VII SA/Wa 1817/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-28

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli brak interesu prawnego strony nie wynika w sposób oczywisty z samego żądania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli brak interesu prawnego strony nie wynika w sposób oczywisty z samego żądania. W sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, organ powinien wszcząć postępowanie wyjaśniające, a dopiero negatywny wynik tych czynności może stanowić podstawę do umorzenia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania w drodze decyzji jest dopuszczalna jedynie w przypadku oczywistego braku interesu prawnego.
Stan faktyczny
M. i Z. G. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego, argumentując niezgodność z warunkami zabudowy i realizację w mniejszej odległości od granicy działki. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając brak interesu prawnego skarżących. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc dalsze zarzuty dotyczące niezgodności z warunkami zabudowy i wpływu inwestycji na ich działkę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Ł. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. G. i Z. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 1817/09 Uzasadnienie Starosta Powiatu w R. decyzją nr [...] wydaną zatwierdził projekt budowlany i udzielił D.S. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego położonego na działce nr ew. [...] w R. przy ul. [...]. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji wnieśli 12 stycznia 2009 r. M. i Z.G. podając, że rozbudowa została zrealizowana w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki tj. niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Zdaniem wnioskujących decyzja o pozwoleniu na budowę jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa ponieważ nie zawiera w swej treści określenia odległości w jakiej powinna być usytuowana rozbudowa od granicy działki wnioskujących. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda Ł. decyzją nr [...] wydaną [...] na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu organ podniósł, że stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji są osoby które uczestniczyły w postępowaniu zwykłym oraz inne osoby, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Krąg tych osób powinien być ustalony w oparciu o przepis art. 28 Prawa budowlanego. Wnioskujący o wszczęcie postępowania M. i Z. G. są właścicieli działek sąsiednich, a oddziaływanie inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego zamyka się w granicach działki inwestora, zaś obiekt objęty kwestionowaną decyzją zaprojektowano w odległości 3 m od granicy z ich działką nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyli M. i Z. G. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. i Z.G. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podnieśli, że przedmiotowa rozbudowa została zrealizowana w odległości 3,10 – 3,60 m od granicy ich działki, niezgodnie z warunkami zabudowy, teren działki został podniesiony o 0,5 m i powoduje zalewanie ich działki. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Ł. z [...] na podstawie art. 157 § 3 kpa odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w R. Kontrolowana decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, w którym nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, gdyż organ może odmówić wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 kpa). Zgodnie z treścią art. 157 § 3 kpa odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności następuje w drodze decyzji. Przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że wnoszący żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności może więc dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Natomiast w sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku wszczętego postępowania nadzorczego, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie ( v. wyrok NSA z 25.04.2006r sygn. I OSK 725/05 Lex nr 209119). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznanej sprawy należy uznać, iż wobec zarzutów skarżących oraz treści powoływanego przez nich dokumentu tj. decyzji o warunkach zabudowy z [...] niewystarczające i niepełne są wyjaśnienia organu w kwestii braku interesu prawnego skarżących i z pewnością nie można uznać, że brak interesu w sposób oczywisty wynika ze złożonego żądania. Zdaniem Sądu dla dokonania prawidłowych ustaleń w tym zakresie organ winien dokonać analizy żądania w aspekcie wskazanych we wniosku dokumentów, a więc dokonać czynności które przekraczają ocenę kwestii formalnych. Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku organ będzie miał na względzie w/w uwagi Sądu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł ja w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło