I OSK 605/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-22
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy akt organu administracji publicznej, nazwany "decyzją", który nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej i jest skierowany do bliżej nieokreślonej liczby adresatów, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Akt organu administracji publicznej, nawet jeśli nazwany "decyzją", nie podlega kontroli sądu administracyjnego, jeśli nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. nie rozstrzyga indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. Dotyczy to również sytuacji, gdy akt ma charakter generalny i nie jest skierowany do oznaczonego indywidualnie podmiotu, nie rodząc dla niego bezpośrednich uprawnień ani obowiązków. W takim przypadku sąd administracyjny nie ma właściwości do rozpoznania skargi.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie. Decyzja ta dotyczyła ustalenia średniej ceny rynkowej zakupu lokalu mieszkalnego w celu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. WSA uznał, że zaskarżona decyzja nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej i ma charakter generalny. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów P.p.s.a. oraz Konstytucji RP, twierdząc, że decyzja WAM kształtuje jego prawa i obowiązki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1557/09 o odrzuceniu skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia średniej ceny rynkowej zakupu 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego dla celów wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na dzień 1 lipca 2004 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1557/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia średniej ceny rynkowej zakupu 1 m².powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego dla celów wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na dzień 1 lipca 2004 r.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM nie stanowi żadnego z aktów wymienionych w art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a". podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Nie jest to z pewnością decyzja administracyjna w rozumieniu kpa, bowiem nie rozstrzyga indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej i jest skierowana do bliżej nieokreślonej liczby adresatów. Sąd podkreślił, że samo nazwanie czynności organu "decyzją" nie przesądza o charakterze dokumentującego tę czynność aktu jako decyzji administracyjnej w rozumieniu kpa. Zaskarżona "decyzja" nie stanowi także aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi do Sądu mogą być tylko takie akty lub czynności, które są podejmowane w sprawach o charakterze indywidualnym, a decyzja zaskarżona w sprawie niniejszej charakteru takiego nie posiada. Sąd I instancji podniósł także, iż podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za decyzję administracyjną nie dają także przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł M. K., prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie skargi oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty:
1. naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 i 4 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz w związku z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203) i w związku z art. 2, art. 7, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 184 Konstytucji RP, poprzez odmowę dokonania kontroli działalności organu administracji publicznej i odrzucenie skargi;
b) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 104, art. 109 i art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych ustaw, poprzez uznanie, iż decyzja będąca przedmiotem niniejszej sprawy nie została wprowadzona do obrotu prawnego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz poprzez uznanie, iż decyzją podlegającą kognicji sądów administracyjnych jest wyłącznie decyzja spełniająca łącznie wszystkie wymogi formalne wynikające z ww. przepisów oraz poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu postanowienia do wszystkich zarzutów skarżącego przedstawionych w odrzuconej skardze;
2. naruszenia prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni art. 19 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych poprzez przyjęcie, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM, o której mowa w tym przepisie, nie stanowi aktu bądź czynności kształtującej prawa i obowiązki.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, iż wbrew stanowisku Sądu, decyzja Dyrektora Regionalnego WAM jest innym aktem lub czynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i służy od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzja taka, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, kreuje władczo sytuację prawną indywidualnych podmiotów, w tym skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
]Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznym było stanowisko Sądu I instancji, że zakwestionowana w sprawie "decyzja" dotycząca ustalenia średniej ceny rynkowej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa., tj. aktu zawierającego rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Określenie wysokości stawek przez dyrektora oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dla umów o wypłatę ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej. Trafnie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny, że akt, którego kontroli żądał skarżący, nie jest decyzją, a samo nazwanie czynności organu "decyzją" nie przesądza o charakterze dokumentującego tę czynność aktu jako decyzji administracyjnej w rozumieniu kpa.
Za czynność lub akt z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu tego przepisu, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa nie można uznać aktu o charakterze generalnym. Akt lub czynność, która nie została skierowana do oznaczonego indywidualnie podmiotu i nie dotyczy bezpośrednio uprawnień lub obowiązków tego podmiotu, wynikających z przepisów prawa, nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Zaskarżony w niniejszej sprawie akt nie został podjęty w sprawie indywidualnej i nie rodzi dla skarżącego żadnego uprawnienia ani nie nakłada obowiązku określonego w przepisach prawa. Podkreślić trzeba, iż przepisy ustawy o zakwaterowaniu, także i ustawy nowelizującej nie dają żadnej podstawy do tego, aby cena m2 ustalona została decyzją w rozumieniu ww. przepisów. Wysokość ekwiwalentu ustala się, przyjmując obok uprawnienia do norm również jako podstawę obliczenia ceny m2 powierzchni i wyliczenie wysokości jest załatwieniem sprawy indywidualnej, ale nie ustaleniem ceny. Cena ta, tak jak norma powierzchni, jest jedną z danych, służących obliczeniu wysokości ekwiwalentu, jednak w przeliczeniu do normy powierzchni nie jest ustalona odrębnie dla każdego uprawnionego, ale właśnie średnio dla wszystkich jednakowo.
Sąd I instancji słusznie ocenił, iż decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] nie jest również aktem czy czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.. Stosownie bowiem do treści ww. przepisu przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być tylko takie akty lub czynności, które są podejmowane w sprawach indywidualnych (akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy), a jak już wskazano zaskarżona "decyzja" w żadnym razie nie określa sytuacji prawnej konkretnie oznaczonego podmiotu w konkretnie oznaczonej sprawie.
Należy dodać, że skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie odrzucona została z uwagi na brak właściwości sądów administracyjnych, a co za tym idzie Sąd nie dokonywał merytorycznej kontroli podniesionych w niej zarzutów. Oznacza to, że wskazane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy P.p.s.a., odnoszące się do orzekania przez sądy w razie sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonych aktów lub czynności, nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopuścił się ich naruszenia. Nie można także stwierdzić, aby naruszone były przepisy Konstytucji RP, na które powołał się autor skargi kasacyjnej.
W świetle powyższych wywodów nie ma podstaw do uznania, że doszło do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów powołanych przez autora skargi kasacyjnej. W tej sytuacji, skoro zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło