II OZ 389/10

Dnia 6 maja 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O. z siedzibą w S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2010 roku, sygn. akt II SA/Gd 546/09 wzywające O z siedzibą w S. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie ze skargi O. z siedzibą w S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2009 roku Nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę O. z siedzibą w S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2009 roku Nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu budowlanego. Pismem z dnia 26 stycznia 2010 roku strona skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalające skargę. Zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2010 roku Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał stronę skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. W treści wezwania pouczono stronę, że jeżeli opłata nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, Przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek. Strona skarżąca pismem z dnia 5 lutego 2010 roku złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie. Wskazała, że jest organizacja pożytku publicznego, która jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1280 ze zm.) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 i art. 221 nie stosuje się. Zgodnie zaś z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Jako zasadne ocenić należy zatem zarządzenie wzywające stronę skarżącą do uiszczenia powyższej opłaty. Podkreślenia przy tym wymaga, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W § 2 art. 234 ustawy wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze ustawy). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) w postaci uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył realizację przez strony postępowania zasady partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzające zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 ustawy oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zarządzenie o wezwaniu strony skarżącej do uiszczeniu opłaty nie było w tym przypadku obligatoryjne, lecz wynikało z ekonomiki procesowej, pozwalając jednocześnie stronie skarżącej na uiszczenie opłaty bez narażania się na ściąganie jej w drodze egzekucji. Zarzuty strony skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Przepis art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873), mówiąc o zwolnieniach organizacji publicznych między innymi z opłat sądowych, odsyła do zasad określonych w przepisach odrębnych, np. art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88). Nie ma jednak przepisów odrębnych, które regulowałyby zasady zwalniania organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych. Rozdział 3 p.p.s.a. nie przewiduje takich zwolnień, a delegacja dla Rady Ministrów zawarta w art. 240 p.p.s.a. nie została dotychczas zrealizowana. W świetle powyższych ustaleń, stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w zaskarżonym zarządzeniu jest zgodne z prawem. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.