II GZ 125/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-12

Skład orzekający: Jan Bała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości kosztów zastępstwa prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące wartości przedmiotu sporu, czy przepisy dotyczące charakteru sprawy (kryterium przedmiotowe)?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wysokość kosztów zastępstwa prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinna być ustalana na podstawie kryterium przedmiotowego, a nie wartości przedmiotu sporu. Sąd oparł się na § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b/ w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, uznając, że decyzja odmawiająca umorzenia nie rozstrzyga o wysokości długu, a jedynie o braku podstaw do umorzenia.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał adwokatowi kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z urzędu. Adwokat złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczących opłat za czynności adwokackie, wskazując na błędne zastosowanie przepisów § 18 pkt 1 lit. c) i niezastosowanie § 18 pkt 1 lit. a) rozporządzenia. Skarżący argumentował, że przedmiotem sprawy była należność pieniężna, co uzasadnia zastosowanie innego przepisu przy ustalaniu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2012 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia adwokat D. K. – S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 30 stycznia 2012 r.; sygn. akt III SA/Wr 720/09 w zakresie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2009 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 30 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 720/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. przyznał adwokat D. K. – Sz. kwotę 295,20 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu Sąd podał, że pełnomocnikowi należy przyznać opłatę za zastępstwo prawne w wysokości 295,20 zł (kwota ta zawiera podatek VAT) wyliczoną stosownie do § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z pkt 1 lit. c) oraz w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 8 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Adwokat D. K. – Sz. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie: - § 18 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie, oraz § 18 pkt. 1 lit. a) w/w rozporządzenia, wskutek jego niezastosowania, w sytuacji gdy przepis ten winien zostać zastosowany, albowiem przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była należność pieniężna, wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez orzeczenie o kosztach postępowania w sprawie z zastosowaniem § 18 pkt. 1 lit. a) orzeczonego rozporządzenia. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że przedmiotem sprawy, od której wywiedziono skargę kasacyjną była należność pieniężna, a więc decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społecznie w kwocie 40 615,68 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 9 879,741 zł oraz składek na Fundusz Pracy, w kwocie 2 833,72 zł. Łączna kwota należności pieniężnej to 53 328,11 zł – dlatego ma zastosowanie § 18 pkt. 1 lit. a) w zw. z § 6 w/w rozporządzenia, a więc o kosztach należało orzec stosując § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z pkt. 1 lit. a) i w zw. z § 6 oraz w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia, a nie jak błędnie uczyniono – stosując § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z pkt 1 lit. c) oraz w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm., dalej: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości) w § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 określają stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej i drugiej instancji, wprowadzając dwa kryteria ustalenia ich wysokości, a mianowicie kryterium wartości przedmiotu sporu i kryterium przedmiotowe. Kryterium wartości przedmiotu sporu odsyła do uregulowań zawartych w § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego była decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek, wydana na podstawie art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Wprawdzie przedmiotem żądania ubezpieczonego było umorzenie określonej zaległej kwoty, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu, o której mowa w art. 28 ust. 2 powołanej ustawy. Decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek nie rozstrzyga kwestii związanych z ich wysokością, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty wynikającej z zaległości. Z tego względu przyjąć należy, że podstawą ustalenia wysokości stawki za czynności adwokata, tj. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu składek wydaną na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b/ w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., wyrażony w zakresie ustalenia zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w którym uznano, że wynagrodzenie pełnomocnika oblicza się według § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Ponieważ podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło