II SA/Kr 310/08

WyrokWSA w Krakowie2008-06-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, WSA Barbara Pasternak, WSA Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez Gminę prawa własności działki nr ew. 14/5, która wcześniej była w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej, wyłącza zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sprzedaż przez Gminę prawa własności działki nr ew. 14/5 na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego, Spółdzielni Mieszkaniowej, nie wyłącza automatycznie zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ administracji musi przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, na jaki cel nieruchomość została nabyta i czy zachodzą przesłanki zwrotu nieruchomości zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy, w szczególności czy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, który został odmówiony decyzją Starosty. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędne ustalenia dotyczące sprzedaży działki nr ew. 14/5 na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej oraz wątpliwości co do realizacji celu wywłaszczenia w odniesieniu do działek nr ew. 14/14 i 19/19. Gmina Miejska wniosła skargę na decyzję Wojewody, kwestionując zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd administracyjny oddalił skargę Gminy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy Miejskiej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Barbara Pasternak WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala Starosta K. decyzją z dnia 13 lipca 2006 r., znak: [....] , wydaną na podstawie art. 229 i art. 229a, w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261 póz. 2063 ze zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił zwrotu części działek: nr [....] i nr [....] obj. KW [....] oraz części działki nr [....] obj. KW [....] -wszystkie położone w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. 37 b. gm. kat. R. , na rzecz: M.S. , J.H. , K.W. i M.W. W uzasadnieniu podał, że postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wszczęte zostało na wniosek M.W. z dnia [....] sierpnia 1992 r., a swym roszczeniem wnioskodawczyni objęła nieruchomość składającą się z parceli budowlanej oznaczonej ł. kat. 37 o pow. 388 m2 b. gm. kat. R. oraz znajdującego się na niej budynku, których prawo własności Skarb Państwa nabył w drodze umowy sprzedaży nr Rep. [....] , zawartej w dniu [....] maja 1971 r. w formie aktu notarialnego, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość była niezbędna nabywcy pod budowę osiedla mieszkaniowego "[....] " realizowaną przez [....] Spółdzielnię Mieszkaniową "[....] " w K. Organ l instancji podał, że analiza dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w aktach sprawy wykazała, że po dacie wywłaszczenia parcela gruntowa l. kat. 37 o pow. 388 m2 pół. w b. gm. kat. R. zmieniła swe oznaczenie oraz konfigurację. Planem podziału wpisanym do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [....] kwietnia 1971 r. pod nr [....] parcela [....] . kat. [....] podzieliła się na parcele: l. kat. [....] /1 o pow. 213 m2 i l. kat. [....] /2 o pow. 175 m2. Umową użytkowania wieczystego Nr Rep.A. [....] zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [....] października 1971 r. Skarb Państwa oddał w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] " w K. nieruchomość położoną w [....] składającą się między innymi z opisanej wyżej parceli l. kat. [....]/1 oraz przeniósł nieodpłatnie na własność tej Spółdzielni składniki majątkowe o charakterze budowlanym, znajdujące się na tym terenie, a 1 przeznaczone do rozbiórki. Na przedmiotowej nieruchomości użytkownik wieczysty miał wybudować budynki mieszkalne, wielorodzinne i wielokondygnacyjne oznaczone numerami nr nr [....] i nr [....] oraz pawilon handlowo - usługowy nr [....] . Postanowienia zawartej umowy użytkowania wieczystego zostały ujawnione w księdze wieczystej nr [....] w dniu [....] listopada 1971 r. Następnie planem podziału nr [....] z dnia [....] sierpnia 1990 r. parcela I. kat. [....] /1 b. gm. kat. R. podzieliła się na parcele: l kat. [....] /10 o pow. 73 m2 oraz l. kat. [....] /9 o pow. 140 m2. Ostateczną decyzją Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 25 października 1990 r. nr [....] zarządzono przejęcie od Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] " w K. nieruchomości położonej w K. przy ulicy [....] , w skład której wchodziła między innymi powołana wyżej parcela l. kat. [....] /9 o pow. 140 m2. Powodem powyższego był fakt, że Spółdzielnia nie objęła w posiadanie tego terenu, a tym samym nie wykorzystała go zgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie użytkowania wieczystego zawartej w dniu [....] października 1971 r. Ponadto w decyzji tej wskazano, że przedmiotowa nieruchomość zgodnie z decyzją UAN. [....] z dnia 10 października 1986 r. została przeznaczona pod [....] Dom [....] .Następnie wymieniona wyżej parcela l. kat. [....] /9 o pow. 140 m2 wraz z parcelami: I. kat. [....] /1 o pow. 63 m2 i l. kat. [....] /26 o pow. 92 m2 utworzyła działkę ewidencyjna nr [....] /14 o pow. 329 m2, a parcela l. kat. [....] /10 o pow. 73 m2 wraz z innymi weszła w skład działki ewidencyjnej nr [....] /19 o pow. 4695 m2. Zgodnie z mapą uzupełniającą połączenia działek, przyjętą do zasobu w dniu [....] września 2002 r. nr [....] działka nr [....] /19 zniosła się wraz z innymi do działki nr [....] o pow. 39131 m2, która następnie uległa podziałowi m. in. na działkę nr [....] /5 o pow. 14969 m2. Natomiast parcela l. kat. v /2 o pow. 175 m2 wraz z parcelą l. kat. [....] /24 o pow. 46 m2 utworzyły działkę ewidencyjna nr [....] /19 o pow. 190 m2. Opisane wyżej działki: nr [....]/14 o pow. 329 m2 i nr [....]/19 o pow. 190 m2 poi. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. stanowią jedna nieruchomość zabudowana budynkiem nr [....] przy ulicy [....] . Jak wynika z powyższych ustaleń, wskutek dokonanych zmian, wywłaszczona parcela l. kat. 37 b. gm. kat. R. w aktualnym operacie ewidencji gruntów dla obrębu [....] jedn. ewid. [....] m. K. odpowiada częściom działek ewidencyjnych: nr [....]/14, nr [....]/19 i nr [....]2/5. Zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW [....] działka nr [....] pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. [....] stanowi własność Gminy K. , w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] " w K. , którą wpisano w dniu [....] listopada 1995 r. w miejsce Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] ", zgodnie z Uchwałą nr [....] Zebrania Przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] " z dnia [....] 1990 r., i postanowienia Sądu Rejonowego [....] z dnia [....] 1991 r. sygn. akt Rej. S-606/9, Ns Rej. S-408/91/S. Prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. Dlatego też organ administracji publicznej l instancji na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami odmówił zwrotu części przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę nr [....]/5. Organ l instancji podał natomiast, że zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW [....] działki nr [....]/14 i nr [....]/19 pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. stanowią własność Gminy K. W trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami, przeprowadzonej w dniu [....] stycznia 1993 r. organ l instancji ustalił, że na terenie objętym przez M.W. roszczeniem o zwrot stoi budynek użytkowany przez Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej - "[....]". W pomieszczeniach budynku na parterze urządzone zostały dwie sale: gimnastyczna i kulturystyczna, sekretariat i zaplecze sanitarne. Na pierwszym piętrze urządzono salę gimnastyczną, pomieszczenie sanitarne i zaplecze socjalne. Strych budynku został podniesiony, wymieniono strop, dach i urządzono wypożyczalnie sprzętu turystycznego, pokoje dla zarządu i instruktorów, sekretariat oraz zaplecze sanitarne. W latach 1985 - 1990 przeprowadzony został remont i adaptacja budynku, związane z jego przystosowaniem dla potrzeb "[....]", a prace finansowane były wspólnie ze środków Wydziału Kultury Urzędu Miasta K. Dz. [....] oraz [....]. W toku prowadzonego postępowania zmarła wnioskodawczyni i poprzednia właścicielka wywłaszczonej nieruchomości M.W. , a na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [....] z dnia 21 lutego 1997 r. sygn. akt l Ns 45/97/S spadek nabyły jej dzieci: M.W., M.S. , J.H. i K.W. - po 1/4 części. Spadkobiercy M.W. w dniu [....] listopada 2005 r. złożyli stosowne oświadczenia woli, którymi podtrzymali zgłoszone roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ l instancji podał, że w dniu 22 września 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 141, póz. 1492). Ustawą tą został dodany przepis art. 229a zgodnie, z którym przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. W myśl natomiast art. 229 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Organ l instancji wskazał, że wzajemna relacja przepisu art. 229a i art. 229 cytowanej wyżej ustawy oznacza, że poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przy czym koniecznym warunkiem jest, aby zrealizowany na nieruchomości inny cel również mógł stanowić podstawę wywłaszczenia w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej. Przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, póz. 64 ze zm.) stanowiące podstawę wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa parceli l. kat. 37 b - gm. kat. [....] , a w szczególności art. 3 ust. 1 przewidywał, że "wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych ". Pojęcie "celu użyteczności publicznej", zgodnie z poglądami występującymi w doktrynie i orzecznictwie, musi się łączyć z powszechnością i ogólną dostępnością dla całego społeczeństwa. Organ l instancji podał, że mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod [....] , zgodnie z decyzją [....] z dnia 10 października 1986 r. i oddana we władanie Stowarzyszenia, którego celem działania wpisanym w statucie jest uczestniczenie w rozwoju kultury fizycznej, upowszechnianie rekreacji ruchowej i profilaktyki zdrowotnej; - rozwijanie działalności prowadzącej do utrzymania i podnoszenia sprawności fizycznej społeczeństwa - dorosłych, młodzieży i dzieci; - krzewienie zamiłowania do systematycznego uprawiania rekreacji fizycznej i sportu; - kształtowanie wśród osób fizycznych zrzeszonych w organizacji patriotyzmu i walorów moralnych, dyscypliny i solidarności oraz sumiennego wypełniania obowiązków społecznych i obywatelskich; to nie można mieć wątpliwości, że sposób użytkowania części działek: nr [....] /14 i nr [....]/19 pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. , w granicach wywłaszczonej (nabytej) parceli l. kat. 37 b. gm. kat. [....] , był dopuszczalny jako cel wywłaszczenia nieruchomości w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wobec powyższego organ l instancji uznał, iż wszelkie warunki niedopuszczalności roszczenia o zwrot części działek: nr [....]/14 i nr [....] /19 pół. w obr. [....] jedn. Ewid. [....] m. K. , określone w art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami, zostały spełnione i roszczenie o zwrot nieruchomości w tym zakresie nie przysługuje, a zatem w takiej sytuacji należało wnioskodawcom odmówić zwrotu opisanych działek. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J.H. , M.S. , M.W. oraz K.W. , którzy zakwestionowali prawidłowość przedmiotowej decyzji, podnosząc, iż cel wywłaszczenia w zakresie działek nr [....]/14 i nr [....]/19 pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] nie został zrealizowany. Od powyższej decyzji odwołanie złożył również Prezydent Miasta K. wskazując, iż w części dotyczącej działki nr [....]/5 pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. decyzja ta wydana została w oparciu o nieaktualny stan prawny ze względu na fakt, iż aktem notarialnym z [....] grudnia 2005 r. Rep.A nr [....] Gmina Miejska K. sprzedała prawo własności przedmiotowej działki na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego - Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] " w K. Wojewoda [....] decyzją z dnia 14 lutego 2008 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r, Nr 261, póz. 2603 ze zm.) oraz art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu wskazano, że aktem notarialnym z [....] grudnia 2005 r. Rep. A nr [....] Gmina Miejska K. sprzedała prawo własności działki nr [....] /5 pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego - Spółdzielni Mieszkaniowej "[....]", a tym samym trzeba stwierdzić, iż decyzja Starosty [....] z 13 lipca 2006 r. nr GN.I. [....] została wydana w oparciu o błędne ustalanie w powyższym zakresie. Ze względu na fakt, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa "[....] " w K. nabyła na własność stanowiącą w części przedmiot postępowania zwrotowego działkę nr [....]/5 pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. na podstawie umowy sprzedaży zawartej [....] grudnia 2005 r. Rep.A nr [....] , to ze względu na aktualny stan prawny tej nieruchomości organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, iż omawiany przepis art. 229 nie będzie miał już zastosowania do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zastosowana zatem przez organ l instancji argumentacja w zakresie odmowy zwrotu działki [....]/5 jest argumentacją błędną. W związku z powyższym, w powtórnie prowadzonym postępowaniu organ l instancji powinien wydanie stosownego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie poprzedzić przeprowadzeniem wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia wystąpienia przesłanek zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ustawy na cel ich przejęcia przez Skarb Państwa. Odnosząc się natomiast do zarzutów przedstawionych przez pozostałe strony postępowania dotyczących prawidłowości ustaleń, co do celu wywłaszczenia i jego realizacji w zakresie działek nr [....]14 i nr [....]/19 pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] , organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zachodzą wątpliwości dotyczące prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ l instancji. Zgodnie bowiem z art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami "przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawa wywłaszczenia". Powyższa regulacja wskazuje, iż obowiązek zwrotu nieruchomości w przypadku, gdy stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia zniesiony zostaje dopiero wówczas, kiedy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego można jednoznacznie ustalić, iż: na nieruchomości został zrealizowany "inny cel", ten "inny cel" mógł w dniu wydania wywłaszczeniowej mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Organ II instancji analizując stan przedmiotowej sprawy podkreślił, iż w zakresie działek nr [....] /14 i nr [....]19 pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] ustalenie, że spełnione zostały przesłanki regulacji z art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami musi znajdować oparcie w prawidłowo zebranym materiale dowodowym. Tymczasem zdaniem organu odwoławczego ze względu na niekompletność zebranych w sprawie dokumentów należy uznać, iż ustalenia Starosty [....] w przedmiotowej sprawie są niepełne, a tym samym nie pozwalające na prawidłową ocenę prawną. Dlatego też Wojewoda [....] podał, iż w ponownym postępowaniu organ l instancji winien w szczególności pozyskać decyzję o przeznaczeniu nieruchomości pod [....] (co dotychczas pośrednio wynika jedynie z decyzji Urzędu Dzielnicowego [....] z 25 października 1990 r. Nr........) z 10 października 1986 r. nr [....] , w celu potwierdzenia takiego przeznaczenia w/w nieruchomości. Jak również ustalić, iż poniesione koszty związane z remontem budynku przy ul. [....] obejmowały wykonanie prac służących urządzeniu w tym obiekcie "[....] ", a którego realizację faktycznie można by uznać za realizację "innego celu" uzasadniającego wywłaszczenie w 1971 r. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Gmina Miejska [....]. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [....] w części dotyczącej części działki ewidencyjnej nr [....]/5 objętej księgą wieczystą KW [....] obr. [....] jednostka ewidencyjna [....]. Strona skarżąca wskazała, że organ odwoławczy naruszył przepis prawa materialnego art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, póz. 2603 ze zm.). W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy niesłusznie przyjął, że jeżeli prawo użytkowania wieczystego zostało sprzedane na rzecz użytkownika wieczystego przepis art. 229 nie będzie mieć zastosowania. W przedmiotowej sprawie prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] " w dniu [....] października 1971 r. a następnie w/w prawo przejęła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[....]", która ujawniła je w księdze wieczystej w dniu [....] listopada 1995 r. Przesłanka zastosowania dyspozycji art. 229 ugn wystąpiła, więc przed upływem terminu wskazanego w w/w przepisie. Wojewoda [....]w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 14 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził, aby organ administracji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa w stopniu przesądzającym o niezgodności z prawem tej decyzji. W myśl art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261 póz. 2063 ze zm.) roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości , o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego następca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 w/w ustawy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Roszczenie to jednak nie przysługuje, jeśli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została sprzedana osobie trzeciej lub oddana w użytkowanie wieczyste takiej osobie a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Chodzi zatem o wpis zarówno prawa własności, jak i użytkowania wieczystego. Bezspornym w sprawie jest, że na podstawie umowy sprzedaży zawartej w 8 formie aktu notarialnego z dnia [....] grudnia 2005 r. Rep. [....] Gmina Miejska [....] sprzedała przysługujące jej prawo własności działki nr [....]/5 obr. [....] jedn. ewid. [....] na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego tj. Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] ". W dniu [....] kwietnia 2006 r. Sąd Rejonowy [....] dokonał wpisu prawa własności Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] ". Należy zatem zgodzić się z organem odwoławczym, że w chwili rozpatrywania przez Starostę [....] wniosku o zwrot działki nr [....]/5 obr. [....] jedn. ewid. [....] , działka ta stanowiła własność Spółdzielni Mieszkaniowej "[....]" w K. Decyzja organu l instancji z dnia 13 lipca 2007 r. została więc wydana w oparciu o nieaktualny stan prawny. Organ l instancji uznał bowiem, że podstawą odmowy zwrotu działki nr [....]/5 jest okoliczność, iż pozostaje ona w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej w rozumieniu przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r., podczas, gdy w chwili orzekania przez organ l instancji działka ta stanowiła już własność dotychczasowego użytkownika wieczystego. Nie jest natomiast trafne stanowisko organu odwoławczego zajęte w zaskarżonej decyzji, że okoliczność powyższa wyłącza zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wprowadzającego negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że w świetle postanowień ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie może zostać zwrócona nieruchomość wywłaszczona, której właścicielem aktualnie, w czasie rozpatrywania wniosku o jej zwrot, nie jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Niemniej jednak Sąd podziela w całości pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 30 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 212/01, II SA/Kr 213/01, II SA/Kr 214/01), że okoliczność iż nieruchomość wywłaszczona w czasie rozpatrywania wniosku o jej zwrot nie jest własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nie oznacza że organ administracji publicznej, który rozpoznaje wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może wydać decyzję odmawiająca takiego zwrotu z wyłącznym uzasadnieniem, że nieruchomość została zbyta przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego innemu podmiotowi, bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, na jaki cel nieruchomość została nabyta oraz ustalenia czy zachodzą przewidziane w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanki jej zwrotu, a w szczególności czy nieruchomość stała się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. Dlatego zaskarżona decyzja, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, zawiera prawidłowe rozstrzygniecie. Uchyla bowiem decyzję organu l instancji i przekazuje temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi - między innymi - na brak ustaleń, czy zachodzą przesłanki zwrotu nieruchomości przewidziane art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niezależnie od tego, należy podkreślić, że odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, obciążonej prawem użytkowania wieczystego lub zbytej na rzecz osoby trzeciej jest możliwa dopiero wówczas, gdy w drodze dostępnych środków prawnych przeszkoda ta nie zostanie usunięta i nie może zostać usunięta (por. T. Woś: Wywłaszczenie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości, Warszawa 2004 r., str. 232). W rozpatrywanej sprawie organy administracji kwestii tej nie rozważyły, co było konieczne, tym bardziej jeżeli zważyć, że ustanowienie wieczystego użytkowania działki nr [....] 2/5 na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[....]" w K. nastąpić miało już w toku postępowania o zwrot tej działki. Wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nieruchomości z naruszeniem powinności rozpatrzenia tego aspektu sprawy oznacza naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. i art. 136 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. T. Woś: Wywłaszczenie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości, Warszawa 2004 r., str. 235). Dlatego zaskarżona decyzja organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu ł instancji o odmowie zwrotu nieruchomości i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie może być oceniona jako niezgodna z prawem. Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. 10

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło