VII SA/Wa 1663/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. K. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala H. Z. wybudowała samowolnie w 1995 r. nietrwale związany z gruntem drewniany budynek rekreacyjno-letniskowy. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, który inwestorka wykonała oraz wniosła opłatę legalizacyjną nałożoną postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Organ powiatowy w dniu [...] lipca 2006 r. wydał decyzję ([...]) na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane udzielającą H. Z. pozwolenia na użytkowanie ww. domku letniskowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. ([...]), działając z urzędu, na podstawie art. 158 § 1 i art. 157 § 1, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego - stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ww. ustawy właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego. Organ I instancji takiej kontroli nie przeprowadził, jak również, po zbadaniu zgodności przedłożonych dokumentów i ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej, o której mowa w art. 49 ust. 1 ww. ustawy, nie wydał decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 49 ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane). Z tych przyczyn organ wojewódzki uznał, że kontrolowaną decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja dnia [...] sierpnia 2009r. ([...]), po rozpoznaniu odwołań M. W. i J. K. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił w całości argumentacje prawną organu I instancji i wyjaśnił ponadto, specyfikę postępowania nieważnościowego oraz termin rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach stwierdził, iż nie mogą one wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Skargę na ww. decyzję złożyła J. K. W. wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a., 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 49, art. 59 i art. 59 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu wskazała, ze poprzednia właścicielka domku letniskowego dokonała wszystkich żądanych przez organ czynności oraz wniosła opłatę legalizacyjną. Tym samym zaistniały przesłanki do wydania pozwolenia na użytkowanie, które zostało wydane, tym bardziej, że stan obiekt u był dokładnie znany organowi, co wynika z opisu domku letniskowego w decyzji. Po wydaniu decyzji nie zaszły żadne okoliczności powodujące konieczność uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Nie wykazano by z powodu jakichkolwiek okoliczności zaistniała konieczność zaprzestania użytkowania domku. Nie nastąpiły również żadne zmiany stanu prawnego. Zdaniem skarżącej decyzja o pozwoleniu na użytkowanie da się pogodzić z zasadą praworządności. Domek jest używany zgodnie z przeznaczeniem, został wniesiony z zachowaniem wymaganych przez prawo budowlane zasadami. Organy prowadzacie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wykazały jedynie, że organ, I instancji wydając decyzję popełnił błędy proceduralne, gdyż wyliczył zbyt niską opłatę legalizacyjną oraz nie dokonał kontroli obiektu. Takie stosowanie prawa przez [...] WINB i GINB pozostaje w rażącej sprzeczności z art. 8 k.p.a. Uchybienia proceduralne tylko wyjątkowo mogą służyć uchyleniu ostatecznych decyzji, na podstawie których podmiot nabył prawa. Jest to jednoznacznie określone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ponadto, decyzja organu I instancji nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącej, co stanowi naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. Przed wydaniem tej decyzji pełnomocnik nie został również poinformowany o zakończeniu postępowania dowodowego i nie miał możliwości zapoznania się z aktami sprawy, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca wskazała, ze te naruszenia powinny skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji obu instancji. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Rozpoznając sprawę pod tym kątem na Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 ust 1. właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Natomiast zgodnie z art. 49 ust 4 pkt 2 w razie spełnienia wymagań, określonych w ust.1, właściwy organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Ze wskazanych przepisów wynika, że organ po zbadaniu zgodności przedłożonych dokumentów i ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej wydaje w sprawie decyzję o pozwoleniu na budowę. Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się natomiast zgodnie z art. 59 ust. 1 ww. ustawy właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ I instancji takiej kontroli nie przeprowadził, jak również, po zbadaniu zgodności przedłożonych dokumentów i ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej, nie wydał decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 49 ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane). Wydał natomiast decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Powyżej opisane postępowanie organu należy określić jako rażące naruszenie prawa. Faktu tego nie zmienia okoliczność spełnienia wszystkich przesłanek zakreślonych przez powiatowy organ nadzoru budowlanego. Nie wiadomo bowiem w istocie czy rzeczywiście budynek został wykonany zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną. Podnoszona w skardze prawidłowość wykonania domku jest jedynie subiektywną oceną skarżących. Z tych względów Sąd podzielił stanowisko organów odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie rażącego naruszenia prawa jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Wymogiem pierwszej z nich jest to, iż treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Natomiast druga przesłanka wymaga, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, iż prowadzić będzie do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Dodatkowo wstępnym warunkiem uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w "zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny" (zob. wyrok NSA z 18.07.1994 r. III SA 535/94 ONSA 1995, nr 2, poz. 91 oraz wyrok NSA z 10.09.1997 r. III SA 1148/96 LEX nr 33822). Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis prawa został naruszony. W niniejszej sprawie ww. przesłanki pojawiły się organ wskazał naruszenie konkretnych przepisów. Naruszenie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią określonych przepisów prawa jest na tyle poważne, że nie da się go zaakceptować jako rozstrzygnięcie wydane przez organ administracji państwa.. Należy również zaznaczyć, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nie doręczenia pełnomocnikowi decyzji [...] WINB. Wprawdzie faktycznie decyzja ta nie została doręczona pełnomocnikowi, co jest uchybieniem i narusza art. 40 § 2 kpa to jednak nie wpływa na rozstrzygnięcie Sad administracyjny ma bowiem zobowiązany do uchylenia decyzji jeśli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż odwołanie zostało wniesione w terminie i w oparciu o wystarczający materiał dowodowy, zatem zarzut naruszenia art. 10 kpa też nie może odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1271, orzekł jak w sentencji.