II OSK 2515/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-20

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Wojciech Chróścielewski, Marek Stojanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny, skutkujące pozbawieniem strony możności działania, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia wyroku?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania, skutkujące pozbawieniem strony możności działania, stanowi ustawową przesłankę wznowienia postępowania sądowego. W sytuacji, gdy sąd administracyjny nie zajął stanowiska odnośnie wniosku o odroczenie rozprawy, mimo że strona podjęła stosowne starania, aby wziąć w niej udział, a następnie zapadł wyrok, strona została pozbawiona możliwości swobodnego i pełnego przedstawienia swojego stanowiska. W takim przypadku zachodzi podstawa do uchylenia wyroku sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Strona wniosła o wznowienie postępowania od wyroku NSA, który oddalił jej skargę kasacyjną od wyroku WSA utrzymującego w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską. Skarżący zarzucił sądowi naruszenie przepisów PPSA poprzez niezamieszczenie w protokole wniosku o odroczenie rozprawy i nierozpoznanie tego wniosku, co miało pozbawić go możności działania. Wniosek o odroczenie był spowodowany trudnościami komunikacyjnymi wynikającymi z warunków atmosferycznych. W skardze o wznowienie wskazano, że skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości nie powinno stanowić podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń.
Rozstrzygnięcie
Uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1372/10, oddala skargę kasacyjną Z. P. i zasądza koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski NSA Marek Stojanowski Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi Z. P. o wznowienie postępowania od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1372/10 w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2010r sygn. akt II SA/Wa 1830/09 ze skargi Z. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1372/10, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz Z. P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego, 3. oddala skargę kasacyjną, 4. zasądza od Z. P. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II OSK 2515/10 UZASADNIENIE Wyrokiem z 30 listopada 2010 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1830/09 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem wniósł (pismo zostało nadane na poczcie [...] grudnia 2010 r.) Z. P. reprezentowany przez pełnomocnika, opierając ją na przepisie art. 271 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W skardze o wznowienie postępowania zarzucono naruszenie przez Naczelny Sąd Administracyjny przepisów prawa skutkujące pozbawieniem skarżącego możności działania. W skardze sformułowano zarzuty naruszenia: 1. art. 101 pkt 2 i 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., poprzez niezamieszczenie w protokole wniosku skarżącego, zgłoszonego telefonicznie o godzinie 11.30 w dniu 30 listopada 2010 r. o odroczenie rozprawy o godzinę i nierozpoznanie tego wniosku, 2. art. 109 w związku z art. 193 p.p.s.a. poprzez nieodroczenie sprawy o godzinę, pomimo że wniosek był uzasadniony co najmniej przeszkodą nie do przezwyciężenia, a nawet nadzwyczajnym wydarzeniem (trudności komunikacyjne na skutek silnego mrozu i obfitych opadów śniegu), 3. art. 101 pkt 2 w związku z art. 106 § 3 i w związku z art. 193 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do wniosku dowodowego zgłoszonego w skardze kasacyjnej. Skutkiem powyższych naruszeń Z. P. i jego pełnomocnik zostali pozbawieni możności działania – uczestniczenia w rozprawie. Zachodzi przez to nieważność postępowania. Wskazano, że o treści wyroku, którego dotyczy niniejsza skarga, skarżący dowiedział się 30 listopada 2010 r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku NSA z 30 listopada 2010 r. w całości oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania wznowieniowego. W przypadku połączenia badania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy, pełnomocnik wniosła o "uwzględnienie skargi o wznowienie i orzeczenie jak w skardze kasacyjnej". W uzasadnieniu podniesiono, że na rozprawę wyznaczoną na 30 listopada 2010 r., Z. P. wraz z pełnomocnikiem jechali z Z., m.in. pociągiem ze Ś. do S. S., gdzie mieli przesiąść się do pociągu jadącego do Warszawy. Ze względu na nieprzewidziane warunki pogodowe (duży mróz i śnieg) i wynikającą z tego awarię instalacji elektrycznej, pociąg nie dojechał do S. S. o na czas. Kolejny pociąg miał być w Warszawie ok. g. 13.00 (jako dowód załączono bilety na oba połączenia kolejowe). W czasie jazdy (ok. g. 12.30 w K., po uzyskaniu od konduktora informacji, że pociąg przyjedzie do Warszawy planowo, to znaczy ok. 13.10) pełnomocnik zatelefonowała do sekretariatu Wydziału II NSA prosząc o przedstawienie składowi orzekającemu wniosku o przesunięcie rozprawy o jedną godzinę ze względu na problemy komunikacyjne. Kierownik sporządziła odpowiednią notatkę i o 12.00 przedstawiła ją składowi orzekającemu (k. 30 akt sądowych, na notatce znajduje się informacja, że telefon został wykonany o 11.30). Po przybyciu do sądu, pełnomocnik odbyła rozmowę z przewodniczącą składu orzekającego i dowiedziała się, że rozprawa się odbyła i zapadł wyrok. Po uzyskaniu wglądu do akt, wnoszący skargę o wznowienie stwierdził, że w protokole brak informacji o odczytaniu notatki sporządzonej przez kierownik sekretariatu, a Naczelny Sąd Administracyjny nie ustosunkował się do wniosku dowodowego zgłoszonego w skardze kasacyjnej (na drugiej stronie k. 5 akt sądowych; dotyczył faktu zatrudnienia Z. P. przez koło łowieckie, jako dowód załączono umowę o pracę). Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania poprzez zaniechanie ustosunkowania się do zgłoszonych wniosków. Również nierozpatrzenie wniosku strony o odroczenie rozprawy o godzinę, pomimo zasadności wniosku, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 32, 101 pkt 2, 106 § 2 i § 3 oraz 109 p.p.s.a.) skutkujące pozbawieniem skarżącego możności działania. Wniosek o odroczenie rozprawy był zasadny w świetle art. 109 w zw. z art. 193 p.p.s.a. ponieważ dotyczył "znanej sądowi przeszkody, której nie można przezwyciężyć", bądź nawet "nadzwyczajnego wydarzenia" – por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 czerwca 2008 r., IV SA/Po 845/07 i wyrok NSA z 1 kwietnia 2008 r., I OSK 566/07. Gdyby skarżący i jego pełnomocnik byli obecni na rozprawie, ich zdaniem, zapadłby zupełnie inny wyrok. W szczególności, skarżący podtrzymałby zgłoszony wcześniej wniosek dowodowy. Tym samym, naruszenie art. 109 p.p.s.a. miało wpływ na naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. i w efekcie pozbawiło stronę możności działania poprzez niemożność podtrzymania wniosku dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W niniejszej sprawie, w skardze o wznowienie postępowania skarżący wskazał ustawową przesłankę wznowienia postępowania, to znaczy, że wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możności działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a., w zw. z art. 101 pkt 2 i 3 – artykuł błędnie powołany, ale z brzmienia zarzutu jednoznacznie wynika, że pełnomocnik zamierzała powołać 101 § 1 pkt 2 i 3; art. 106 § 2 i 3 oraz art. 109 w zw. z art. 193 p.p.s.a.), oświadczając, że bez swojej winy nie mógł wziąć udziału w rozprawie (potwierdzona na biletach kolejowych awaria pociągu wynikająca z warunków atmosferycznych). Naczelny Sąd Administracyjny nie zajął stanowiska odnośnie złożonego telefonicznie wniosku o odroczenie rozprawy (o godzinę), ani w protokole rozprawy, ani w uzasadnieniu wyroku. Tym samym, pomimo podjęcia stosownych starań, strona została pozbawiona możliwości swobodnego i pełnego przedstawienia swojego stanowiska na rozprawie. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). Jak wskazano w uzasadnieniu wznowienia postępowania, o wyroku pełnomocnik skarżącego dowiedziała się w dniu rozprawy, tj. 30 listopada 2010 r., w tym też dniu przejrzała akta. Skarga została nadana na poczcie [...] grudnia 2010 r., a zatem termin do jej wniesienia został zachowany. Tym samym, spełnione zostały spełnione warunki uzasadniające uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania. Rozpoznając sprawę ze skargi kasacyjnej Z. P., Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, że: Komendant Główny Policji decyzją z [...] września 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z [...] lipca 2009 r. cofającą Z. P. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd Rejonowy w Białogardzie – Sąd Grodzki w Świdwinie wyrokiem z 29 kwietnia 2009 r., VII K 127/09 uznał Z. P. winnym prowadzenia w dniu [...] lutego 2009 r. na drodze publicznej samochodu w stanie nietrzeźwości ([...] mg/l i [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), za co na podstawie art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu karę [...] miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na [...]-letni okres próby, karę grzywny, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres [...] roku oraz świadczenia pieniężne. Wyrok ten uprawomocnił się. Organy Policji uznały, że powyższe skazanie wyczerpuje dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń, argumentując, że od posiadaczy broni wymaga się nieskazitelnej opinii, która wiąże się przede wszystkim z poszanowaniem porządku prawnego. Strona dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji takiej gwarancji nie daje, a zatem istnieje w stosunku do niej obawa, o której stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Prawomocny wyrok Sądu, potwierdzający fakt popełnienia przestępstwa wiąże organy Policji w postępowaniu administracyjnym, co do ustalenia faktycznych i prawnych przesłanek rozstrzygnięcia sprawy. Z. P. przestępstwo przewidziane w art. 178a § 1 k.k. popełnił, a więc jako posiadacz pozwolenia na broń, utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Nie można bowiem wykluczyć, że będąc w stanie nietrzeźwości nie sięgnie po broń, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w tym dla życia lub zdrowia własnego lub innych osób. Nie ma więc znaczenia, że przestępstwo, za które został prawomocnie skazany nie miało bezpośredniego związku z bronią, ponieważ dla zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca takiego warunku nie ustalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 kwietnia 2010 r., II SA/Wa 1830/09, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny w części, gdy cofnięcie pozwolenia na broń jest następstwem skazania osoby legitymującej się pozwoleniem na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo następstwem toczącego się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa przez osobę legitymującą się zezwoleniem na posiadanie broni palnej. Wówczas, organ jest zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń – por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., II OSP 4/09. Jednak w sprawie organ zastosował dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z uwagi na uznanie, że wobec skarżącego istnieje obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie powołując się wprost na przesłanki szczególne zawarte w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczenie się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa). Uznanie takie wymaga wykazania przez organ istnienia powyższej obawy. Jest elementem ocennym i wymaga rzetelnego uzasadnienia z jakich przyczyn organ twierdzi, że wobec skarżącego istnieje obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z kolei ustalenie istnienia powyższej obawy, nakłada na organ obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Organ w sposób prawidłowy uzasadnił istnienie obawy, że Z. P. może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazał tu przede wszystkim na dalece lekceważący stosunek skarżącego do porządku prawnego, przejawiający się prowadzeniem na drodze publicznej pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa przewidzianego w art. 178a k.k. jest w sprawie oczywisty i wynika z ustaleń Sądu Rejonowego w Białogardzie – Sądu Grodzkiego w Świdwinie. Od posiadaczy broni wymaga się nieskazitelnej opinii, która wiąże się przede wszystkim z poszanowaniem porządku prawnego. Strona dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i to pod wpływem alkoholu, takiej gwarancji nie daje, a zatem istnieje w stosunku do niej obawa, o której wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skoro Z. P. popełnił przestępstwo przewidziane w art. 178a § 1 k.k., to utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Nie można bowiem wykluczyć, że będąc w stanie nietrzeźwości nie sięgnie po broń, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w tym dla życia lub zdrowia własnego lub innych osób, skoro stan nietrzeźwości nie stanowił dla niego przeszkody do prowadzenia pojazdu. Nie ma tu znaczenia, że przestępstwo, za które skarżący został prawomocnie skazany nie miało bezpośredniego związku z bronią, ponieważ dla zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca takiego warunku nie ustalił, poprzestając jedynie na konieczności wykazania istnienia obawy niepożądanego zachowania w postaci obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystąpienie w sprawie takiej obawy organ wykazał i uzasadnił w sposób wystarczający. Pozytywne opinie w kole łowieckim oraz w miejscu zamieszkania, nie podważają powyższych ustaleń wynikających z prawomocnego wyroku sądu karnego i nie eliminują wyroku skazującego z obrotu prawnego, a zatem nie eliminują najistotniejszej przesłanki zapadłego rozstrzygnięcia administracyjnego. Prawo do posiadania broni nie jest prawem powszechnym obywatela, ale ściśle reglamentowanym uprawnieniem. Nie każdy obywatel spełnia warunki niezbędne do uzyskania pozwolenia na broń. Zatem w procesie właściwego wyważenia proporcji między dobrem społecznym a dobrem jednostki, przy tego typu sprawach, organ prawidłowo daje prymat ochronie tej wartości, którą jest porządek prawny, pojmowany tu jako eliminowanie z życia społecznego takich przypadków, które mogłyby sprowadzić istnienie uzasadnionej obawy, o której wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dlatego nie może stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji, bardzo istotna dla skarżącego okoliczność, że nie będzie on mógł podjąć zatrudnienia w macierzystym kole łowieckim, skoro z zatrudnieniem tym związane jest uprawnienie do posiadania broni myśliwskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie docenia wagę powyższej oferty zatrudnienia dla skarżącego, zwłaszcza że jest on osobą bezrobotną, jednakże okoliczność ta nie zmienia oceny zachowania skarżącego w kontekście obawy zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Poprzez popełnienie występku określonego w art. 178a § 1 k.k., skarżący utracił przymiot obywatela szanującego porządek prawny, a z uwagi na specyfikę popełnionego czynu, utracił także zaufanie, że broni nie użyje w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Poruszone w skardze przepisy Prawa łowieckiego w niczym nie uchybiają prezentowanej wyżej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepisy te regulują zwłaszcza sprawy zasad etycznego polowania w kontekście członkostwa w Polskim Związku Łowieckim, popełnienie jakich czynów jest nie do pogodzenia z członkostwem w tej organizacji. Brak posiadania pozwolenia na broń nie zamyka członkostwa w PZŁ, a jedynie uniemożliwia wykonywanie odstrzału zwierzyny i ptactwa łownego. Z. P. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzucie naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że zgodnie z tym przepisem dla istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa bądź porządku publicznego wystarczający jest fakt skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. przy braku jakichkolwiek innych podstaw uzasadniających taką obawę oraz poprzez uznanie, że skarżący należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Na tych podstawach wnosił: 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie (art. 185 § 1 p.p.s.a.); 2) albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] września 2009 r., a także o uchylenie w całości poprzedzającej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z [...] lipca 2009 r. (art. 188 p.p.s.a.); 3) o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego poniesionych niezbędnych kosztów postępowania – według spisu kosztów, bądź według norm (art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących norm. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nakłada na organ Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 przyjęto "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)". W uzasadnieniu uchwały wywodzono, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywateli w świetle Konstytucji RP. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnicze znaczenie ma to, że pozwolenie na broń może być wydane tylko wówczas, gdy istnieją okoliczności uzasadniające jego wydanie. Podkreślono, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Powołano się na art. 5 lit. b/ dyrektywy Rady 91/477/EWG z 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz.Urz. UE 91.256.51, 2008.179.5), który stanowi, że bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa państwa. Dyrektywa została implementowana do ustawy o broni i amunicji, a zatem jej zapisy stanowią źródło dla dokonywania wykładni polskich przepisów prawa. Ustawa o broni i amunicji łączy przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń z utratą przez posiadacza broni przymiotów, które uzasadniają jego posiadanie. Jedną z takich przesłanek są okoliczności przewidziane w art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w myśl którego, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnieniu takich przestępstw. Art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, że podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na broń a następnie podstawą cofnięcia tego pozwolenia (art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy) jest istnienie uzasadnionej obawy, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym. Do przesłanki wypełniającej tę podstawę expressis verbis art. 15 ust. 1 pkt 6 zalicza skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, stanowi jednocześnie, że nie jest to wypełnienie treścią tej przesłanki wyczerpujące, a otwarte przez przyjęte brzmienie "w szczególności". Nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych, że do tego rodzaju obawy należy popełnienie przestępstwa z art. 178a k.k. W doktrynie prawa karnego podkreśla się, że "Przedmiotem ochrony art. 178a są te same dobra prawne co w innych typach rozdziału XXI, a więc życie, zdrowie i mienie. Błędem jest odnoszenie ochrony do mającego abstrakcyjny charakter pojęcia bezpieczeństwa w komunikacji" (G. Bogdan, [w:] B. Barczak-Oplustil, G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kadras, P. Kadras. J. Majewski, J. Rogalewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna, tom II, Zakamycze 2006). Za taką wykładnią art. 178a k.k. przemawia zakaz prowadzenia wykładni w oderwaniu od kontekstu całego przepisu prawa, jak i przepisów prawa zamieszczonych w regulacji danego rozdziału czy całego systemu prawa. Skarżący został skazany prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w Białogardzie za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. To, że w przepisie tym nie wymieniono expressis verbis życia, zdrowia osób nie może być podstawą wykładni, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie obejmuje dyspozycją tego rodzaju przestępstw. Skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 kodeksu karnego wypełnia dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, należy bowiem do tego rodzaju, że osoba skazana budzi uzasadnione obawy, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stanowi to wypełnienie przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Jak już wspomniano, popełnione przez skarżącego przestępstwo należy do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a więc pośrednio godzi w życie i zdrowie człowieka. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości naraża życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego. Zatem uznać należy, że skarżący siadając za kierownicą w stanie nietrzeźwym zachował się lekkomyślnie, bezpodstawnie zakładając, że nie spowoduje wypadku, w którego ofiara mogłaby doznać uszkodzenia ciała, a nawet utracić życie. Statystyki dowodzą, że większość wypadków drogowych z takim skutkiem jest spowodowana przez nietrzeźwych kierowców. Po drugie, skarżący dokonał powyższego przestępstwa w stanie nietrzeźwości. Oznacza to, że po spożyciu alkoholu traci on umiejętność racjonalnego kierowania swym działaniem. Jako kierowca, a więc osoba znająca przepisy ruchu drogowego (zdał egzamin na prawo jazdy), wiedział on doskonale o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych po spożyciu alkoholu, jak i o niebezpieczeństwach, jakie za sobą pociąga kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Mimo to usiadł za kierownicą, bo był w stanie odurzenia alkoholowego (0,90 mg/l i 0,85 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) i nie do końca zdawał sobie sprawę z tego, co czyni, a w każdym bądź razie nie umiał racjonalnie pokierować swoim działaniem. Fakt ten uzasadnia stwierdzenie, że istnieje uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ponieważ w określonych sytuacjach, w które sam się może wprowadzić, nie potrafi zapanować nad swoim zachowaniem. Tym samym, zostały spełnione przesłanki uzasadniające cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej, wskazane w art. 18 ust. l pkt 2 w zw. z art. 15 ust. l pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W zaskarżonym wyroku Sąd nie przeprowadził błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie jest zasadne wyprowadzenie racji co do stosowania wykładni tych przepisów w związku z ustawą z 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania wznowieniowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 276 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło