I SA/Rz 860/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Grzegorz Panek /spr./ SO del. Ewa Partyka Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu - oddala skargę - Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniem z dnia [...] września 2009r. Nr [...], na podstawie art. 144, art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks podstępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; powoływanej dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia J. M. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2008r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego postanowienia Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że w dniu 2 lipca 2008r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek J. M., reprezentowanego przez radcę prawnego, o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o rentę strukturalną na datę: 5 maja 2006r., względnie: 15 maja 2006r. lub wszczęcie postępowania według wniosku złożonego w dniu 5 maja 2006r. i uzupełnienie tego wniosku przez nadanie mu sygnatury. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r., odmówił przywrócenia terminu, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. Nr [...], uchylił je w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż zaskarżone postanowienie zostało doręczone J. M., a nie jego pełnomocnikowi. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Swoje stanowisko uzasadnił tym, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a ponadto wraz z wniesieniem wniosku nie dopełniono czynności, dla której określony był termin. Rozpatrując sprawę wskutek wniesionego zażalenia, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał stanowisko organu I instancji i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2009r. Sygn. akt I SA/Rz 50/09 stwierdził nieważność tego postanowienia. Rozpatrując ponownie zażalenie, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] września 2009r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że nie została spełniona przesłanka wniesienia prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyn uchybienia terminu, a nadto strona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie dopełniła czynności, dla której określony był termin. W ocenie organu bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej rozpoczął się w dniu 29 lipca 2007r. tj. w dniu uprawomocnienia się decyzji KRUS z dnia [...] czerwca 2007r. stwierdzającej podleganie ubezpieczeniu. Odnośnie zaś samego wniosku o przyznanie renty strukturalnej organ uznał, iż nie został on złożony przez skarżącego w Biurze Powiatowym Agencji, co potwierdzają zeznania świadków J.D. i M. S. Skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł J. M., działający poprzez pełnomocnika radcę prawnego, zarzucając naruszenie art. 58 k.p.a., polegające na błędnej interpretacji tj. przyjęciu, że skarżący nie składał wniosku o przyznanie renty strukturalnej w dniu 5 maja 2006r., nieniewyjaśnienie istotnych okoliczności mających wpływ na wydanie orzeczenia. Wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz wydanie orzeczenia, że skarżący złożył wniosek o przyznanie mu renty strukturalnej w dniu 5 maja 2006r., względnie 2) przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i przeprowadzenie dowodu oraz dokonanie oceny dotychczasowych dowodów w sprawie tj. wyroków sądowych, ponowne przesłuchanie świadka J.D. i przesłuchanie strony - J. M., 3) zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżący jest objęty ubezpieczeniem społecznym rolników od 10 stycznia 1994r., a zatem w dniu 5 maja 2006r. miał prawo złożyć wniosek o przyznanie mu renty strukturalnej. Wniosek taki został przyjęty lecz niezarejestrowany, czego świadkiem była J. D. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pominął dowód z zeznań świadka J.D. oraz wyjaśnień J. M., co doprowadziło do niewyjaśnienia istotnych okoliczności. Autor skargi wskazał również, iż w jego ocenie, stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2008r., wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2009r. (sygn. akt I SA/RZ 50/09), spowodowało także nieważność postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2008r., co powinno zostać uwzględnione przez organy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i dodał, że zeznania świadka J. D., a także wyjaśnienia skarżącego potwierdzają ustalenia dokonane przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W szczególności zaskarżone orzeczenie nie zostało wydane bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Przechodząc do kwestii merytorycznej, jaką w rozpoznawanej sprawie jest zgodność z prawem postanowienia wydanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 58 k.p.a. : W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2 tego artykułu : "Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której termin był określony". Zgodnie z unormowaniem art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 tego artykułu jest niedopuszczalne. Jak podkreśla się zarówno w doktrynie jak i w judykaturze przywrócenie terminu jest instytucją mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę lub uczestnika postępowania. Cytowany wyżej art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić kumulatywnie (łącznie), a mianowicie: - przywrócenie terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowana barku swojej winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, - drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu jest bowiem instytucją opartą na zasadzie skargowości. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie wniosek o przywrócenie terminu, - trzecią przesłanką jest dochowanie przez zainteresowanego zawitego (nieprzywracalnego) terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec od dnia ustania przyczyny uchybienia i wynosi 7 dni, - czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin - np. wniesienie odwołania. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, iż zarówno organ jak i skarżący przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej skoncentrowali się na ostatniej z wymienionych przesłanek. Mianowicie sporne pomiędzy nimi przede wszystkim jest to czy wniosek o przyznanie renty strukturalnej został złożony dnia 5 maja 2006r. Nie jest to jednak okoliczność o zasadniczym znaczeniu. Wobec bowiem jednoznacznego ustalenia, iż wniosek taki nie został złożony w dniu 5 maja 2006r., organ oceniając wniosek o przywrócenie terminu z dnia 25 maja 2008r. pod względem formalnym, winien wezwać o jego uzupełnienie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez wezwanie wnoszącego wniosek o dokonanie czynności procesowej, której w terminie nie dokonał. Organ błędnie zinterpretował w tym zakresie art. 58 § 2 zd. drugie k.p.a.: "Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin". Należy wskazać, że warunek jednoczesności obu czynności (złożenia prośby o przywrócenie terminu i dokonania czynności) ma na celu uniknięcie takiej sytuacji kiedy to organ uwzględni prośbę, a strona nie dokonana czynności dla której przywrócono jej termin. W takiej sytuacji bowiem przywrócony termin pozostawałby niejako "otwarty" na przyszłość bez określonych konsekwencji dla braku dokonania czynności. Chodzi o to, że strona ma dopełnić czynności bez oczekiwania na przywrócenie terminu do jej dokonania. Należy też zauważyć, że niedopełnienie obowiązku jednoczesnego dokonania czynności wraz z prośbą o przywrócenie terminu skutkować może co najwyżej koniecznością zastosowania wspomnianej procedury z art. 64 § 2 k.p.a. polegającej na wezwaniu wnoszącego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie dokonał pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż w sprawie doszło do uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Jak już wspomniano wyżej wniosek taki należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie sądu rozpoczęcie biegu tego terminu nastąpiło dnia 3 sierpnia 2007r. w którym to dniu skarżący złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Od tego też dnia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Od tego dnia nie można bowiem mówić o występowaniu jakiejkolwiek przeszkody która uniemożliwiałby skarżącemu złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej. W rozpatrywanej sprawie natomiast z prośbą o przywrócenie terminu do dokonania zaniechanej czynności strona wystąpiła wnioskiem z dnia 25 maja 2008r. (nadanym na poczcie w dniu 25 czerwca 2008r.), a wiec, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, z uchybieniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa jest w art. 58 § 2 k.p.a. Jak już wskazano wcześniej 7 - dniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym, nie podlegającym przywróceniu, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony. Odnośnie stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2008r., wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2009r. (Sygn. akt I SA/Rz 50/09) należy zauważyć, iż w wyroku tym Sąd orzekł tylko o nieważności tego postanowienia. Nie można zatem uznać, iż wyrok ten stwierdzał także nieważność postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2008r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.