I SA/Bk 172/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę Ponownie rozpatrując sprawę Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] września 2006 r. Nr [...], skierowaną do skarżącego A. M. który wg organu w chwili dokonania zakupu towaru, przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że towar był nielegalnie wprowadzony oraz do osób uczestniczących w nielegalnym wprowadzeniu na polski obszar celny i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne tj. E. K., S. K., D. M. i M. M., stwierdził, że w stosunku do samochodu osobowego [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji 1991, wprowadzonego na polski obszar celny bez przedstawienia go organowi celnemu, bez objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu i bez uiszczenia należności celnych i podatkowych, z mocy prawa powstał w dniu [...] sierpnia 2000 r. dług celny w przywozie, na podstawie art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz podatek akcyzowy i podatek od towarów i usług w odniesieniu do ww. towaru. Za datę powstania długu celnego zgodnie z art. 222 § 3 Kodeksu celnego przyjęto dzień [...] sierpnia 2000 r, w którym Pan A. M. złożył wniosek w Urzędzie Miejskim w S. o zarejestrowanie samochodu. Powołując się na dowody zgromadzone w sprawie uznano, że E. K., S. K., D. M. i M. M. uczestniczyli we wprowadzeniu tego samochodu na polski obszar celny, które świadomie podrobiły dokument celny i inne dokumenty niezbędne w celu zarejestrowania tego pojazdu. Podniesiono, że za dłużnika w sprawie uznano Pana A. M., bowiem zgodził się na zakup towaru, o którym wiedział, że został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny oraz przyjął sfałszowane dokumenty i przedłożył je następnie w celu zarejestrowania samochodu z pominięciem zapłaty należności przywozowych za ten pojazd. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, iż umowa zakupu samochodu [...], datowana na [...].08.2000r. została sfałszowana, a ww. samochód został wprowadzony nielegalnie na polski obszar celny, w związku z czym na podstawie art. 210 § 1 Kodeksu celnego z mocy prawa powstał dług celny. Podniesiono również, że zebrany w sprawie materiał dowodowy obrazuje mechanizm wprowadzania do obrotu prawnego towaru sprowadzonego z zagranicy bez dokonania zgłoszenia celnego i uiszczenia należności przywozowych za ten towar. Dyrektor Izby Celnej podkreślił również, iż Sąd Rejonowy w B. P. w wyroku Sygn. akt [...] z dnia [...].02.2006 r. uznał skarżącego A. M. winnym wyłudzenia poświadczenia nieprawdy poprzez podstępne wprowadzenie w błąd pracownika Starostwa Powiatowego w S. co do rzeczywistego pochodzenia samochodu osobowego [...], przedkładając podrobione dokumenty w wyniku czego samochód ten został zarejestrowany (powyższe orzeczenie, zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia [...].04.2006 r., Sygn. akt [...]). Zgromadzony w analizowanej sprawie materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, że skarżący A. M. przy zachowaniu należytej staranności podczas transakcji zakupu przedmiotowego samochodu mógł się dowiedzieć, że został on nielegalnie wprowadzony. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący wniosła o uchylenie w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji w stosunku do skarżącego, zarzucając decyzji Dyrektora Izby Celnej w B.: naruszenie art. 230 § 4a Kodeksu celnego poprzez przekroczenie terminu do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu należności celnej, a także błędną wykładnię, zastosowanie i pominięcie norm prawnych podanych jako podstawa prawna decyzji, w szczególności: art. 11 f ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym i art.230 Kodeksu celnego i innych; brak stwierdzenia w decyzji, czy jej dyspozycja jest skierowana do jednego adresata, czy każdego z osobna, wreszcie czy jest to odpowiedzialność solidarna czy nie oraz błędną ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, iż strona nie dołożyła należytej staranności przy zawarciu umowy kupna - sprzedaży samochodu. Ponadto w uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, iż został pozbawiony możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie i wypowiedzenia się w tym zakresie. Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionego zarzutu dotyczącego błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz błędnej wykładni art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, iż skarżący nie dołożył należytej staranności dokonując zakupu przedmiotowego samochodu, organ wyjaśnił, że podniesione w skardze okoliczności dotyczące zakupu samochodu na giełdzie samochodowej w S. nie korespondują z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie podkreślając, iż Sąd Rejonowy w B. P. w wyroku z [...] lutego 2006 r. Sygn. akt [...], uznał skarżącego winnym wyłudzenia poświadczenia nieprawdy poprzez podstępne wprowadzenie w błąd pracownika Starostwa Powiatowego w S., co do rzeczywistego pochodzenia samochodu [...] przedkładając podrobione dokumenty w wyniku, czego samochód ten został zarejestrowany. Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze argumentu, iż ze względu na stan zdrowia -skarżącemu nie można przypisać winy, organ odwoławczy podniósł, iż Sąd karny uznał A. M. winnym wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, obniżając mu jednocześnie wymiar kary na podstawie art. 31 pkt. 2 KK, kierując się treścią opinii sądowo – psychiatryczna, z której wynikało, że w chwili dokonywania zarzucanego czynu skarżący miał ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozumienia znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem. Podkreślając, że zasady ponoszenia odpowiedzialności w prawie karnym nie mogą być przenoszone na grunt prawa celnego, bowiem przepisy prawa celnego nie przewidują możliwości uwolnienia się od ciążącego na osobie dłużnika zobowiązania w inny sposób niż przez uiszczenie kwoty długu celnego. Odnosząc się do zarzutu braku określenia w treści decyzji rodzaju ewentualnej odpowiedzialności adresatów decyzji, nie wskazania czy jest to odpowiedzialność solidarna, czy strony ponoszą odpowiedzialność w określonej części, czy każdy w nich w całości Dyrektor Izby Celnej w B. wyjaśnił, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ celny powołał art.221 Kodeksu celnego. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z tego długu celnego. Zobowiązanie solidarne po stronie dłużników (solidarność bierna) prowadzi do możliwości żądania przez wierzyciela, aby całe świadczenie lub jego część została spełniona według jego wyboru przez: jednego, część albo wszystkich łącznie dłużników, przy czym spełnienie całego świadczenia, choćby przez jednego dłużnika, zwalnia pozostałych, dlatego też organ uznał, podniesiony zarzut za niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej. Zatem sąd będzie uprawniony do oddalenia skargi, jeżeli w sprawie nie występuje naruszenie prawa materialnego, a zebrany w postępowaniu podatkowym materiał procesowy jest pełny, został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt FSK 2310/04, niepublikowany). Sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który w wyroku z dnia 22 października 2004 r., sygn. akt I SA/Bk 200/04 (prawomocnym) uchylając decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie należności celnych z uwagi na nierozważeniu materiału dowodowego dotyczącego stanu zdrowia skarżącego, w uzasadnieniu orzeczenia stwierdził: "Pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne. Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika miejsce i sposób wejścia A. M. w posiadanie przedmiotowego samochodu i podważanie w skardze tych ustaleń jest gołosłowne. Nie naruszony też został przepis art. 230 § 4 i 4a ustawy Kodeks celny. Bieg 3-letniego terminu, o którym mowa w § 4 w/w przepisu uległ bowiem zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania karnego i postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe (art. 230 § 5 Kodeksu celnego). Postępowanie karne skarbowe przeciwko A. M. wszczęte było postanowieniem z dnia [...].03.2001 r., a zakończone zostało postanowieniem z dnia [...].03.2002 r. Przepis art. 230 § 5 mówiący o zawieszeniu biegu terminu, o którym mowa w § 4 wszedł w życie 19 marca 2001 r. na podstawie zmiany ustawy Kodeks celny dokonanej ustawą z dnia 22.12.2000 r. (Dz.U. Nr 12 z 2001 r., Nr 12, poz. 92)". Ocena prawna zaprezentowana w przytoczonym wyroku, dotyczącą treści i sposobu stosowania w sprawie art. 230 § 4 i 4a ustawy Kodeks celny z uwagi na postanowienia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże skład rozpoznający sprawę, a co za tym idzie determinuje treść rozstrzygnięcia w sprawie. Oznacza to, że sąd, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego rozstrzygnięcia. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. W świetle powyższego Sąd nie mógł uznać, że art. 230 § 4a Kodeksu celnego został naruszony z uwagi na przekroczenie terminu do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu należności celnej. Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów Sąd zauważa, że sprawa będąca przedmiotem rozpoznania dotyczy długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, dlatego też mając na uwadze treść art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz.623 z 2004 r.), za prawidłowe należało uznać oparcie rozstrzygnięcie na przepisach ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz.802 ze zm.) oraz ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz.50 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw (...), (Dz. U. Nr 137 poz. 1302). Dodany Wspomnianą nowelą art. 11f ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zawiera odesłanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie do przepisów Kodeksu celnego dotyczących poboru i wymiaru cła, jest więc przepisem o charakterze proceduralnym, który, jak słusznie podniósł Dyrektor Izby Celnej, ma zastosowanie do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń zarówno w tym i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa. Zatem podniesiony zarzut błędnego zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 11f ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Sąd uznał za niezasadny. Za niezasadny Sąd uznał również zarzut braku określenia w treści decyzji rodzaju ewentualnej odpowiedzialności adresatów decyzji, nie wskazanie czy jest to odpowiedzialność solidarna, czy strony ponoszą odpowiedzialność w określonej części, czy każdy w nich w całości. Powołanie przez Naczelnika Urzędu Celnego w B., w sentencji rozstrzygnięcia art. 221 Kodeksu celnego należy uznać za wystarczające. Przywołany przepis, przesadza, bowiem jednoznaczny o solidarnym charakter odpowiedzialności kilku osób wymienionych art. 210 § 3 Kodeksu celnego występujących, w sprawie jako dłużnicy w odniesieniu do tego samego długu celnego. W świetle art. 11 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W uzasadnieniu wyroku z dnia [...] kwietnia 2006 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w B. uznając apelację skarżącego za oczywiście bezzasadną stwierdził, iż zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wykazał winę oskarżonego oraz zamiar popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu. Powyższe nie pozwala Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę na dokonanie odmiennych ustaleń w tym zakresie niż ustalenia dokonane przez sąd karny, co do popełnienia przez skarżącego czynu wypełniającego dyspozycje normy karnej, a polegającego na wyłudzenia poświadczenia nieprawdy. W konsekwencji nie można, więc uznać, że w chwili nabycia towaru, skarżący przy zachowaniu należytej staranności nie mógł się dowiedzieć, że samochód osobowy [...] został wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie tj., że wystąpiła przesłanka To z kolei nie pozwala na uznanie za zasadnego zarzutu dokonania przez organy błędnej oceny zgromadzonego materiału, w aspekcie istnienia przesłanki, o której mowa w art. 210 §3 pkt 3 ustawy Kodeks celny pozwalającej nabywcy nielegalnie wprowadzonego towaru uwolnić się od zobowiązania zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego. Nie można także uznać za zasadnego zgłoszonego przez pełnomocnika skarżącego dopiero na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. zarzutu błędnego doręczania decyzji skarżącemu zamiast jego pełnomocnikowi. Należy podkreślić, że sąd administracyjny dokonuje oceny z punktu zgodności z prawem procesu zastosowania norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej. Kontroli takiej można, więc dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu lub dokonywania czynności (zob.: Postępowanie sądowoadministracyjne, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2004, str. 282, 289). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nie można skutecznie postawić, zarzutu błędnego doręczania decyzji skarżącemu zamiast jego pełnomocnikowi ustanowionemu 18 października 2004 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 200/04, w sytuacji, gdy skarżący w trakcie postępowania przed tymi organami nie złożył do akt administracyjnych odpisu pełnomocnictwa, zgodnie z dyspozycją art. 137 §3 Ordynacji podatkowej i nie podnosił tego zarzutu na etapie postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny bada bowiem legalność zaskarżonego aktu lub czynności wedle stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie ich podjęcia. Na marginesie Sąd zauważa, ze dopiero od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnictwa aktualizują się wszystkie obowiązki tego organu względem pełnomocnika. Decyzja administracyjna jest prawidłowa, jeżeli jest zgodna z normami prawa materialnego i została wydana zgodnie z normami prawa procesowego. W przedmiotowej sprawie, w świetle opisanego wyżej stanu faktycznego, Sąd nie znajdując podstaw do stwierdzenia podnoszonego w skardze naruszenia prawa, a tym samym podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.