II SA/Bd 1056/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-02-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Włodarska, Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić termin wykonania obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego, nałożonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, na wniosek strony złożony po upływie pierwotnie wyznaczonego terminu, traktując go jako wniosek o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej może zmienić termin wykonania obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego, nałożonego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nawet jeśli wniosek o przedłużenie terminu został złożony po jego upływie. Sąd uzasadnił to tym, że termin ten ma charakter urzędowy, a wniosek strony, złożony po terminie, może być potraktowany jako wniosek o przywrócenie terminu, jeśli zawiera usprawiedliwienie uchybienia okolicznościami wskazującymi na brak winy wnioskodawcy. Dodatkowo, charakter dowodowy takiego postanowienia oraz postawa strony dążącej do wykonania obowiązku, uzasadniają takie działanie organu w interesie prawdy obiektywnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w B., które pierwotnie nakładało na K. J. obowiązek dostarczenia oceny stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania w terminie do 30 kwietnia 2009 r. PINB postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2009 r. zmienił ten termin na 15 września 2009 r. Strona skarżąca, P. Sz., zarzuciła organowi błędne stosowanie procedur i przedłużanie postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił postanowienie PINB w części dotyczącej podstawy prawnej, ale utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcie. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę P. Sz.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2010r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany postanowienia dotyczącego nakazu dostarczenia określonych dokumentów oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r, znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu wniosku K. J. zmienił postanowienie z dn. [...] r. nr [...] w części dotyczącej terminu dostarczenia oceny stanu technicznego, obejmującej przebudowę wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe dla lokalu mieszkalnego Nr 4, zainstalowanego w piwnicy budynku przy ul. [...] w [...] zawierającej: - określenie prawidłowości wykonania dokonanej przebudowy instalacji co, zainstalowanego kotła, układu zabezpieczenia kotła i instalacji c.o., prawidłowości podłączenia do przewodu kominowego oraz prawidłowości wentylacji pomieszczenia - w sposób graficzny i opisowy w oparciu o obowiązujące przepisy, w tym techn.-bud i Polskie Normy, - dokumenty potwierdzające dopuszczenie do obrotu i stosowania w budownictwie zastosowanych wyrobów budowlanych w tym zamontowanego kotła c.o., -wskazanie przez autora opracowania, stwierdzonych nieprawidłowości w przebudowanym systemie c.o., układzie zabezpieczenia kotła i instalacji c.o., podłączenia kotła do przewodu kominowego oraz wentylacji pomieszczenia, w którym zainstalowano kocioł wraz ze sposobem ich usunięcia przedstawionym w sposób graficzny i opisowy w ten sposób, że określony w tym postanowieniu termin dostarczenia oceny stanu technicznego na dzień 30 kwietnia 2009r. zmienił na dzień 15 września2009r. Jako prawną podstawę tego postanowienia podano art. 123 i 77§2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2000r. Nr 98., poz. 1071 ze zm.)-zwany dalej kpa, oraz art. 83 ust.1, art. 81 ust.1 ustawy z 07.07.1994r. Prawo budowlane(Dz.U z 2006r. Nr 156, poz.1118 ze zm.). W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że do dnia [...]K. J. nie wykonał obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z [...] r. natomiast w dniu [...] r K. J. nadesłał do PINB opis techniczny kotła wodnego oraz zabezpieczenia kotła i instalacji c.o., a w dniu K. J. r. złożył wniosek o przedłużenie terminu wyznaczonego w postanowieniu z [...] Powołując się na wynikającą z kodeksu postępowania administracyjnego zasadę koncentracji materiału dowodowego umożliwiającego wszechstronne wyjaśnienie wszelkich okoliczności faktycznych sprawy w celu jej załatwienia z poszanowaniem słusznego interesu obywateli organ I instancji wyjaśnił, że odstąpienie od przewidzianej w art. 81c ust.4 Prawa budowlanego możliwości zlecenia wykonania tych ocen na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia uzasadnione było deklaracją K. J. o dobrowolnym wykonaniu tego obowiązku w terminie określonym w postanowieniu. Zażalenie na to postanowienie wniósł P. Sz. wnosząc o jego uchylenie w całości. W jego ocenie PINB w [...] błędnie stosuje w niniejszej sprawie procedury naprawcze zamiast zastosować procedury określone w art. 48-49 bądź 49b Prawa budowlanego. Podniósł również, że przedłużenie terminu do wykonania obowiązku nałożonego w postanowieniu z [...] r. po upływie wyznaczonego terminu jest sprzeczne z przepisami i prowadzi do przedłużenia postępowanie, które winno być szybko załatwione ze względu na oczywistą samowolę budowlaną inwestora. W konsekwencji niewykonania w terminie obowiązków przez inwestora organ I instancji winien skorzystać z uprawnienia do zlecenia przez organ wykonania ocen technicznych na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art.81c ust. 4 prawa budowlanego). P. Sz. wywodził ponadto, że powołany przez organ I instancji przepis art. 77 §2 kpa w tej sprawie nie mógł mieć zastosowania, gdyż dotyczy przeprowadzenia dowodu, a nie zmiany terminu wykonania obowiązku. Składający zażalenie zarzucił nadto organowi I instancji, że wbrew zasadzie obiektywizmu działa na rzecz jednej strony postępowania, nie przeciwdziałając przy tym samowoli budowlanej przez odstąpienie od stosowania przewidzianych w prawie budowlanym środków przymuszenia inwestora do respektowania prawa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art.123 w związku z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 2kpa oraz art. 81 c ust. 2, art 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane uchylił zaskarżone postanowienie w części zastosowanej podstawy prawnej i w tym zakresie określił postawę prawną tj. art. 123, art. 77 § 2 kpa w związku z art. 81 c ust. 2, art. 81 ust. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażalenie organ odwoławczy podniósł, że skoro termin wykonania opracowania ocen nie wynika wprost z treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, to należy przyjąć, że ma on charakter uznaniowy. Zgodnie z orzecznictwem, organ przy określeniu terminu posiada tzw. "luz administracyjny", gdy zakres i bieg terminu nie wynika wprost z przepisu prawa. Termin wykonania obowiązku winien być jednak wyznaczony tak, by obowiązek był wykonalny w wyznaczonym czasie. Organ I instancji nie egzekwował obowiązku nałożonego postanowieniem z [...] r. z uwagi na złożenie przez strony postępowania zażalenia do organu odwoławczego, a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał, iż postępowanie zastępcze będzie trwało znacznie dłużej, zatem przedłużył termin na prośbę zobowiązanego Za zasadny uznano natomiast zarzut błędnego zastosowania w niniejszej sprawie art. 77 § 2 kpa, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia co do powołanej podstawy prawnej. Dodatkowo organ II instancji wyjaśnił, że wobec wykonania przez K. J. obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego robót wydane zostanie rozstrzygnięcie merytoryczne w formie decyzji administracyjnej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. P. Sz. złożył skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy żądając jego uchylenia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący ponowił argumentację przywołaną w zażaleniu stwierdzając, że termin urzędowy może być przedłużony jedynie z ważnych powodów na wniosek strony złożony przed jego upływem. Jeżeli strona nie dopełniła czynności w oznaczonym terminie, to traci prawo do ich dokonania, względnie może ubiegać się o przywrócenie tego terminu na zasadach określonych w art. 58 kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierować się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W razie zaś stwierdzenia naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w omawianym zakresie, Sąd nie stwierdził aby naruszała ono prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w związku z czym skargę oddalił. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ administracyjny powołał regulacje proceduralne określone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), a także przepisy kompetencyjne zawarte w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz 1118 ze zm., dalej powoływanej jako prawo budowlane), określające podział zadań i obowiązków organów nadzoru budowlanego (rozdział 8 ustawy), oraz tam znajdujący się art. 81c ust. 2. Zgodnie ze wskazanym przepisem, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, których koszty ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 81c ust. 3 prawa budowlanego). W razie zaś niedostarczenie w wyznaczonym terminie żądanych przez organ ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4 prawa budowlanego). W przedmiotowej sprawie, z uwagi na wykonanie przez K. J. w piwnicy budynku przy ul. [...], dla lokalu mieszkalnego nr 4, którego jest on współwłaścicielem, bez wymaganego pozwolenia na budowę, robót budowlanych obejmujących przebudowę wewnętrzną instalacji centralnego ogrzewania wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB), w oparciu o przytoczony przepis, zobowiązał w/w do dostarczenia w terminie do dnia [...] r. oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych, a następnie postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] zmienił postanowienie własne z dnia [...] r. w części dotyczącej terminu dostarczenia oceny stanu technicznego wykonanych prac, wskazując nowy termin dostarczenia przedmiotowej oceny na dzień [...] r. W postanowieniu zmieniającym PINB nie powołał w podstawie prawnej art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, dlatego też [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (KPWINB) zaskarżonym do tut. Sądu postanowieniem z dnia [...] r. uchylił w części zastosowanej podstawy prawnej postanowienie z dnia [...] r. i w tym zakresie wyznaczył w podstawie prawnej także art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Z treści wskazanego przepisu, stanowiącego podstawę materialnoprawną przedmiotowego obowiązku wynika, iż możliwość nałożenia przez wymienione w nim organy obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz istnieje jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Z akt sprawy wynika, że przesłanka wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, a także zakres i rodzaj nałożonego obowiązku, zostały już przez sąd administracyjny prawomocnie zbadane, albowiem w tym zakresie, na skutek skargi P. Sz. na postanowienie KPWINB z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postawnie PINB z dnia [...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł wyrokiem w dniu 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 518/09 o oddaleniu skargi P. Sz., czym przesądził o zasadności nałożenia na K. J. obowiązku dostarczenia określonych dokumentów w trybie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego. Uwzględniając okoliczność, iż w myśl art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), orzeczenie prawomocne wiąże strony i sąd który je wydał, a także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, należy wskazać, iż tut. Sąd jest związany wyrokiem z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 518/09 i w tym zakresie musi uwzględnić stan prawny i faktyczny wynikający z tego orzeczenia. W związku z tym zasadność wystąpienia przesłanki uzasadnionych wątpliwości, o której mowa w art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, a także rodzaj i zakres nałożonego przez PINB obowiązku, pozostają poza zakresem badania tut. Sądu. Przedmiotem więc badana legalności zaskarżonej decyzji tut. Sąd uczynił okoliczności dotyczące zmiany terminu obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych i wyznaczenia nowego termin na dzień 15 września 2009 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż termin dokonanie czynności przez stronę, o którym mowa w art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, jest terminem urzędowym, co oznacza iż źródłem wyznaczenia terminu jest wola organu administracji publicznej. Organ administracyjny w przypadku tego terminu, w przeciwieństwie do terminu ustawowego, jest pełnym dysponentem wyznaczonego przez siebie terminu. Dlatego też termin urzędowy może być przez organ z ważnej przyczyny, na wniosek strony zgłoszony przed jego upływem lub z urzędu, przedłużony lub skrócony. Przyjmuje się nawet w doktrynie, iż czynność dokonana przez stronę po upływie wyznaczonego terminu może być przez organ z ważnych powodów, zwłaszcza w interesie prawdy obiektywnej, uznana za ważną. Niemniej termin urzędowy, tak jak termin ustawowy, ma charakter terminu zawitego, a zatem jego uchybienie powoduje co do zasady bezskuteczność czynności. Instytucją, która łagodzi zawity charakter wskazanych terminów jest instytucja przywrócenia terminu. Należy wskazać, iż w przypadku terminu urzędowego, w sytuacji, gdy strona złoży wniosek o jego przedłużenie po upływie wyznaczonego terminu, w celu złagodzenia skutków niezachowania terminu zawitego, w uzasadnionych przypadkach, można taki wniosek potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie w wyznaczonym postanowieniem z dnia [...] r. terminie dostarczenia oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych tj. do dnia 30 kwietnia 2009 r., K. J. przesyłką nadaną w placówce pocztowej w dniu 30 kwietnia 2009 r., nadesłał do PINB opis techniczny kotła wodnego oraz zabezpieczenia kotła i instalacji c.o. Zdaniem organu administracyjnego dostarczone dokumenty nie stanowiły jednak nakazanej w/w postanowieniem oceny stanu technicznego wykonanych prac. Następnie pismem z dnia [...] r. K. J. zwrócił się do PINB z wnioskiem o przedłużenie wyznaczonego terminu do dnia 15 września 2009 r., wskazując na trudności, jakie napotkał z terminowym zgromadzeniem pozostałej dokumentacji. Po przychyleniu się zaś do prośby wnioskodawcy i zamianie, postanowieniem z dnia [...] r., wyznaczonego terminu na dzień 15 września 2009 r., K. J. wykonał nałożony przez niego obowiązek, nadsyłając pismem z dnia [...] r. wymaganą dokumentację wraz z projektem powykonawczym i oceną stanu technicznego wykonanych robót budowlanych, sporządzoną przez projektanta D. M., a wskazującą w uwagach końcowych, iż całość prac wykonano zgodnie z "warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót budowlano-montażowych". Oceniając przytoczone okoliczności faktyczne sprawy, należy wskazać, iż wniosek K. J. o przedłużenie wyznaczonego terminu został niewątpliwie złożony po terminie, albowiem w/w nie zgłosił go przed upływem wyznaczonego terminu tj. w terminie do dnia 30 kwietnia 2009 r., lecz dopiero w lipcu 2009 r. Niemniej należy zauważyć, iż w okresie wyznaczonego terminu K. J. przesłał jednak do organu określone dokumenty, z tym że nie spełniały one wymogów nałożonego obowiązku i nie zostały sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Przytoczona okoliczność jest o tyle istotna, iż rozpatrując ją w kontekście złożonego następnie wniosku o przedłużenie wyznaczonego terminu wykonania nałożonego obowiązku do dnia 15 września 2009 r., w którym wnioskodawca usprawiedliwiał trudności związane ze zgromadzeniem pozostałej dokumentacji obciążeniem zawodowym i problemami z dostępnością posiadających odpowiednie w tym zakresie uprawnienia fachowców, wskazuje ona po pierwsze na wolę K. J. wykonania nałożonego obowiązku, po drugie zaś uwiarygodnia ona okoliczności przytoczone we wniosku o przedłużenie terminu, który w ocenie Sądu zawiera w sobie elementy wniosku o przywrócenie uchybionego terminu tj. usprawiedliwia jego uchybienie okolicznościami zewnętrznymi, przez co uzasadnia możliwość potraktowanie go jako wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto w ocenie Sądu, oceniając zasadność zmiany przez PINB wyznaczonego terminu, należy również wziąć pod uwagę charter prawny art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, a więc przepisu na podstawie którego został on wyznaczony. Otóż przepis ten nie daje podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia o istocie sprawy administracyjnej. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Żądanie przedstawienia określonych dokumentów mające na celu rozszerzenie materiału dowodowego, jest więc postanowieniem o charakterze dowodowym. Organ w trybie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego może nałożyć obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, które mają na celu wykluczenie bądź potwierdzenie powstałych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub stanu technicznego obiektu. Dokumenty te więc mają charakter opinii biegłego, środka dowodowego, który poprzez zasięgnięcie wiedzy fachowej rzeczoznawcy ma pomóc organowi w wyjaśnieniu kwestii wątpliwej lub spornej. W tym więc zakresie, postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, ma analogiczny charakter i cel, co postanowienie z art. 77 § 2 kpa. Z tym, że analizowana regulacja mająca zarówno charakter materialnoprawny, jak i procesowy, w tym ostatnim zakresie stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym sensie racje ma skarżący twierdząc, iż art. 77 § 2 kpa nie może stanowić podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przepis ten bowiem stanowi po pierwsze podstawę do wydanie postanowienia na które nie przysługuje zażalenie, tymczasem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie zmieniające z dnia 13 sierpnia 2008 r., po drugie zaś zgodnie z regułą kolizyjną lex specialis derogat legi generali, przepis bardziej szczegółowy wyłącza zastosowanie przepisu bardziej ogólnego. Jednakże, wskazane uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem z treści uzasadnienia decyzji organu II instancji jednoznacznie wynika, iż organy administracyjne prowadziły przedmiotowe postępowanie w trybie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, dlatego też KPWINB uchylił postanowienie organu I instancji w części zastosowanej podstawy prawnej i w tym zakresie wyznaczył w podstawie prawnej także art. 81c ust. 2 prawa budowlanego. Z uzasadnienie decyzji KPWINB wynika ponadto, iż powołanie w podstawie prawnej także art. 77 § 2 kpa, miało wskazywać na analogiczny charakter obu przepisów, i przez to podkreślać dowodowy, wyjaśniający charakter postanowienia wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego. Jednocześnie podkreślić należy, że ten techniczny, dowodowy charter postanowienia z art. 81c ust. 2 prawa budowlanego przesądza, iż nie może ono stanowić tytułu egzekucyjnego uprawniającego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 3 w zw. z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Jedyną więc konsekwencją niedostarczenia przez stronę w wyznaczonym terminie żądanej oceny technicznej lub ekspertyzy, jest jak już Sąd wcześniej wskazał, uprawnienie organu do zlecenia wykonania tych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4 prawa budowlanego). Z wskazanego przepisu nie wynika jednak obowiązek organu zlecenia wykonania ocen technicznych lub ekspertyz na koszt zobowiązanego, a jedynie możliwość zastosowanie takich konsekwencji prawnych. Dlatego tez nie ma racji skarżący twierdząc, że organ wobec nieterminowego wykonania nałożonego obowiązku, powinien był zastosować postępowanie zastępcze. Organ administracyjny bowiem, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, a w szczególności postawę zobowiązanego w trakcie prowadzonego postępowania i podejmowane przez niego czynności zmierzające do wykonania nałożonego obowiązku, które w konsekwencji doprowadziły do dostarczenia organowi żądanych dokumentów, może dojść do przekonania, że na określonym etapie postępowania administracyjnego nie jest konieczne i celowe wszczęcie trybu z art. 81c ust. 4 prawa budowlanego. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, iż nie wykonanie przez K. J. nałożonego w trybie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych obligowało organy administracyjne do wydania decyzji nakazującej w/w przywrócenie stanu poprzedniego instalacji centralnego ogrzewania. Zauważyć należy bowiem, iż postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, jak już Sąd wcześniej wskazał, ma charakter dowodowy, wyjaśniający, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśniania przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., VII SA/Wa 2440/06, publ. LEX nr 334857). Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu II instancji, w rozpatrywanej sprawie organy administracyjne prowadziły postępowanie wyjaśniające, gromadząc odpowiedni materiał dowodowy w kierunku doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i ewentualnego podjęcia decyzji w trybie art. 51 ust. 7 w zw. z ust. 1 prawa budowlanego. Nie przedstawienie więc przez K. J. żądanych dokumentów, a więc nie wykonanie postanowienia o charakterze dowodowym, samo w sobie, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie mogło stanowić podstawy do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego nakazującej w/w przywrócenie stanu poprzedniego obiektu. Taką decyzję organ administracyjny może bowiem podjąć na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zebranego i rozpatrzonego zgodnie z wymogami prawdy obiektywnej w sposób wyczerpujący. Kontrolowane rozstrzygnięcie więc, dotyczące tylko kwestii procesowej, nie przesądzało o merytorycznym sposobie zakończenia sprawy wykonanej samowoli budowlanej. Reasumując należy wskazać, iż organy administracyjne orzekające w sprawie, podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie o jej przedmiocie. Oceniając zasadność zmiany wyznaczonego postanowieniem z dnia [...] r. terminu dostarczenie oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych należy uwzględnić, iż termin określony w art. 81c ust. 2 prawa budowlanego jest terminem urzędowym, dlatego też organ administracyjny orzekający w sprawie był jego pełnym dysponentem, oraz że wniosek skarżącego o przedłużenie wyznaczonego terminu, złożony wprawdzie po terminie, zawierał w sobie elementy wniosku o przywrócenie terminu tj. usprawiedliwiał niemożność terminowego wykonania obowiązku okolicznościami wskazującymi na brak winy wnioskodawcy, co uzasadniało i czyniło możliwym potraktowanie złożonego wniosku jako wniosku o przywrócenie terminu, a także, że w przypadku terminu urzędowego czynność dokonana przez stronę po upływie wyznaczonego terminu, zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny, może być przez organ z ważnych powodów, zwłaszcza w interesie prawdy obiektywnej, uznana za ważną. Ponadto również charakter prawny postanowienia wydanego na podstawie w/w przepisu, a więc charakter dowodowy i wyjaśniający, analogiczny do charakteru postanowienia z art. 77 § 2 kpa, które w myśl tego ostatniego przepisu organ administracyjny, w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, może w każdym stadium postępowania administracyjnego zmieniać, uzupełnić i uchylać, oraz postawa K. J. w trakcie prowadzonego postępowania i podejmowane przez niego w jego toku czynności uzasadniające wolę wykonania nałożonego obowiązku, który na obecnym etapie prowadzonego postępowania został wykonany, czyniły zasadnym w interesie wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej oraz zasady załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes społeczny, a także zasady szybkości i prostoty postępowania, podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na marginesie poczynionych uwag, wyjaśnić należy, odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nie wydania decyzji w trybie art. 48, art. 49 i art. 49b prawa budowlanego, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w przedmiotowej sprawie zostały wykonane przez K. J., bez wymaganego pozwolenia na budowę, roboty budowlane w postaci przebudowy wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewana wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy budynku przy ul. Sądowej 7, tym samym więc zostały wykonane roboty budowlane inne niż budowa obiektu – art. 3 pkt 7 w zw. z pkt 7a prawa budowlanego, dlatego też organy administracyjne zasadnie prowadziły postępowanie w kierunku wystąpienia przesłanek uzasadniających podjęcie decyzji w trybie art. 51 ust. 7 w zw. z ust. 1 prawa budowlanego, a nie w trybie art. 48, art. 49 i art. 49b prawa budowlanego, które dotyczą budowy obiektu budowlanego. Wobec powyższych ustaleń Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło