VII SA/Wa 1890/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego skargę oddala VII SA/Wa 1890/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 81 c ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. nałożył na D. i T. W. obowiązek wykonania opinii technicznej określającej rozwiązanie istniejącej kolizji drzew oraz krzewów rosnących w strefie kontrolowanej czynnego gazociągu stalowego o średnicy 40 średniego ciśnienia przy ul. [...] w W. w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym niniejsze postanowienie stanie się ostateczne. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w dniu 18 grudnia wpłynęło pismo J. R. informujące między innymi o tym, że właściciel posesji przy ul. [...] w W., w sposób niezgodny z prawem dokonał nasadzeń drzew i krzewów pomiędzy własnym ogrodzeniem a ulicą. W dniu 12 stycznia 2007r. została przeprowadzona przez przedstawiciela inspektoratu kontrola posesji przy domu jednorodzinnym ul. [...] w W.. W jej wyniku stwierdzono, że właściciele powyższej posesji obsadzili krzewami i drzewami wolną przestrzeń pomiędzy ogrodzeniem a krawężnikiem ( około 2 m ) stanowiącą ich własność. W dniu 29.10. 2008r. [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. przesłała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo informujące, że drzewa i krzewy rosnące wzdłuż czynnego gazociągu utrudniają prawidłową kontrolę gazociągu i w związku z tym zachodzi konieczność ich natychmiastowego usunięcia. Postanowieniem z dnia [...].11.2008r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie rosnących drzew i krzewów wzdłuż czynnego gazociągu. Następnie w dniu 3.12.2008r. po dokonaniu kolejnej wizji wskazana wyżej spółka skierowała do T. W. pismo informujące o tym, że wymiana istniejącego stalowego gazociągu na gazociąg wykonany w nowej technologii spowoduje zmianę strefy kontrolowanej co pozwoli na zlikwidowanie kolizji gazociągu bez konieczności usuwania drzew. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] uznał za niezbędne nałożenie na D. i T. W. wykonania opinii technicznej, która będzie stanowić podstawę do dalszych rozstrzygnięć w ramach nadzoru budowlanego. Zażalenie na to postanowienie złożył J. R.. W uzasadnieniu podniósł, że art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. uprawnia organy nadzoru budowlanego do zobowiązania dostarczenia stosownych ocen technicznych lub ekspertyz tylko uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę budynku. Ponieważ adresat postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest żadną z wymienionych osób, nałożenie na niego obowiązku przedstawienia opinii technicznej było nieprawidłowe. Poza tym skarżący podniósł, że treść postanowienia jest nieczytelna i nie prowadzi do rozwiązania istniejącego problemu. Na koniec stwierdził, iż postępowanie w niniejszej sprawie powinno toczyć się na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1974 bowiem obiekt budowlany, którego dotyczy postępowanie powstał w 1991r. a więc przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy, w związku z tym, również samowola polegająca na zakłóceniu funkcjonowania tego obiektu winna być oceniana na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów. Rozpoznając to zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2009r. nr 1369/09na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 200r. nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu wskazał, że legitymację strony do wniesienia środka zaskarżenia należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 Kpa. Zgodnie z dyspozycją art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przekładając to na grunt niniejszej sprawy organ II instancji stwierdził, opierając się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.11.2006r. sygn. akt II OSK 1407/05, że stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Z uwagi na to, że skarżący nie jest podmiotem wymienionym wyżej, nie służą mu prawa strony a zatem postępowanie w przedmiocie jego zażalenia winno być umorzone. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. R. zarzucając: błędną wykładnię art. 28 Kpa, polegającą na przyjęciu, że osoba dopuszczona do udziału w charakterze strony w postępowaniu przed organem I i II instancji oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu; Naruszenie art. 7, 77, 80 Kpa polegające na uchybieniu obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego, poprzez pominięcie, że skarżący jako właściciel nieruchomości sąsiadującej i zaopatrywanej w gaz z gazociągu średniego ciśnienia w ulicy [...] w W., ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy wpływu wywołanego na ten gazociąg przez drzewa i krzewy nad nim rosnące. W piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2010r. złożonym w dniu 20 stycznia 2010r. skarżący dodatkowo zarzucił organom administracji naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie. Dodatkowo poza argumentacją wskazaną wcześniej podniósł, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2006r. i mimo oczywistości naruszenia prawa organy administracji nie doprowadziły do likwidacji stanu niezgodności z prawem. Poza tym stwierdził, że skoro on nie może być stroną postępowania to również T. W. nie będący uczestnikiem procesu budowlanego, właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego nie może być stroną postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. Uczestnik postępowania T. W. wnosił o oddalenie skargi nie podzielając zarzutów w skardze zawartych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej ppsa). Badając pod tym względem zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skargę należało oddalić, gdyż nie narusza ono prawa. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na postanowieni© [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 200r. nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie wskazał, iż wnioskodawca nie posiada przymiotu strony. Stosownie do dyspozycji art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego: "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo -administracyjnego interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym jest ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 1984r., sygn. akt: I SA 1748/83). Zgodnie z wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt: II OSK 1407/05 oraz z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1427/08 - przepis art. 28 kpa. definiuje pojęcie strony wskazując, że jest nią każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze pojecie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Natomiast w rozpoznawanej sprawie podstawę ustalenia uprawnienia bądź obowiązku czyli normą będącą materialnoprawną podstawą działania organów nadzoru budowlanego w tym postępowaniu pozostaje art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Przepis powołanego art. 81 c ust. 2 stanowi, że organ nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć w drodze postanowienia na uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie wskazuje kto jest stroną postępowania w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W wyroku z dnia z dnia 22 listopada 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że " Stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego." II OSK 1407/05 LEX nr 321507 Tym samym stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Skarżący nie jest uczestnikiem procesu budowlanego, nie jest również właścicielem , jak też nie jest zarządcą tego obiektu, stąd też nie może uzyskać przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym nałożenia obowiązku przedstawienia oceny technicznej w zakresie wskazanym w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie można się zgodzić z twierdzeniem Skarżącego, ze przymiot strony uzyskał w związku z uczestniczeniem w postępowaniu administracyjnym w I instancji. O statusie strony decyduje istnienie interesu prawnego a nie traktowanie przez organy nadzoru budowlanego. Pogląd taki znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009r. (I OSK 1836/07) ,, Określony podmiot nie uzyskuje przymiotu strony tylko z uwagi na fakt, że wojewódzki sąd administracyjny zawiadomił tę osobę o terminie rozprawy, a następnie doręczył jej odpis wyroku z uzasadnieniem. Tylko podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może domagać się jego ochrony przed sądem administracyjnym, bez względu na to, czy jest to sąd I, czy II instancji" LEX nr 478290. Należy wskazać, że przywoływane w skardze postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, którego stroną był Skarżący toczyło się w innym trybie i dotyczyło innych zagadnień. Trzeba zauważyć, że powołany w skardze wyrok dotyczy odrzucenia skargi przez organ orzekający w I instancji a nie umorzenia postępowania przez U instancję a więc odnosi się do innego etapu postępowania i w związku z tym nie odnosi się do przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsza sprawę nie podzielił też poglądu Skarżącego, że postępowanie powinno toczyć się na podstawie przepisów ustawy z 1974r. Prawo budowlane. Inwestycja budowy gazociągu została całkowicie zrealizowana a przedmiotem postępowania są czynności wykonane pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Rozumując w ten sposób trzeba by przyjąć, że do działań oddziałujących na budowle np. średniowieczne należy stosować prawo ż tamtych czasów. Wskazać dodatkowo należy iż postępowanie prowadzone w trybie w/w przepisu ma jedynie charakter pomocniczy - dowodowy w stosunku do zasadniczego postępowania i ma na celu zebranie materiału umożliwiającego wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa, na mocy art. 151 ppsa w związku z art. 28 kpa Sad orzekł jak w sentencji wyroku.