I OSK 2077/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-01
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Anna Łukaszewska-Macioch, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy częściowe wykonanie obowiązku niepieniężnego o charakterze niepodzielnym, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, stanowi podstawę do zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Częściowe wykonanie obowiązku niepieniężnego o charakterze niepodzielnym, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, nie stanowi podstawy do zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Obowiązek o charakterze niepodzielnym pozostaje niewykonany dopóty, dopóki nie zostanie w całości zrealizowany. W takiej sytuacji nie można mówić o częściowym wykonaniu uzasadniającym umorzenie postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Spółka R.-2 Sp. z o.o. została nakazem zobowiązana do natychmiastowego wypłacenia pracownikom świadczeń. Po stwierdzeniu niewykonania nakazu wszczęto postępowanie egzekucyjne. Spółka zgłosiła zarzuty, powołując się na częściowe wykonanie obowiązku i brak środków. Organy egzekucyjne oddaliły zarzuty, uznając, że częściowe wykonanie nie jest podstawą do umorzenia. WSA w Gliwicach uchylił postanowienia organów, uznając, że częściowe wykonanie obowiązku jest podstawą zarzutu. NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Spółki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i oddalił skargę Spółki R.-2 Sp. z o.o.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowego Inspektora Pracy w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 4/10 w sprawie ze skargi R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia (...) października 2009 r. nr (...) w przedmiocie egzekucji administracyjnej świadczeń niepieniężnych uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 4/10 w sprawie ze skargi R. – 2 Sp. z o. o. z siedzibą w S. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia (...) października 2009 r. nr (...) w przedmiocie egzekucji administracyjnej świadczeń niepieniężnych, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia (...) września 2009 r. nr (...).
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Nakazem z dnia (...) marca 2009 r. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. nakazał R.– 2 Sp. z o. o. z siedzibą w S., dalej oznaczaną jako "Spółka", natychmiastowe wypłacenie jej pracownikom świadczeń sprecyzowanych w treści nakazu. W wyniku stwierdzenia niewykonania nakazu wystosowano do pracodawcy upomnienie z dnia 9 lipca 2009r., a następnie, w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy z dnia 8 września 2009 r., wszczęto postępowanie egzekucyjne doręczając zobowiązanej Spółce tytuł wykonawczy i postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z tej samej daty. Doręczenie nastąpiło w dniu 14 września 2009 r.
W dniu 19 września 2009 r. Spółka zgłosiła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego powołując się na częściowe wykonanie zobowiązania będącego przedmiotem egzekucji przez zaspokojenie części należnych świadczeń pracowniczych, wskazując na brak środków na natychmiastową realizację zobowiązania, a ponadto na aktualną niezgodność tytułu wykonawczego ze stanem faktycznym zobowiązań Spółki. W jej ocenie ten stan uzasadniał częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej "u.p.e.a.".
Postanowieniem z dnia (...) września 2009 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. oddalił zarzuty. W ocenie organu, brak było okoliczności tamujących postępowanie egzekucyjne w sprawie, w szczególności nie należało do nich częściowe wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym, gdyż okoliczność ta nie mieści się wśród przesłanek uregulowanych w art. 33 tej ustawy.
W zażaleniu na to postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie i umorzenie egzekucji. W motywach zażalenia wskazała na częściowe wykonanie nakazu z dnia 25 marca 2009 r., a więc na niezgodność tytułu wykonawczego z dnia 8 września 2009 r. ze stanem faktycznym. W przekonaniu Spółki, art. 33 pkt 1 u.p.e.a. pozwala na częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku częściowego wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. A taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z dnia (...) października 2009 r. nr (...) Okręgowy Inspektor Pracy w K. utrzymał w mocy zakwestionowane postanowienie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 K.p.a. i art. 23 § 4 pkt 1 i art. 18 u.p.e.a. W przekonaniu organu drugiej instancji, częściowe wykonanie zobowiązania objętego tytułem wykonawczym nie stanowi podstawy zarzutu z art. 33 ustawy. Może nim być bądź całkowite wykonanie obowiązku, bądź umorzenie obowiązku w całości lub w części. Dlatego organ nie znalazł powodu dla częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z tej przyczyny uznał, że zażalenie nie mogło odnieść skutku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka wnosiła o uchylenie obu zapadłych w tej sprawie postanowień i zasądzenia kosztów postępowania. Orzeczeniom tym zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 1 i art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez błędne uznanie, że częściowe wykonanie obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym nie stanowi podstawy zarzutu i umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi Spółka przytoczyła argumenty wyeksponowane w uzasadnieniu zażalenia, w szczególności odnoszące się do wykonania obowiązku oraz przedstawiła interpretację art. 33 pkt 1 ustawy, wykładając go zgodnie z regułami rozumienia językowego znaczenia zwrotów prawniczych.
Odpowiadając na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skarga jest uzasadniona. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego wykazała, iż naruszają one przepisy procedury w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym pełnią rolę odwołania w postępowaniu rozpoznawczym, zatem ich wniesienie uruchamia postępowanie, które winno prowadzić do całościowej oceny toku postępowania, a w jej wyniku do rozstrzygnięcia o wszelkich dostrzeżonych wadliwościach, nie tylko podniesionych przez zobowiązanego w zgłoszonych zarzutach. W konsekwencji rozpatrzenia zarzutów organ egzekucyjny jest władny je odrzucić, bądź zawiesić postępowanie egzekucyjne, albo je umorzyć. Zarzuty należy wnieść w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego i oprzeć je na jednej z przyczyn taksatywnie wskazanych w art. 33. W rozpoznawanej sprawie warunki formalne zarzutów w zakresie terminu i podstawy zostały spełnione. Organ drugiej instancji rozpatrzył je we wskazanych powyżej aspektach. Wprawdzie zwraca uwagę nieprawidłowa formuła ich osnowy, posługująca się pojęciem oddalenia, zamiast odrzucenia zarzutu, jednak uchybienie to nie jest na tyle istotne, aby mogło doprowadzić do uchylenia kontrolowanych aktów.
W ocenie Sądu, istotna jest natomiast błędna wykładnia art. 33 pkt 1 u.pe.a. dokonana przez organy orzekające w sprawie.
Powołany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie, albo nieistnienie obowiązku. Skarżąca starała się dowieść częściowego wykonania obowiązku objętego wystawionym i egzekwowanym w sprawie tytułem wykonawczym, które w jej ocenie uzasadniało zarzut. Organy zaś wywodziły, iż tylko zrealizowanie całego zobowiązania jest podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stanowisko organów jest błędne i wynika z wadliwej wykładni cytowanego przepisu. Częściowe wykonanie zobowiązania jedynie w pierwotnej wersji ustawy nie prowadziło do umorzenia postępowania (częściowego), gdyż nie było równoznaczne z jego wykonaniem. Ustawa w tej wersji przewidywała jako podstawę zarzutu wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie, albo nieistnienie obowiązku. Przepis ten uległ nowelizacji z dniem 30 listopada 2001 r. mocą art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 1368). Obecne jego brzmienie prowadzi do konkluzji, wedle której podstawą zarzutu może być zarówno całkowite, jak i częściowe, wykonanie obowiązku lub jego całkowite, jak i częściowe umorzenie. Użyty w tym przepisie zwrot "w całości albo w części obowiązku"" odnosi się do obu sytuacji, tj. zarówno do instytucji wykonania, jak i umorzenia obowiązku. Łączący je zwrot "lub" stanowi bowiem w języku polskim spójnik łączący w tym wypadku dwie części zdania, z których każda może być prawdziwa (obie możliwości mogą wystąpić łącznie, bo się nie wykluczają). W przeciwieństwie do spójnika "albo", który wyklucza oba człony nim połączone, jest on częściej stosowany jako równoznaczny ze spójnikiem "i". Omawiane zdanie należało zatem odczytać następująco: podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie w całości albo w części obowiązku. Jeżeli zatem powodem nieuwzględnienia zarzutu skarżącej była odmienna wykładnia tego przepisu, to oba zapadłe w sprawie postanowienia nie mogły się ostać. Tym bardziej, gdy w istotnej dla wyniku sprawy kwestii nie poczyniono żadnych ustaleń i rozważań (co też wyłącza obecnie dopuszczalność formułowania ocen w tej materii). Identyczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 418/09 (LEX nr 554880).
Sąd wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia zarzutu organ wyjaśni, czy rzeczywiście obowiązki objęte wystawionym tytułem wykonawczym zostały częściowo wykonane, gdyż jeśli tak, to okoliczność ta uzasadniać będzie umorzenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. W tej materii konieczne jest też zajęcie stanowiska przez wierzyciela, choć gdy jest nim organ egzekucyjny, nie jest to formalnie konieczne. Nie zachodzi przy tym obawa naruszenia art. 29 § 1 zd. drugie u.p.e.a., gdyż nie będzie tu chodzić o badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem, a o ustalenie dopuszczalności dalszej egzekucji. W tym zakresie art. 33 ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do art. 29 § 1, który pozwala na ocenę meritum sprawy.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Okręgowy Inspektor Pracy w K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok w całości zaskarżenie oparto na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższy zarzut skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, bądź uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż pracodawca nie wykonał obowiązku wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, nałożonego w drodze decyzji inspektora pracy. Zostało zatem wszczęte postępowanie egzekucyjne i zastosowano środek egzekucyjny, jakim jest grzywna w celu przymuszenia. Inspektor pracy wystawił tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym w dniu 8 września 2009 r. doręczony w dniu 14 września 2009 r. obejmujący niezrealizowane decyzje nakazowe z dnia (...) marca 2009 r. nr (...).
Jak stanowi art. 33 ust. 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie obowiązku lub umorzenie w całości albo w części obowiązku. Częściowe wykonanie obowiązku nie stanowi zatem podstawy zarzutu. Zdaniem organu, Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni tego przepisu przyjmując, iż podstawą zarzutu może być również częściowe wykonanie obowiązków. W uzasadnieniu wyroku wskazano jedynie, iż użyty w tym przepisie zwrot "lub" stanowi w języku polskim spójnik łączący w tym wypadku dwie części zdania, z których każda może być prawdziwa (obie możliwości mogą wystąpić łącznie, bo się nie wykluczają), nadto Sąd wskazał, że identyczne stanowisko pojawiło się w orzecznictwie podając tylko wyrok zapadły w tym samym Sądzie. Tymczasem wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 listopada 2006 r. (II SA/Go 340/06) jednoznacznie wskazuje, że nawet przyjęcie, iż obowiązek został w części wykonany powoduje, że prowadzenie egzekucji administracyjnej jest nadal zasadne. W tymże wyroku wskazano także, iż "przedmiotowy tytuł dotyczy wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym i dopiero wykonanie w całości określonego w nim obowiązku, skutkowałoby umorzeniem postępowania egzekucyjnego". Ponadto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r. (II OSK 273/2009) wskazano, że należy odróżnić przypadek, w którym obowiązek został wykonany przed wszczęciem egzekucji i po jej wszczęciu. Jeżeli bowiem zobowiązany wykonał obowiązek po podjęciu pierwszej czynności egzekucyjnej, to nie stanowi to podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ obowiązek jeszcze istniał w chwili jego wszczęcia. W obu przypadkach zobowiązany może skutecznie żądać odstąpienia od czynności egzekucyjnych okazując dowód wykonania obowiązku (art. 45 § 1 u.p.e.a). W razie natomiast wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym po nałożeniu, ale przed uiszczeniem lub ściągnięciem grzywny w celu przymuszenia, grzywny te podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e. a.). Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r. II OSK 1462/2008 wskazano, że jeżeli zobowiązany wykonał obowiązek po podjęciu pierwszej czynności egzekucyjnej, to nie stanowi to podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ obowiązek jeszcze istniał w chwili jego wszczęcia.
Skarżący kasacyjnie organ podkreślił, że Spółka w dalszym ciągu nie wykonała w pełni ciążących na niej obowiązków w postaci wypłaty pracownikom należnych świadczeń finansowych. Przyjęcie wykładni art. 33 u.p.e.a. zaprezentowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prowadziłoby do braku możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji dotyczącego wypłaty świadczeń na rzecz pracowników. Realizacja obowiązku przez pracodawcę w postaci wypłaty pracownikowi np. 1 zł powodowały obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną odniosła się krytycznie do zawartych w niej zarzutów szczegółowo polemizując z argumentacją przytoczoną na ich uzasadnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwioną podstawę.
Zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez inspektora Państwowej Inspekcji Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. środek odwoławczy w formie zarzutów zgłoszony przez Spółkę mieści się w katalogu podstaw zarzutów określonych w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Zagadnienie sprowadza się więc do ustalenia właściwego rozumienia treści zawartej w pkt 1 tego artykułu oraz sposobu jego zastosowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy.
Konstrukcja art. 33 wskazuje, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wniesione wyłącznie z przyczyn taksatywnie wymienionych w pkt 1-10. W pkt 1 ustawodawca dopuścił jako podstawę zarzutu "wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku". W sprawie, której dotyczy toczące się postępowanie egzekucyjne, spór dotyczy rozumienia zwrotu: "wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku". W szczególności chodzi o ustalenie, czy określenie "w całości albo w części" odnosi się zarówno do wykonania jak i do umorzenia obowiązku określonego w tytule wykonawczym, czy też ograniczyć je należy wyłącznie do sytuacji umorzenia obowiązku. Spór ten sprowadzony na grunt omawianej sprawy ma przesądzić, czy okoliczność wykonania przez na dzień 16 września 2009 r. w (przeważającej) części obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 8 września 2009 r., na którą powołała się Spółka we wniesionym środku odwoławczym, stanowi podstawę zarzutu w rozumieniu art. 33 pkt 1 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym wyroku nie podzielił stanowiska organów orzekających w tej sprawie, przyjmujących rozumienie omawianych podstaw w sposób wąski, tzn. niedopuszczający jako podstawę zarzutu - wykonanie "w części" obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, do odmiennego poglądu prowadzi wykładnia historyczna (w brzmieniu sprzed nowelizacji u.p.e.a. dokonanej ustawą z dnia 6 września 2001 r. podstawę zarzutu stanowiło "wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku") oraz wykładnia gramatyczna, która ze względu na użycie spójnika "lub" pomiędzy wyrazem "wykonanie" i wyrazem "umorzenie" nakazuje rozumieć omawiany zwrot ustawowy jako uznający za podstawę zarzutu zarówno "wykonanie w całości albo w części" jak i "umorzenie w całości albo w części" obowiązku. Łączący te dwa wyrażenia ("wykonanie" oraz "umorzenie") zwrot "lub" oznacza w języku polskim spójnik łączący dwie części zdania, które mogą wystąpić łącznie, w przeciwieństwie do zwrotu "albo", który powoduje, że oba człony nim połączone wzajemnie się wykluczają. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, omawiane zdanie w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy należało zatem odczytać następująco: podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie obowiązku w całości albo w części. Z tej przyczyny Sąd Wojewódzki uchylił zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem organu pierwszej instancji oddalającym zarzuty Spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach podstawy kasacji opartej na zarzucie naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, uznał zarzut ten za uzasadniony.
O ile zaprezentowanej zaskarżonym wyroku wykładni, opartej na analizie gramatycznej zwrotu z użyciem spójnika "lub" nie można zarzucić błędu, to jednak stwierdzić trzeba, że wykładnia ta oderwana od okoliczności konkretnego przypadku egzekucji administracyjnej i nieuwzględniająca pozostałych systemowych rozwiązań u.p.e.a., nie rozwiązuje sporu zaistniałego w przedmiotowej sprawie.
Wystawiony przez inspektora pracy tytuł wykonawczy niewątpliwie dotyczy obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zobowiązana Spółka jako pracodawca obciążona została na mocy tego tytułu obowiązkiem skonkretyzowanym jako "wypłacenie pracownikom wynagrodzenia". Natura tego obowiązku jest niepodzielna, co oznacza, że dopóty, dopóki zobowiązany nie wypłaci ostatniej należnej pracownikowi kwoty, obowiązek ten pozostaje niewykonany. Już choćby z tego powodu trudno mówić o częściowym wykonaniu obowiązku, skoro jak wynika z wykazu zawartego w treści wniesionego przez Spółkę zarzutu, pozostawały nadal niewypłacone należności pracownicze.
Niezależnie od tego trzeba wziąć pod uwagę rozwiązania ustawowe regulujące działania organu egzekucyjnego w wyniku rozpatrzenia zarzutu. Stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, z tym że jeżeli zarzuty są uzasadnione, organ wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z kolei za uzasadniony można uznać tylko taki zarzut, który daje podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny umarza bowiem postępowanie egzekucyjne, o ile stwierdzi wystąpienie przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. W przepisie tym przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w punktach 1-10, wśród których do wykonania obowiązku przez zobowiązanego nawiązuje pkt 1 obligujący organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania.
Oznacza to sytuację, w której wszczęte postępowanie egzekucyjne nie może być dalej prowadzone, gdyż przestał istnieć obowiązek skonkretyzowany w tytule wykonawczym, a zatem postępowanie egzekucyjne stało się bezprzedmiotowe i w takim razie musi być umorzone. W sytuacji natomiast, gdy zobowiązany wykonał obowiązek po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, to nie stanowi to podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ obowiązek jeszcze istniał w chwili jego wszczęcia (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 465/08 niepublikowany). Żadna jednak z tych sytuacji nie obejmuje rozpoznawanego przypadku, ponieważ nie miało miejsca wykonanie obowiązku przez zobowiązanego ani przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, ani też w dniu wskazanym w zarzucie, tj. 16 września 2009 r., na którą to datę pozostawał nadal niezrealizowany obowiązek skonkretyzowany w tytule wykonawczym.
Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że dla ustalenia, czy w realiach rozpoznawanej sprawy przepis art. 33 pkt 1 u.p.e.a. dawał podstawę do zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutu w oparciu o stwierdzenie częściowego wykonania obowiązku, nie jest wystarczająca abstrakcyjna wykładnia gramatyczna treści tego przepisu, bowiem przy uwzględnieniu reguł wykładni funkcjonalnej oraz wykładni systemowej treść art. 33 pkt 1 u.p.e.a. nie daje podstaw do przyjęcia, że częściowe wykonanie przez zobowiązanego, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, obowiązku niepieniężnego o charakterze niepodzielnym, mogło stanowić podstawę zarzutu. Za zasadny należało zatem uznać zarzut skargi kasacyjnej, że przyjęta przez Sąd pierwszej instancji wykładnia omawianego przepisu nie jest trafna, co skutkowało nieprawidłowym rozstrzygnięciem sprawy przez ten Sąd.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 188 P.p.s.a., uchylając zaskarżony wyrok rozpoznał skargę wniesioną przez Spółkę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia (...) października 2009 r. nr (...) i uznając jej niezasadność ze względów wyżej przedstawionych, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na zasadzie art. 151 P.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło