I SA/Sz 816/09
WyrokWSA w Szczecinie2010-02-04
Skład orzekający: Marian Jaździński, Zofia Przegalińska, Kazimiera Sobocińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba rozwiedziona, która pozostaje w konkubinacie i wspólnie z konkubiną wychowuje dziecko, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że preferencyjne opodatkowanie dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4 ustawy o PDOF) wymaga nie tylko spełnienia warunków formalnych określonych w art. 6 ust. 5 ustawy, ale przede wszystkim faktycznego, samodzielnego wychowywania dziecka bez udziału drugiego rodzica. Sytuacja, w której oboje rodzice wspólnie wychowują dziecko, nawet jeśli nie pozostają w związku małżeńskim, nie uprawnia do skorzystania z tej ulgi. Zaskarżona interpretacja organu podatkowego została uznana za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Wnioskodawca, osoba rozwiedziona, wystąpił o indywidualną interpretację przepisów podatkowych w zakresie możliwości rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Wnioskodawca pozostaje w konkubinacie z kobietą, z którą wspólnie wychowuje ich dziecko, mieszkając razem, ale nie prowadząc wspólnego gospodarstwa domowego. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił prawa do preferencyjnego rozliczenia, uznając, że wnioskodawca nie wychowuje dziecka samotnie, lecz wspólnie z jego matką. Sąd administracyjny oddalił skargę wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. C. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę
W dniu[...] . J C wystąpił z wnioskiem o udzielenie indywidualnej interpretacji prawa w zakresie możliwości rozliczenia dochodów za [...] . w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko.
Przedstawiając stan faktyczny wnioskodawca podał, że jest osobą rozwiedzioną
i pozostaje w konkubinacie z kobietą, która również jest rozwiedziona. Ze związku tego pochodzi dziecko urodzone[...] . Wnioskodawca i jego konkubina posiadają pełne prawa rodzicielskie wobec ich dziecka i wspólnie je wychowują zamieszkując razem w domu wnioskodawcy, przy czym wnioskodawca zaznacza, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z konkubiną. Pytanie dotyczyło możliwości opodatkowania na podstawie art. 6 ust.4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem wnioskodawcy, ponieważ spełnia on definicję osoby samotnie wychowującej dziecko określoną w art. 6 ust. 5 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.), gdyż jest rozwodnikiem, a ponadto nie zachodzą wyłączenia przewidziane w art.6 ust. 8, jak również syn nie ma żadnych dochodów, a konkubina nie korzysta z preferencyjnego opodatkowana - był uprawniony do opodatkowania swoich dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Dyrektor Izby Skarbowej w B, działając z upoważnienia Ministra Finansów, w dniu[...] . wydał pisemną interpretacją, w której stanowisko wnioskodawcy uznał za nieprawidłowe.
Przytaczając przepisy art. 6 ust.4 i ust.5 ustawy o p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2008r. organ na wstępie zaznaczył, że preferencyjny (ulgowy) sposób rozliczania podatku przewidziany w art. 6 ust 4 stanowi odstępstwo od ogólnych zasad opodatkowania osób fizycznych i podlega ścisłej interpretacji.
Ustawodawca uzależnił prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku od spełnienia przede wszystkim warunku samotnego wychowania w roku podatkowym dzieci wymienionych w art. 6 ust. 4 ustawy. Z istoty pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko", wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji
i określonym czasie zupełnie sama zajmuje się wychowaniem dziecka tj. zapewnia mu osiągnięcie rozwoju fizycznego i psychicznego, opiekę, by doprowadzić je do samodzielności.
Art. 6 ust. 5 ustawy natomiast wymienia osoby którym, ze względu na stan cywilny, przysługuje status osoby samotnie wychowującej dziecko, jednakże musi to być osoba, która faktycznie sama wychowuje dziecko tj. bez wsparcia drugiego
z rodziców.
Sytuacja taka w sprawie nie występuje ponieważ oboje rodzice tj. wnioskodawca i jego konkubina razem wychowują wspólne dziecko.
Tym samym w ocenie organu wnioskodawca nie był uprawniony do rozliczenia podatku na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący domagał się uchylenia interpretacji z[...] . zarzucając naruszenie art. 6 ust. 4 i 5 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów.
Wnioskodawca podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku, że będąc osobą rozwiedzioną spełnił warunki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe swoje stanowisko podkreślając, że stan cywilny wnioskodawcy sam przez się nie uprawnia go do skorzystania z ulgi przewidzianej
w art. 6 ust. 4 skoro faktycznie nie wychowuje dziecka sam, lecz wspólnie z jego matką
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnioskodawca domaga się uchylenia zaskarżonej interpretacji zarzucając naruszenie art. 6 ust. 4 i 5 u.p.d.o.f.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał dotychczasowe swoje stanowisko
i argumentację, że spełniał warunki do preferencyjnego opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 4 ponieważ należy do kręgu osób wymienionych w art. 6 ust. 5 i nie zachodziły inne przeszkody uniemożliwiające skorzystanie z tej ulgi. Skarżący powołał się na wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych potwierdzające jego stanowisko.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej interpretacji za niezgodną z prawem.
Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w 2008r. od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym dzieci małoletnie (i inne wymienione
w punktach 2-3 co w sprawie nie występuje) podatek może być ustalony, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym w wysokości obliczonej według mechanizmu wskazanego w tym przepisie.
Art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. stanowi zaś, że "za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców, albo opiekuna prawnego, jeżeli ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, albo osobą w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności’’.
Ust. 5 art. 6 u.p.d.o.f. zawiera definicję legalną osoby samotnie wychowującej dziecko ograniczając krąg osób uprawnionych do preferencyjnego rozliczenia podatkowego na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 omawianej ustawy.
Omawiane przepisy wskazują, że aby skorzystać z ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. podatnik musi nie tylko mieć określony stan cywilny, ale też wychowywać samotnie dziecko.
Zasadne jest stanowisko zaskarżonej interpretacji, że osobą samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która faktycznie sama wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców. W przeciwnym bowiem razie stawiałoby to rodziców stanu wolnego w lepszej sytuacji od rodziców pozostających w związku małżeńskim, co nie ma uzasadnienia prawnego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego
w wyrokach W.S.A. w W-wie z 18 września 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1133/07 i z
25 lutego 2005r. sygn. akt III SA/Wa 2498/07 wskazanych przez skarżącego, w których wyrażono pogląd, że o uprawnieniu do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego decyduje wyłącznie spełnienie wymogów ustawowej definicji osoby samotnie wychowującej dzieci z art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f., mimo że w obu sprawach oboje rodzice stanu wolnego wspólnie wychowywali dzieci. Zaprezentowane w/w wyrokach stanowisko, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej wprawie, nie uwzględnia bowiem, że uprawnienia do preferencyjnego rozliczenia podatkowego nie wynika z art. 6 ust. 5, lecz z art.6 ust. 4 u.p.d.o.f. przyznającym to uprawnienie osobom samotnie wychowującym dzieci, a więc takim, które same bez udziału drugiego rodzica zajmują się ich wychowaniem.
Z ust. 5 art. 6 wynika jedynie to, że nie wszystkim osobom samotnie wychowującym dzieci przysługuje to uprawnienie (np. nie przysługuje osobom pozostającym w związku małżeńskim, z pewnymi wyjątkami), lecz jedynie tym, które przepis ten wymienia.
Pozostałe wskazane w skardze wyroki sądów administracyjnych nie były przydatne w rozpatrywanej sprawie, gdyż dotyczą odmiennych stanów faktycznych
i prawnych.
Reasumując zaskarżona interpretacja w przedstawionych we wniosku okolicznościach faktycznych odpowiada prawu.
Nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło