III SA/Gd 302/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 24 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za przeprowadzenie kontroli i wykonanie badań oddala skargę. Decyzją z dnia 20 maja 2008 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 20, poz. 193) ustalił opłatę w wysokości 757 zł płatną w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się decyzji i obciążył nią Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Sp. z o.o [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 18 kwietnia 2008r. przeprowadzono kontrolę sanitarną w związku z wnioskiem lokatorki mieszkania M. Dz.-S. zamieszkałej w budynku przy ul. [...] w S. i pobrano próbki zeskrobin do badań mykologicznych. Laboratoryjne badanie pobranych próbek wykazało obecność grzybów szkodliwych dla zdrowia. Organ stwierdził, że lokal ten jest w niewłaściwym stanie sanitarno-higienicznym albowiem jest zagrzybiony grzybami szkodliwymi dla zdrowia. Przeprowadzona kontrola sanitarna wykazała, że lokal mieszkalny nie spełnia odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych co stanowi naruszenie wymogów art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006r. nr 156 poz. 1118 ze zm) i dlatego nałożył na zarządcę obiektu budowlanego opłaty za czynności kontrolne. Od powyższej decyzji odwołanie wniosło Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Sp. z o.o. [...] kwestionując obciążenie kosztami przeprowadzonej kontroli sanitarnej. Odwołujący, winą za niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny lokalu w całości obciążył jego najemczynię. Zarzucił, iż organ pierwszej instancji błędnie określił podstawę prawną wydanej decyzji utożsamiając obiekt budowlany z lokalem mieszkalnym. Powyższy błąd doprowadził do nieprawidłowych wniosków, gdyż to najemca lokalu odpowiada za niewłaściwy stan higieniczno-sanitarny. Wbrew obowiązkowi inspektorzy sanitarni nie uwzględnili faktu termomodernizacji obiektu oraz stanu wentylacji w innych lokalach, czego efektem byłoby jednoznaczne ustalenie winy najemcy za stan lokalu przez niego zajmowanego. Decyzją z dnia 24 czerwca 2008 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] na podstawie art. 36 ust.1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż nie podziela zarzutu odwołującego, gdyż lokal mieszkalny zawsze stanowi część obiektu budowlanego. Nadto organ ten wskazał, że podmiotem obowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych z mocy art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej obowiązany jest do ponoszenia opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy PIS w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Stosownie do przywołanego przepisu jest on obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zatem stwierdzenie nieprawidłowości w utrzymaniu w należytym stanie technicznym obiektu budowlanego i powstałe jako ich konsekwencja koszty powinny obciążać podmiot zarządzający nieruchomością. Organ wskazał, że o ile ustawa z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nakłada na organy inspekcji zadania z zakresu zdrowia publicznego, to w zakresie jej kompetencji nie leży prowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego i ustalenie winnego degradacji biologicznej w mieszkaniu. Wskazując na art. 6b ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów [...] podkreślił, że również najemca jest obowiązany zajmowane pomieszczenia utrzymywać we właściwym stanie technicznym i higieniczno- sanitarnym. Zdaniem organu jednak usytuowanie tego przepisu we wskazanej ustawie pozwala na wniosek, że regulacja ta dotyczy relacji wynajmujący najemca, co oznacza, iż w przypadku obciążenia właściciela, zarządcy kosztami powstałymi z winy najemcy w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, będzie on mógł dochodzić ich zwrotu od najemcy na zasadach ogólnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Sp. z o.o. [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 61, art. 3 ust.1, art.2 ust.2 ustawy – Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w treści art. 2 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wyszczególniono najważniejsze ustawy mające ścisły związek z tym aktem prawnym i innych ustaw, tj. ustaw mieszkaniowych, kodeksu cywilnego oraz przepisów wykonawczych do Prawa budowlanego, czyli rozporządzeń w sprawie użytkowania budynków mieszkaniowych oraz dotyczących warunków jakim powinny odpowiadać budynki mieszkaniowe. Zatem przepisy prawa budowlanego rozumianego jako ogół aktów prawnych i przepisy mieszkaniowe są koherentne, nie naruszają się nawzajem i nie pozostają w sprzeczności. Rozpatrując więc sprawę w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane należy brać pod uwagę ewentualność zastosowania przepisów ustaw o ochronie praw lokatorów lub ustawy o własności lokali. Powołując się ponadto na art. 6b ust. 1, art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 415 k.c. skarżąca podniosła, iż również właściciel wyodrębnionego lokalu obowiązany jest utrzymywać swój lokal w należytym stanie. W związku z tym każda kontrola sanitarna w lokalu lub budynku mieszkalnym winna uwzględniać ocenę winy najemcy. Bowiem to najemca często skutecznie blokuje wentylację lokalu, a za skutki tego typu działań organ inspekcji sanitarnej odpowiedzialnym czyni właściciela nie analizując przyczyn powstania nieprawidłowości. W ocenie skarżącej obowiązujący stan prawny nie uniemożliwia wskazanie osoby odpowiedzialnej za zaistniałe nieprawidłowości, albowiem szczegółowe warunki użytkowania lokali normuje ustawa o ochronie praw lokatorów oraz Kodeks cywilny. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podtrzymuje stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 6 października 2005r. w sprawie III SA/Gd 79/05 tut. Sądu oraz z dnia 18 września 2008r. w sprawie III SA/Gd 252/08, odnoszące się do podobnego stanu faktycznego, iż podmiotem obowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, który na podstawie art.36 ust.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) obowiązany jest do ponoszenia opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego jest z mocy art.61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. nr 207 poz. 2016 ze zmianami) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Stosownie do przywołanego przepisu jest on obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art.5 ust.2, zgodnie z wymaganiami, określonymi tym przepisem w ust.1 pkt 1 lit.d tej ustawy. Uzasadniając powyższy pogląd wskazać przede wszystkim należy na zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zadaniem organów inspekcji sanitarnej jest sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny w różnych szeroko rozumianych środowiskach w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych. W myśl art.4 ust.1 pkt 2 tejże ustawy do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości. Skoro mowa jest o nieruchomości to stwierdzone nieprawidłowości i powstałe jako ich konsekwencja koszty powinny obciążać podmiot zarządzający nieruchomością w rozumieniu obiektu budowlanego o jakim mowa w art. 61 prawa budowlanego. Nie sposób bowiem uznać, zważywszy cel powołania inspekcji sanitarnej, aby w zakresie jej kompetencji było prowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego i ustalanie winnego w zakresie nieprzestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Sąd nie kwestionuje, że również najemca jest obowiązany utrzymywać lokal oraz pomieszczenia, do używania których jest uprawniony, we właściwym stanie technicznym i higieniczno- sanitarnym /art. 6b ustawy z dnia 21 czerwca2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego / jednakże usytuowanie tego przepisu we wskazanej ustawie pozwala na wniosek, że regulacja ta dotyczy relacji wynajmujący najemca co oznacza, iż w przypadku obciążenia właściciela, zarządcy /wynajmującego/ kosztami powstałymi z winy najemcy w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, będzie on mógł dochodzić ich zwrotu od najemcy na zasadach ogólnych. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.