II SA/Rz 964/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie SO (del.) Tomasz Smoleń WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego -skargę oddala- Przedmiot skargi stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2009r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2009r. o przyznaniu M. P. zasiłku pielęgnacyjnego. Podstawa prawna skarżonej decyzji wskazuje art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej następnie k.p.a. oraz art. 16 ust. 1, ust. 3, ust. 4 w zw. z art. 24 ust. 2a i ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Postępowanie wszczęto na wniosek M. P. z dnia 7 października 2008r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, do którego załączono wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 marca 2008r. (sygn. akt [...]) ustalający, że M. P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym w okresie od 8 lutego 2006r. do 30 czerwca 2008r., zaś niepełnosprawność datuje się od 15 czerwca 1986r. Decyzją z dnia [...] października 2008r. [...] Wójt Gminy [...] odmówił M. P. ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W motywach powołał się na art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, iż wniosek wyżej wymienionego wpłynął do organu w dniu 7 października 2008r., podczas gdy z załączonego do wniosku wyroku sądowego wynika, że niepełnosprawność wnioskodawcy datowała się do 30 czerwca 2008r. Po rozpoznaniu odwołania M. P. od powołanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy (decyzja [...] z dnia [...] listopada 2008r.) podkreślając, iż termin ustalonej niepełnosprawności M. P. w stopniu umiarkowanym upłynął w dniu 30 czerwca 2008r. Tymczasem wniosek o ustalenie prawa do przedmiotowego świadczenia złożony został w dniu 7 października 2008r. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2009r. (II SA/Rz 67/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił obydwie wskazane wyżej decyzje tj. z dnia [...] października i z dnia [...] listopada 2008r. W uzasadnieniu Sąd nakazał organowi pierwszej instancji uwzględnienie wniosku M. P. poprzez przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego od marca 2006r. tj. od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, przy uwzględnieniu regulacji art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd uznał, iż wnioskodawca zachował termin na wniesienie przedmiotowego wniosku, skoro złożył go do Wójta Gminy [...] w dniu 29 sierpnia 2006r., łącznie z nieprawomocnym wówczas orzeczeniem zespołu I instancji z dnia 26 czerwca 2006r. Z kolei prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w K., który wnioskodawca otrzymał dnia 6 października 2008r. przedłożony został przez niego dnia 7 października 2008r. wraz z wnioskiem na wymaganym urzędowym formularzu. Decyzją z dnia [...] września 2009r. wydaną w ponownie prowadzonym postępowaniu Wójt Gminy [...] przyznał M. P. zasiłek pielęgnacyjny za okres od 01.03.2006r. do 31.08.2006r. w wysokości 144 zł miesięcznie oraz za okres od 01.09.2006r. do 30.06.2008r. w wysokości 153 zł miesięcznie. Uzasadniając wysokość przyznanego świadczenia organ wskazał na art. 16 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903). Odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2009r. złożył M. P., zarzucając, iż rozstrzygnięcie to nie wspomina o należnych mu odsetkach ustawowych. Utrzymując w mocy wskazaną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzja z dnia [...] października 2009r.) powołało się na unormowania zawarte w art. 16 ust. 1, ust. 3, ust. 4 oraz w art. 24 ust. 2a i ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Następnie organ zwrócił uwagę na związanie wywodem prawnym zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2009r. (II SA/Rz 67/09), stwierdzając, iż w sprawie spełnione zostały określone ustawą warunki przyznania wnioskodawcy zasiłku pielęgnacyjnego na wyszczególniony w decyzji organu I instancji okres i we wskazanej w niej wysokości. Odnosząc się do zarzutu odwołującego się, dotyczącego przyznania odsetek ustawowych stwierdził, że brak jest ku temu stosownych regulacji ustawowych. Z decyzją SKO nie zgodził się M. P., skarżąc ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, bez wskazania kierunku jej weryfikacji. Podniósł w niej ponownie zarzut odnośnie nieprzyznania ustawowych odsetek. Dodatkowo wskazał też na kwestie związane z nieprzyznaniem mu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z powodów przedstawionych w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli akty wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Bada zatem czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz czy przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Decyzje (postanowienia) podlegają uchyleniu w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tj. w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 P.p.s.a. sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w oparciu o powyższe zasady Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. M. P. kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2009r. Utrzymywała ona w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2009r., która przyznała wyżej wymienionemu zasiłek pielęgnacyjny za okres od 1 marca 2006r. do 30 czerwca 2008r., z tym że do 31 sierpnia 2006r w wysokości 144 zł miesięcznie, zaś od 1 września 2006r. do 30 czerwca 2008r. w wysokości 153 zł miesięcznie W tym miejscu należy zaznaczyć, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 9 czerwca 2009r. (II SA/Rz 67/09) uchylił poprzednie rozstrzygnięcia organów administracji tj. decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2008r. oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2008r. Stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, iż rozstrzygając sprawę ponownie Wójt Gminy [...] obowiązany był zastosować się do stanowiska Sądu zawartego w powołanym wyżej wyroku. Jak już wyżej podniesiono, w orzeczeniu tym Sąd nakazał organowi pierwszej instancji uwzględnienie wniosku M. P. poprzez przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności tj. od marca 2006r. Wydając w dniu [...] września 2009r. decyzję Wójt Gminy [...] postąpił zgodnie z powyższym zaleceniem. Przyznał bowiem M. P. zasiłek pielęgnacyjny od 1 marca 2006r. Data końcowa wynika natomiast z brzmienia art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącego w zdaniu drugim, iż w przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W niniejszym przypadku niepełnosprawność skarżącego trwała do 30 czerwca 2008r., co wynika z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 marca 2008r. Odnośnie kwestii wysokości przyznanego świadczenia organ prawidłowo przyjął, iż wynosiła ona 144 zł w okresie od 1 marca do 31 sierpnia 2006r., natomiast w okresie od 1 września 2006r. do 30 czerwca 2008r. 153 zł miesięcznie. Powyższe znajduje uzasadnienie w brzmieniu art. 16 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych. Ustosunkowując się zaś do zarzutu skarżącego, iż żądane świadczenie zostało mu przyznane bez wymaganych odsetek, Sąd wyjaśnia, iż jest on całkowicie nieuzasadniony. Świadczą o tym regulacje ustawy o świadczeniach rodzinnych, która stanowiła materialnoprawną podstawę kwestionowanych przez skarżącego rozstrzygnięć. Wskazany akt prawny w zakresie dotyczącym zasiłku pielęgnacyjnego nie zawiera bowiem unormowań dotyczących kwestii przyznawania odsetek w jakichkolwiek okolicznościach faktycznych. Artykuł 26 powołanej ustawy stanowi tylko, iż świadczenia rodzinne wypłaca się nie później niż do ostatniego dnia miesiąca, za który przyznane zostało takie świadczenie. Brak w nim odniesienia się do skutków uchybienia terminu wypłaty przedmiotowego świadczenia. Regulacje w zakresie odsetek znajdują się wprawdzie w powołanej ustawie, lecz nie dotyczą one sytuacji faktycznej, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Artykuł 30 ust. 8 tej ustawy stanowi mianowicie, iż kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. O odsetkach stanowi też wcześniejszy przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych, a to art. 23a ust. 10 dający marszałkowi województwa - w przypadku zwrotu przez instytucję państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - możliwość umorzenia pozostałej kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z ustawowymi odsetkami. Mając zatem na uwadze powszechnie przyjmowaną zasadę racjonalności ustawodawcy, prawidłowym jest twierdzenie, iż zamierzonym było działanie polegające na unormowaniu określonych kwestii w odmienny sposób. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można też zastosować art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93), bowiem stanowi on podstawę do naliczenia odsetek w związku ze spóźnionym spełnieniem świadczenia o charakterze cywilnoprawnym, a więc wynikającym z przepisów tejże ustawy. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera natomiast w żadnym miejscu przepisu odsyłającego do stosowania kodeksu cywilnego. Inne podniesione przez wnoszącego skargę kwestie, a mianowicie dotyczące prawa do świadczeń opieki zdrowotnej nie mogły stanowić przedmiotu rozważań Sądu, bowiem granice niniejszej sprawy wyznaczył wniosek skarżącego, który dotyczył wyłącznie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Uznając, iż skarżona decyzja SKO z dnia [...] października 2009r. nie narusza prawa w jakimkolwiek stopniu, Sąd oddalił skargę M. P. w oparciu o art. 151 P.p.s.a.