II SA/Wa 1822/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., wydanym na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie zwrotu wniesionego przez Z. W. wniosku o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Z. W. wnioskiem z dnia 3 marca 2009 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2009, zgodnie z załączonym do wniosku oświadczeniem. Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P., w dniu 20 marca 2009 r. wydał postanowienie o zwrocie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. wniesionego przez Z. W. oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wobec braku możliwości ustalenia organu właściwego do jego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż Komendant Miejski Policji w P., posiadał kompetencję do przyznawania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919). Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniono jednak powyższe rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246) i jednocześnie uchylono jego § 9 ust. 2 pkt 1, według którego właściwym w sprawie był Komendant Miejski Policji w P. W związku z tym, w obecnym stanie prawnym brak jest organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. W., a żaden przepis prawa nie nakazuje stosowania przepisów dotychczasowych do istniejących zdarzeń i stanów prawnych. Przepis art. 19 k.p.a. ustanawia natomiast ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej z urzędu. W istocie, treść tego obowiązku oznacza więc, powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową, co wynika z zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Od powyższego postanowienia Z. W. wniósł zażalenie do Komendanta Głównego Policji, który postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w P. do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji nie dokonał oceny całokształtu okoliczności sprawy, bowiem jakkolwiek odniósł się do przepisów kompetencyjnych, to jednak pominął treść przepisu art. 19 i nast. k.p.a., które w sposób zasadniczy normują kwestie związane z badaniem właściwości organu administracji publicznej. Zatem rozpatrując ponownie sprawę, organ obowiązany będzie odnieść się również do tej regulacji oraz dokonać interpretacji jej zapisów w kontekście stanu faktycznego prowadzonego postępowania. [...] Komendant Wojewódzki Policji w P., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. wydanym na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. ponownie zwrócił Z. W. wniesione przez niego oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2009, wobec braku możliwości ustalenia organu właściwego do jego rozpatrzenia wskazując, iż nie jest właściwy w sprawach dotyczących ustalenia uprawnień strony do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za wskazane we wniosku lata. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, iż nowelizacja rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r., Nr 100, poz. 919, z późn. zm.), polegająca na uchyleniu § 8 i § 9 ust. 2, skutkowała utratą z dniem 1 stycznia 2006 r. uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez osoby pobierające świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego m. in. funkcjonariuszy Policji. Nowelizacja ta, pozbawiła jednocześnie organy Policji kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych dla tej grupy osób w zakresie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym od dnia 1 stycznia 2006 r. nie ma podstaw prawnych do ustalenia uprawnień do przedmiotowego świadczenia. Organ administracji publicznej na podstawie art. 19 k.p.a. z urzędu przestrzega swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową trzeba ustalić na podstawie przepisów ustaw materialnoprawnych oraz tych przepisów ustaw ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej. Organ, do którego wniesiono podanie jest obowiązany zbadać na podstawie żądania strony czy jest właściwy do załatwienia sprawy. W razie zaś stwierdzenia swojej niewłaściwości powinien przekazać sprawę do organu właściwego (art. 65 § 1 k.p.a.), a gdy organu właściwego nie można ustalić należy stronie zwrócić wniesione podanie. Właściwość miejscowa jest to natomiast zdolność prawna organu administracji publicznej do rozpoznawania i rozstrzygania danej kategorii spraw na obszarze określonej jednostki podziału terytorialnego kraju. W związku z tym, iż przepis art. 19 k.p.a. ustanawia ogólny obowiązek przestrzegania przez organy administracji publicznej swojej właściwości z urzędu, bez znaczenia pozostaje kwestia ustalenia właściwości miejscowej, z uwagi na brak właściwości rzeczowej. W ocenie Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, uchylenie § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. spowodowało niemożność rozpoznania niniejszej sprawy przez Komendanta Miejskiego Policji w P. ze względu na utratę przez ten organ przymiotu właściwości rzeczowej, a co za tym idzie także miejscowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. W. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 19 k.p.a. oraz art. 63 § 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, a także art. 65 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie przekazanie sprawy organowi właściwemu do rozpoznania sprawy. Komendant Główny Policji rozpoznając zażalenie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo zastosował dyspozycję art. 63 § 1 k.p.a. w związku z czym zażalenie strony jest bezzasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. W. zwrócił się o wskazanie przez Sąd organu administracji właściwego do rozpoznania jego sprawy, względnie merytoryczne rozpoznanie przez Sąd jego sprawy dotyczącej przywrócenia prawa do równoważnika za remont lokalu. Do skargi załączył kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 288/07. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 63 § 3 k.p.a. stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Organy administracji obu instancji uznały w niniejszej sprawie, iż na skutek uchylenia przez rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. (Dz. U. Nr 266, poz. 2246), przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919), nie można na podstawie obowiązujących aktualnie przepisów prawa wskazać organu administracji właściwego rzeczowo do rozpoznania wniosku emeryta policyjnego o prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W ocenie Sądu, stanowisko powyższe należy uznać za błędne, gdyż uchylenie przepisów określających właściwość organów do wydania decyzji w sprawach przyznania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków rodzin (§ 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.), nie oznacza, że w sytuacji wydania w przeszłości decyzji przyznającej stronie prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i wystąpienia przez nią z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia za lata następne 2006 – 2009, a więc od czasu gdy weszła w życie nowa regulacja prawna, nie ma przepisów stanowiących podstawę do określenia właściwości organu, który uprawniony jest do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego wniosku. Skoro bowiem przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji [...] (Dz. U. z 2004 r. nr 8 poz. 67), odsyłają w zakresie uprawnień mieszkaniowych emerytów policyjnych do zasad przewidzianych dla funkcjonariuszy, to uznać należy, że organem właściwym do rozpoznania wniosku emeryta policyjnego odnoszącego się do stosunku prawnego w zakresie spraw mieszkaniowych jest organ właściwy do rozpoznania takiego wniosku, jak w przypadku gdyby został złożony przez funkcjonariusza (na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy – § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2006 r.). W oparciu zatem o przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. należy ustalić organ właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 3 marca 2009 r. Jeżeli, Komendant Wojewódzki Policji w P., do którego został skierowany wniosek, w świetle uregulowań tego przepisu, nie jest organem właściwym do jego rozpoznania, to stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. powinien przekazać wniosek do organu właściwego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.