V SA/Wa 1820/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ([...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.) z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę. E. S. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo "Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z [...] kwietnia 2009r. i Zastępcy Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., Z. S. z [...] września 2009r." w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Zatem, aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni - do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W niniejszej sprawie pismo ARiMR z [...] kwietnia 2009r., informujące stronę skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych zostało doręczone stronie w dniu 24 kwietnia 2009r. (k 116 akt administracyjnych). Strona skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] kwietnia 2009r. (data nadania pocztowego k. 117 akt administracyjnych). Organ rozpatrzył powyższe wezwanie i udzielił odpowiedzi po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania - pismem z [...] września 2009r. nr [...]. Wobec tego, strona skarżąca winna wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca przesłała skargę do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] października 2009r. (koperta - k 8 akt sądowych), czyli po upływie omówionego powyżej terminu, który upłynął w dniu 29 czerwca 2009r. Na koniec wypada zauważyć, że w piśmie z [...] kwietnia 2009r., dokonano wprawdzie pouczenia Strony o treści analizowanego wyżej przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., wskazując na termin wniesienia skargi do Sądu, jednakże w piśmie Zastępcy Prezesa ARiMR z [...] września 2009r., znalazło się ponownie pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pouczenie to uznać należy za błędne, skoro informuje stronę o prawie do zaskarżenia "niniejszego rozstrzygnięcia", a więc odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, która jak to wyżej wskazano zaskarżeniu nie podlega. Okoliczności te mogą stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który strona może złożyć wraz ze skargą zawierającą oznaczenie pisma podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego, za pośrednictwem Prezesa ARiMR. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.