II SA/Bd 1106/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2010r. sprawy ze skargi Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy w Aleksandrowie Kujawskim z dnia 9 czerwca 2008 r. nr XXIII/33109 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. W dniu [...] czerwca 2009 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie ewidencyjnym [...] gmina [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę wniósł Wojewoda [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591; ze zm.). Zarzucił w niej Radzie Gminy naruszenie przepisu art. 17 pkt 7 lit e, art. 17 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz przepisu art. 55 ust. 3 oraz art. 21 ust. 2 pkt 2,6,7 i 23 lit d ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz 1227) – zwanej dalej: "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku". Uzasadniając podnoszone zarzuty, Wojewoda wskazał, iż w dokumentacji planistycznej nie zamieszczono wymaganego uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z właściwymi ochrony granic. Brak jest również zwrotnego potwierdzenia odbioru wystąpienia Wójta Gminy do właściwego organu ochrony granic. Powyższe stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolejne z wymienionych w skardze uchybienie przepisom przez Wójta polegało na nieuzyskaniu zgody na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne. Ponadto strona skarżąca zwróciła uwagę, iż w publicznie dostępnych wykazach danych winny być zamieszczone informacje o przedmiotowym miejscowym planie wraz z pisemnym podsumowaniem zawierającym uzasadnienie wyboru przyjętego dokumentu w odniesieniu do rozpatrywanych rozwiązań alternatywnych, a także informacje w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko, opinie organów o których mowa w art. 57 i 58 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (cyt. wyżej), zgłoszone uwagi i wnioski oraz propozycje metod i częstotliwości przeprowadzania monitoringu skutków realizacji postanowień dokumentu. W związku z powyższym Wojewoda podniósł, iż w dokumentacji prac planistycznych brak dokumentów potwierdzających dokonanie wyżej wymienionych czynności. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o uznanie jej za zasadną. W piśmie tym wskazał, iż dotychczas żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w gminie [...] nie był uzgadniany z organami ochrony granic państwa i nie było to kwestionowane. Potwierdził jednocześnie, iż faktycznie nie uzyskano zgody na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne obszaru oznaczonego na załączniku graficznym do zaskarżonej uchwały symbolami 5MN oraz 06 KDW. Obecnie wniosek o przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne sporządzono i przekazani celem zaopiniowania do Izby Rolniczej. Odnosząc się natomiast do zarzutów strony skarżącej dotyczących naruszenia art. 55 ust. 3 oraz art. 21 ust. 2, 6, 7 i 23 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (cyt. wyżej) Wójt podniósł, iż zarzuty te nie dotycząc procedury sporządzania planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona uchwała podjęta została z istotnym naruszeniem trybu jej sporządzania w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Należy wskazać, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w myśl art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest aktem prawa miejscowego, uchwalanym przez organ stanowiący gminy, tj. radę gminy. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumie się jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń, określa je np. art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast tryb sporządzania planu dotyczy szczegółowej procedury jego sporządzania, a podstawowym przepisem określającym tryb postępowania organów w zakresie jego sporządzenia jest art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyrażało się przede wszystkim w naruszeniu art. 17 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w sytuacji, gdy w projekcie planu miejscowego przewidziano przeznaczenie dotychczasowych gruntów rolnych i/lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, ma to miejsce zazwyczaj pod zabudowę, wójt (burmistrz, prezydent miasta) ma obowiązek uzyskać zgodę na zmianę przeznaczenia tych gruntów odpowiedniego organu. Zasady i tryb uzyskania takiego zezwolenia regulują przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Według art. 7 ust. 2 wskazanej ustawy przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, zaś gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa - zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby, natomiast pozostałych gruntów leśnych - zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Z analizy akt sprawy wynika, iż obszar oznaczony na załączniku graficznym do zaskarżonej uchwały symbolami [...], stanowiący las, został w zaskarżonej uchwale przeznaczony odpowiednio na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną - § 10 uchwały oraz komunikację - § 21 uchwały. Tymczasem Wójt Gminy [...] nie dokonał czynności, o której mowa w wymienionych przepisach względem wskazanych obszarów, a więc nie uzyskał zgody właściwego organy na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne. Zdaniem Wojewody kwestionowana uchwała narusza również art. 17 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym wójt (burmistrz, prezydent miasta) w trakcie procedury sporządzania planu miejscowego zwraca się do wymienionych w pkt 7 podmiotów o uzgodnienie projektu planu. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, iż zagadnienie mocy wiążącej uzgodnień reguluje art. 24 w/w ustawy, który stanowiąc, że uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, przesądza o ich mocy wiążącej. Należy dodać, iż za równoznaczne z uzgodnieniem projektu (art. 25 ust. 2 w/w ustawy) przyjmuje się nieprzedstawienie, w wyznaczonym terminie, warunków na jakich może nastąpić uzgodnienie oraz nieokreślenie warunków uzgodnienia, bądź nie powołanie podstawy prawnej uzasadniającej ich określenie (art. 24 ust. 2 w/w ustawy). Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, iż niewystąpienie o wymagane art. 17 pkt 7 w/w ustawy uzgodnienia, a także sporządzenie planu wbrew uzgodnieniom, jako że uzgodnienia z woli ustawodawcy mają istotny wpływ na końcowy kształt planu, stanowi wystarczającą podstawę do ingerencji nadzorczej właściwego organu i orzeczenia o nieważności takiego planu. W takich bowiem sytuacjach znajduje zastosowanie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przenosząc poczynione uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, iż zasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 17 pkt 7 lit.e ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem wójt gminy nie wystąpił o uzgodnienie projektu planu do właściwego organu ochrony granic, do czego obliguje go wskazany przepis. W aktach sprawy nie znajduje się ani takowe uzgodnienie, ani zwrotne potwierdzenia odbioru pisma stanowiącego wystąpienie Wójta Gminy [...] do właściwego organu ochrony granic o stosowne uzgodnienie. Sąd podziela stanowisko skarżącego, iż wskazany przepis nie uzależnia obowiązku wystąpienia o uzgodnienie projektu planu do właściwego organu ochrony granic od położenia obszaru objętego miejscowym planem w bezpośrednim sąsiedztwie państwa ościennego, ustawodawca bowiem w tym zakresie milczy, nie normując takiego ograniczenia zastosowania w/w przepisu. Zdaniem Sądu, w świetle literalnego brzmienia art. 17 pkt 7 lit.e ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Wójt Gminy [...], został wprost zobowiązany przez ustawodawcę do wystąpienia do właściwego organu ochrony granic o stosowne uzgodnienie. Odstąpienie więc przez organ od wykonania tego obowiązku stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś argumentacja Wójta Gminy [...], iż żadne miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego na terenie gminy nie były uzgadniane o organami ochrony państwa i, że dotychczas nie było to przez organ nadzoru kwestionowane, nie ma żadnego wpływu na zasadność stwierdzenia, że nie dokonywanie przez organ sporządzający opracowanie planistyczne czynności w tym zakresie jest sprzeczne z treścią art. 17 pkt 7 lit.e w/w ustawy i stanowi o jego istotnym naruszeniu. Kolejny z podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów dotyczy natomiast naruszenia przepisów art. 55 ust. 3 oraz art. 21 ust. 2 pkt 6, 7 i 23 lit. d ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 55 ust. 3 omawianej ustawy, wskazać należy, iż w przepisie tym wymienia się dokumenty, jakie należy dołączyć do przyjętego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten odnosi się zatem do sytuacji, gdy taki plan już sporządzono (przyjęto). W świetle zatem treści art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (cyt. wyżej) ewentualne naruszenie art. 55 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały, gdyż nastąpiło już po sporządzeniu planu. Podobnie sytuacja wygląda, jeśli chodzi o zarzut naruszenia przez organ gminy art. 21 ust. 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (cyt. wyżej), nakładającego na organ obowiązek zamieszczenia w publicznie dostępnych wykazach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po jego przyjęciu. Jeśli natomiast chodzi o pozostałe dokumenty, które w świetle treści art. 21 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (cyt. wyżej), powinny były zostać zamieszczenia w publicznie dostępnych wykazach przez organ właściwe w sprawie, zwrócić należy na to, iż dotychczas nie został określone przez ministra właściwego do spraw środowiska, w drodze rozporządzenia, jak taki wykaz powinien dokładnie wyglądać (jego wzór, zawartość i układ). W przepisie art. 23 omawianej ustawy przesądzono jedynie, iż powinien być on prowadzony w formie elektronicznej. Dodać należy, iż z akt administracyjnych sprawy nie wynika wprawdzie by właściwy organ gminy udostępnił dokumenty, o których mowa w art. 21 ustawy w formie publicznie dostępnego wykazu w rozumieniu przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (cyt. wyżej), jednakże zawartość akt administracyjnych świadczy o tym, iż dokumenty te zostały wyłożone do publicznego wglądu o czym poinformowano zainteresowanych w drodze ogłoszenia prasowego oraz ogłoszenia wywieszonego na tablicy Urzędu Gminy i Sołectwa. Zdaniem Sądu, nie można, tym samym, uznać by w tym zakresie doszło do istotnego naruszenia trybu i zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Reasumując stwierdzić trzeba, iż zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta z naruszeniem art. 17 pkt 7 lit e, art. 17 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), co powoduje jej nieważność w całości. Z tych względów na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.