II OZ 1027/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 624/09 odmawiające przyznania K.G. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 26 lutego 2009 r. Nr XXXIII.916/09 w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 298/10 oddalił zażalenie K.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 624/09 o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący K.G. wnioskiem z dnia 29 lipca 2010 r. ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od zażalenia. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, działając na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówił K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, iż weryfikacja danych ujawnionych przez wnioskodawcę w uzasadnieniu jego wniosku oraz w oświadczeniu dotyczącym majątku i dochodów wskazuje, iż nie uległy zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania poprzednio merytorycznego rozstrzygnięcia. Na powyższe postanowienie, K.G. – działający przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł sprzeciw. Zdaniem pełnomocnika skarżącego orzeczenie referendarza jest niesłuszne, gdyż sytuacja faktyczna wnioskodawcy zmieniła się, ponieważ zaistniała konieczność poniesienia kolejnych kosztów sądowych w sprawie. Postanowieniem z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 624/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, iż sprzeciw skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania K. G. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych została już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II OZ 298/10), którym oddalono zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lutego 2010 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być – zgodnie z art. 165 p.p.s.a. - uchylone lub zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Oceniając w niniejszej sprawie ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 29 lipca 2010 r., w świetle unormowań art. 165 p.p.s.a, Sąd stwierdził, iż w sprawie nie zostało wykazane, aby ww. zmiana okoliczności odnosząca się do sytuacji materialnej skarżącego nastąpiła. Sąd podał, że wniosek ten stanowi bowiem zasadniczo powtórzenie argumentacji, jaką zawierał wniosek wcześniejszy z dnia 9 listopada 2009 r. Dodano, że w ramach planowania wydatków strona, powinna uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie sporu sądowego i poczynić na ten cel stosowne oszczędności. W zażaleniu na powyższe postanowienie reprezentowany przez pełnomocnika K. G. podał, że sytuacja faktyczna wnioskodawcy zmieniła się, ponieważ zaistniała konieczność poniesienia kolejnych kosztów sądowych w sprawie. Strona zwróciła również uwagę na okoliczność, że w niektórych z prowadzonych przez siebie postępowań została zwolniona z kosztów. Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie skarżącego z kosztów zgodnie z wnioskiem PPF. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia wniosku K.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych była już raz przedmiotem postanowień zarówno sądu wojewódzkiego (post. z 18 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 624/09) jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (post. z 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 298/10). Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w tym przypadku przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i wniosek z 29 lipca 2010 r. o przyznanie prawa pomocy potraktował jako wniosek o uchylenie bądź zmianę postanowienia NSA z 13 kwietnia 2010 r. wskutek zmiany okoliczności. Przez pojęcie ,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 29 lipca 2010 r. stanowi w istocie powtórzenie argumentacji jaką zawierał wniosek wcześniejszy z dnia 9 listopada 2009 r. Skarżący nie wskazał na nowe, w tym dotyczące jego sytuacji majątkowej okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem mu prawa pomocy. Odnośnie argumentacji dotyczącej konieczności ponoszenia kolejnych kosztów w sprawie podać należy, na co zasadnie wskazał także Sąd I instancji, że strona przewidując realizację swoich praw przed sądem powinna w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnego postępowania i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Należy wskazać również, iż okoliczność przyznania K. G. prawa pomocy przez sąd wojewódzki w innych sprawach, nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie można byłoby bowiem zaakceptować sytuacji, w której sąd rozpoznający sprawę dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej rozstrzygałby nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający. Należy bowiem mieć na uwadze, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę pod kątem zarzutów zażalenia w oparciu o akta jednej konkretnej sprawy i ocenia pod względem zgodności z prawem jedynie zaskarżone postanowienie. Mając powyższe na uwadze, wobec nienaruszenia prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało zażalenie oddalić.