II SA/Wa 1509/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji w S., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: k.p.a., decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], cofnął E.W. pozwolenie na broń palną myśliwską, przyznane decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Pismem z dnia 15 czerwca 2009 r. E.W., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, z powodu jego niewłaściwego zastosowania i wskutek tego nieuzasadnione przyjęcie, iż jednorazowy fakt popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk uzasadnia obawę, że może on w przyszłości użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Odwołujący się wniósł o uchylenie w całości decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] maja 2009 r., stwierdzenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, ewentualnie o uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podał, że podstawą cofnięcia zainteresowanemu pozwolenia na broń był fakt wszczęcia przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowania karnego o czyny z art. 258 § 1 kk i art. 278 § 1 kk, które w świetle argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, leżą w kręgu przesłanek budujących obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednocześnie E.W. wskazał, iż organy Policji nie mogą stosować przełożenia, że każda osoba skazana za przestępstwo powinna mieć cofnięte pozwolenie na broń, albowiem z ustawy regulującej to zagadnienie wynika, że najistotniejszą kwestią przy rozpatrywaniu sprawy w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną jest stworzenie przez uprawnionego zagrożenia dla porządku publicznego w związku z posiadaną bronią, natomiast wszczęcie postępowania karnego za określone przestępstwo nie świadczy wprost, że dana osoba nie będzie przestrzegać przepisów ustawy o broni i amunicji. Dodał, że każda sprawa powinna być rozpatrywana indywidualnie, z uwzględnieniem wszelkich okoliczności dotyczących określonej osoby. Zaznaczył, że cieszy się on pozytywną opinią w miejscu zamieszkania, kole łowieckim, którego jest członkiem, prowadzi ustabilizowany tryb życia i ma na utrzymaniu rodzinę. Podkreślił, że powyższe okoliczności nie zostały przez organ uwzględnione, ponadto organ nie wskazał dowodów na to, że co do jego osoby, z konkretnej przyczyny, istnieje uzasadniona obawa niezgodnego z prawem użycia broni. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji w lutym 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń E.W. w związku z uzyskaną informacją, iż w stosunku do ww. prowadzone jest postępowanie karne o czyny z art. 258 § 1 kk i art. 278 § 1 kk (przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu oraz przeciwko mieniu). W związku z powyższym Komendant Wojewódzki Policji w S. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] cofnął ww. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, przyjmując za podstawę prawną tego rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Komendant Główny Policji podał, iż w przedmiotowej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności jeśli zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń albo o nie się ubiegająca jest skazana lub jest wobec niej prowadzone postępowanie karne o przestępstwo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy ma charakter obligatoryjny, tym samym organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, dodając, że ustawodawca nie przewidział możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie podejrzanej o popełnienie przestępstwa m.in. przeciwko mieniu. Komendant podkreślił, że czyn z art. 278 § 1 kk znajduje się w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa przeciw mieniu, a nadto, że strona jest podejrzana o dopuszczenie się jego popełnienia poprzez działanie w zorganizowanej grupie przestępczej (art. 158 § 1 kk). Organ odwoławczy zaznaczył, iż ustalenie, że odwołujący się jest podejrzany o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, albowiem w takich przypadkach ustawa sama rozstrzyga, iż obawa użycia broni sprzecznie z prawem wynika m.in. z faktu prowadzenia postępowania karnego za popełnienie tego rodzaju przestępstwa, a zatem osobom spełniającym tę przesłankę nie wolno wydać pozwolenia, a wydane pozwolenie należy cofnąć. Odnosząc się do pozytywnej opinii o odwołującym się, zarówno z miejsca zamieszkania, jak i środowiska myśliwskiego oraz sposobu prawidłowego posiadania i używania broni, Komendant wskazał, że ustalenia te nie eliminują faktu prowadzenia przeciwko ww. postępowania karnego o czyn godzący w mienie. Pismem z dnia 24 sierpnia 2009 r. E.W., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji KWP w S. z dnia [...] maja 2009 r., jak również stwierdzenie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. W treści skargi skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, z powodu jego niewłaściwego zastosowania i wskutek tego nieuzasadnione przyjęcie, iż fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko skarżącemu o czyny z art. 258 § 1 kk i 278 § 1 kk uzasadnia obawę, iż może on w przyszłości użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a., poprzez jednostronną, dowolną ocenę materiału dowodowego i wskutek tego nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący może w przyszłości użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego o czym świadczy fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko skarżącemu o czyny z art. 258 § 1 kk i art. 278 § 1 kk, podczas gdy brak jest jakichkolwiek dowodów w tym zakresie, a on sam prowadzi ustabilizowany tryb życia, ma na utrzymaniu rodzinę, obecnie prowadzi działalność gospodarczą, posiada pozytywną opinię członków koła łowieckiego, którego jest członkiem, z której wynika, że jest on pracowity, sumienny, należycie wypełnia powierzone mu zadania, czynnie uczestniczy w pracach na rzecz rozwoju środowiska naturalnego, dokarmiania zwierząt, współpracuje ze strażnikami straży łowieckiej w zwalczaniu kłusownictwa. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że podstawą cofnięcia mu pozwolenia na broń był fakt wszczęcia przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowania karnego o czyny z art. 258 § 1 kk i art. 278 § 1 kk. Zdaniem skarżącego wszczęcie postępowania karnego za określone przestępstwo nie świadczy wprost, że dana osoba nie będzie przestrzegać przepisów ustawy o broni i amunicji. Zaznaczył, że każda sprawa powinna być rozpatrywana indywidualnie, z uwzględnieniem wszelkich okoliczności dotyczących określonej osoby, dodając, że istotne jest w jaki sposób uprawniony posługuje się bronią, czy zagraża zdrowiu lub życiu innych osób, a tym samym konieczne jest także wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy zarzucanymi czynami i cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które stwarza obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślił, że posiada pozytywną opinię, zarówno w kole łowieckim, którego jest członkiem, jak i w miejscu zamieszkania, co nie zostało przez organ uwzględnione w toku postępowania, dodając, że organ nie wskazał dowodów, iż co do jego osoby, z konkretnej przyczyny, istnieje uzasadniona obawa niezgodnego z prawem użycia broni. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których umowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Natomiast stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Posiadanie broni jest więc w polskim systemie prawnym ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje w kierunku zaostrzenia wymogów stawianych osobom posiadającym broń lub ubiegającym się o jej posiadanie. Świadczyć może o tym zmiana brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, dokonana przez art. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52, poz. 451), rozszerzająca krąg osób, którym posiadanie broni powinno być ograniczone także na takie osoby, które naruszając obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, działając przeciwko szczególnie chronionym dobrom takim jak życie, zdrowie lub mienie, nie posługiwały się przemocą lub groźbą bezprawną. W tym aspekcie zauważenia wymaga, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05, Lex nr 190907). Nie można nie zauważyć w tej sytuacji niedawnej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (Lex nr 527545), opowiadającej się także za bardziej rygorystycznym podejściem orzecznictwa odnośnie wymogów stawianych posiadaczom broni, w której stwierdzono, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)". W ocenie składu orzekającego powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przemawia za przyjęciem tezy, iż również sam fakt toczącego się wobec posiadacza broni postępowania karnego o popełnienie któregokolwiek z przestępstw wyszczególnionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu), powoduje zaistnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w jego rozumieniu. W powołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do użytego w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji sformułowania "w szczególności", stwierdził bowiem, że: "W języku polskim i technice legislacyjnej użycie zwrotu "w szczególności" oznacza bliższe wskazanie osób, sytuacji, zdarzeń, które należą do określonego wcześniej w sposób szerszy kręgu pojęciowego. Skoro zatem w omawianym przepisie określono najpierw "osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a następnie wskazano, że "w szczególności" są to osoby "skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu", to niewątpliwie z woli ustawodawcy krąg osób wymienionych w grupie pierwszej – szerszej, obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności". Tak zatem można przyjąć, że niejako wewnątrz kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wyróżnia się "podkategorię" osób, w przypadku których sam ustawodawca przyjmuje, że są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa. Sama zaś przesłanka odnosząca się do osób skazanych za określone przestępstwo ma charakter bardziej obiektywny, niż w przypadku osób wymienionych na wstępie przepisu, tak określona "podkategoria" obejmuje jedynie osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Z uwagi na powyższe stwierdzić zatem należy, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął i co do nich istnieje obawa z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący". Na zasadzie analogii powyższy tok rozumowania w pełni znajduje zastosowanie także do kategorii osób "wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, iż bezsporny jest fakt, że wobec E.W. toczy się postępowanie karne o to, że w okresie od czerwca 2007 r. do [...] grudnia 2008 r. w G., z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej, brał udział w działaniu zorganizowanej grupy przestępczej (...) mającej na celu popełnianie przestępstw polegających na kradzieży znacznej ilości [...] z terenu firmy [...], tj. o czyn z art. 258 § 1 kk (przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu) oraz w dniu [...] grudnia 2008 r. w G. wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami zabrał w celu przywłaszczenia [...] o łącznej wartości około [...] PLN na szkodę [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B., tj. o czyn z art. 278 § 1 kk (przestępstwo przeciwko mieniu), co wynika z postanowienia o przedstawieniu zarzutów prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...]. Niewątpliwie więc spełniona została przesłanka, iż w stosunku do skarżącego, jako posiadacza broni, istnieje uzasadniona obawa użycia jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem obowiązkiem właściwego organu Policji było w tej sytuacji cofnięcie E.W. pozwolenia na broń palną myśliwską. W kontekście przedstawionej wyżej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zarzut skargi dotyczący jego naruszenia, a w konsekwencji naruszenia również art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a polegający na ich niewłaściwym zastosowaniu oraz nieuzasadnionym przyjęciu istnienia uzasadnionej obawy użycia przez skarżącego w przyszłości broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie jest trafny. Również zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez jednostronną i dowolną ocenę materiału dowodowego powodującą przyjęcie przez organ, że posiadacz może w przyszłości użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem prowadzi on ustabilizowany tryb życia, ma na utrzymaniu rodzinę, prowadzi działalność gospodarczą oraz posiada pozytywną opinię członków koła łowieckiego, nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena bowiem cech osobowych skarżącego, jego dotychczasowego postępowania oraz opinii z miejsca zamieszkania i koła łowieckiego, miałaby znaczenie, gdyby zachodziła konieczność wykazania, iż istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy toczącym się wobec niego postępowaniem karnym, a uzasadnioną obawą użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W sytuacji zaś, kiedy przedmiotowa "uzasadniona obawa" zaistniała samoistnie z woli ustawodawcy z powodu toczącego się postępowania karnego, podnoszone okoliczności nie mają żadnego znaczenia. Mając powyższe na względzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.