku przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, to zachodzi podstawa do uznania go za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym, że spełniona została dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nakazująca określony sposób rozstrzygnięcia sprawy. Istotne w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy skarżący całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Organ winien w związku z tym wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego uznaje, że dotychczasowe zachowanie skarżącego oraz jego cechy charakteru dają podstawę do negatywnej prognozy odnośnie jego osoby w oparciu o przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Mając na względzie przedstawioną powyżej argumentację, a zwłaszcza utrwalone orzecznictwo NSA, w ocenie Sądu uznać należy, że organy Policji nie zbadały sprawy w zakresie wystarczającym. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., co skutkowało w konsekwencji naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.