VII SA/Wa 2004/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutym 2010 r. sprawy ze skargi Rady Miasta i Gminy Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), - nakazał Gminie Ł. usunięcie w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia decyzji nieprawidłowości występujących w istniejącym budynku mieszkalno-socjalnym znajdującym się przy ul. N. w Ł.poprzez: -przeprowadzenie remontu konstrukcji drewnianej dachowej wraz z jej pokryciem, -wymianę obróbek blacharskich, -wykonanie remontu ścian konstrukcyjnych zewnętrznych, -wykonanie kominów wraz z przewodami zgodnie z obowiązującymi przepisami, -wykonanie podłóg i posadzek w lokalach mieszkalnych, -wykonanie ściany oddzielenia pożarowego dzielącej budynek na części, -wykonanie remontu istniejącej instalacji elektrycznej wewnętrznej, oraz na podstawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego - zakazał użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ I instancji wyjaśnił, iż podczas czynności kontrolnych w dniu 6 kwietnia 2009 r. stwierdzono, że w Ł. przy ul. N. nr. ewid. działki [...] znajduje się budynek mieszkalno-socjalny którego właścicielem jest Gmina Ł., a zarządzającym obiektem jest Ł." w Ł. W budynku znajduje się 15 lokali mieszkalnych. Budynek parterowy o konstrukcji drewnianej został przekształcony na budynek socjalny i użytkowany jest od 50 lat. Organ wskazał, iż stan techniczny budynku jest zły. W otynkowaniu ścian występują liczne pęknięcia i ubytki, stwarzające zagrożenie pożarowe budynku. Stan techniczny konstrukcji dachu i pokrycia powoduje przecieki wody opadowej do wnętrza. Rynny i rury spustowe posiadają skorodowania, co skutkuje zaciekaniem ścian zewnętrznych. Ponadto w protokole z kontroli i sprawdzenia przewodów dymowych, wykonanej przez mistrza kominiarskiego wykazano brak drożności w przewodach kominowych, co nie pozwala na użytkowanie urządzeń grzewczych w lokalach. Instalacja elektryczna wewnętrzna jest w złym stanie technicznym, puszki połączeniowe nie posiadają zabezpieczenia, przewody nie są właściwie przymocowane. Stanowi to zagrożenie dla użytkowników. Brak jest również protokołów z przeglądów okresowych budynku, polegających na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, oraz badania stanu instalacji elektrycznej zgodnie z art. 62 Prawa budowlanego. W ocenie organu, do czasu wykonania nakazanych prac remontowych, budynek nie może być użytkowany, a osoby znajdujące się w tym budynku należy czasowo wykwaterować. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta i Gminy Ł. - uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] czerwca 2009 r., w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył 3 miesięczny termin wykonania obowiązku od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. prawidłowo nakazał wykonanie określonych robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku. W związku powyższym konieczne jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego użytkowanie go w sposób niezagrażający życiu lub zdrowiu poprzez nakazanie właścicielowi wykonanie określonych czynności wskazanych w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego zarzut skarżącego dotyczący nałożenia obowiązków na niewłaściwy podmiot jest niezasadny. Z art. 184 i 185 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z póżn. zm.) wynika jednoznacznie, że zarządcą nieruchomości jest osoba fizyczna. Ustawa dopuszcza wprawdzie zawarcie umowy o zarządzanie nieruchomością z przedsiębiorcą, ale wymaga jednocześnie aby w umowie tej ustalić osobę fizyczną - zarządcę nieruchomości odpowiedzialną w rozumieniu przepisów ustawy. W związku powyższym spółka "K." nie może być uznana za zarządcę nieruchomości w rozumieniu w/w ustaw, jak również w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Z powyższych względów decyzja organu powiatowego nie może zostać skierowana do "K." Sp. z o.o. W niniejszej sprawie przedmiotowy budynek mieszkalno-socjalny jest własnością Gminy Ł., w związku z czym obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości właściwie został nałożony na stronę skarżącą. Ponadto organ uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nieprawidłowo określił termin wykonania obowiązku. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył 3 miesięczny termin wykonania obowiązku od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Rada Miasta i Gminy Ł. wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniesiono, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 61 i 66 Prawa Budowlanego. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 61 Prawa Budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. W przepisie zachowano równorzędność podmiotów: właściciel lub zarządca obiektu. Skoro, przekazano zarządzanie przedmiotowym obiektem powołanej w tym celu Spółce K. na podstawie umowy z dnia 12 stycznia 2009r., a przepisy przewidują możliwość nałożenia na zarządcę obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami to obowiązek ten powinien być nałożony na K. Sp. z o.o. Zdaniem Strony skarżącej decyzja narusza również przepis art. 66 Prawa budowlanego. Nakaz wydany na podstawie tego przepisu winien bowiem określać jakie warunki powinny być spełnione, a nie wskazywać sposób ich realizacji. W skardze podniesiono także zarzut naruszenia art. 10 kpa, organ nie wzywał bowiem strony skarżącej do zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż odpowiada ona prawu. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 66 ustawy Prawo budowlane, który nakłada na właściwy organ obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. I tak zgodnie z treścią paragrafu 1 powołanego artykułu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zły stan techniczny budynku będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji, potwierdza protokół kontroli z dnia 6 kwietnia 2009 r. Z jego treści wynika m. in., iż w budynku stwierdzono liczne pęknięcia i ubytki, stwarzające zagrożenie pożarowe oraz zaciekanie ścian zewnętrznych wodą opadową. Kontrola wykazała ponadto brak drożności w przewodach kominowych, co uniemożliwia użytkowanie urządzeń ogrzewczych w lokalach i stanowi zagrożenie dla mieszkańców. Przepis art. 66 Prawa budowlanego ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym, odpowiadającym jego funkcjom. Rodzaj podejmowanych przez organ nakazów zależny jest od ustalonych potrzeb. W decyzji opartej na tym przepisie zakazać można również użytkowania obiektu lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W tych okolicznościach wydany na podstawie art. 66 Prawa budowlanego nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie może budzić wątpliwości. Podkreślić należy, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 pkt 1-3 ww. ustawy, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok z dnia 14 lipca 1998 r. IV SA 1420/96 - niepublik.). Wobec ustaleń organu co do nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. N.w Ł. organ pierwszej instancji zobowiązany był nakazać właścicielowi tego budynku usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych w decyzji robót budowlanych. Ustawa Prawo budowlane, na podstawie której organy administracyjne nałożyły na skarżącą Gminę nakaz usunięcia niewłaściwego stanu technicznego w przepisie art.61 jako obowiązanych do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy, wskazuje właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, taka konstrukcja wskazanego przepisu nie jest przypadkowa. Wymieniając na pierwszym miejscu właściciela, ustawodawca wskazał kolejność adresatów, którzy są obowiązani utrzymać i użytkować obiekt. Prawo własności jest bowiem prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować nakazy z art.66 ustawy. Obowiązki właściciela lub zarządcy polegają głównie na przeprowadzaniu, w czasie użytkowania obiektu, okresowych przeglądów i ocen jego stanu technicznego, oraz podejmowaniu działań, związanych z wykonywaniem niezbędnych robót konserwacyjnych i remontowych, zapewniających utrzymanie właściwego stanu technicznego i bezpieczeństwa eksploatowanego obiektu budowlanego. Odpowiedzialność wskazanych podmiotów za właściwe użytkowanie obiektu wiąże się więc ze sposobem zarządzania obiektem. W komentarzu do przepisu art. 61 - Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Warszawa, 2006 str. 592 wyjaśniono, że "redakcja tego przepisu ustala, że w pierwszej kolejności obowiązek ten spoczywa na właścicielu" obiektu budowlanego. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić, gdyż to na właścicielu (współwłaścicielach) obiektu budowlanego w pierwszej kolejności ciążą obowiązki i odpowiedzialność za jego stan techniczny. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia sygn. akt II OSK 1311/06 z dnia 5 października 2007r. W sytuacji, gdy stan własnościowy był jednoznaczny, adresatem nakazu nałożonego na podstawie powołanych przepisów Prawa budowlanego winna być na pierwszym miejscu Gmina ., jako właściciel obiektu budowlanego. W ocenie Sądu organ nadzoru budowlanego zasadnie nałożył na właściciela obowiązek wykonania remontu budynku. Obowiązkiem właściciela jest należyta dbałość o stan techniczny budynku, a nakazany remont doprowadzi budynek do należytego stanu technicznego. Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa. Stawiając w skardze skierowanej do sądu administracyjnego zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa, nie wykazano w żaden sposób, by strona została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie przedstawionemu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z dnia 15 maja 2003 r. sygn. akt I SA/Gd 199/00, "Przegląd Podatkowy" 2004, nr 1, s. 43). W niniejszej sprawie strona skarżąca tego nie wykazała. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.