III SA/Gd 514/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 31 sierpnia 2009 r. Wojewoda [...], powołując art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art.47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz.993), po rozpatrzeniu odwołania D. C. i Z. C. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 lipca 2009 r. w przedmiocie odmowy ich zameldowania na pobyt stały w budynku letniskowym usytuowanym na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o zameldowaniu D. C. i Z. C. na pobyt stały w ww. budynku letniskowym. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, po rozpatrzeniu wniosku D. i Z. C. o zameldowanie na pobyt stały oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że wnioskodawcy zamieszkują w budynku letniskowym usytuowanym na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w [...]. Jednakże uznał, że wskazany przez wnioskodawców adres, pod którym miało nastąpić zameldowanie, nie odpowiada wymogom z art. 9 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] podniesiono okoliczność zamieszkiwania D. i Z. C. w budynku letniskowym pod wskazanym adresem nieprzerwanie od 18 maja 1996 r. W ocenie organu II instancji, odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Obowiązkowi meldunkowemu podlega bowiem osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby. Oznacza to, że przedmiotem ustaleń organu administracji w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie okoliczność stałego zamieszkiwania D. i Z. C. w budynku letniskowym usytuowanym na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w [...]. Zebrany materiał dowodowy potwierdzał ten fakt, co oznacza, że spełniona została przesłanka zameldowania. Wojewoda [...] zakwestionował stanowisko organu I instancji, według którego bez oznaczenia numeru domu nie jest możliwe pełne określenie adresu zamieszkania osoby. Następnie przytoczył prezentowany w orzecznictwie sądowodministracyjnym pogląd, iż organ nie może odmówić zameldowania na pobyt stały osobie faktycznie przebywającej w danym pomieszczeniu jedynie w oparciu o wykładnię literalną przepisu, w sytuacji, gdy zamiar stałego pobytu jest określony na podstawie obiektywnych, w pełni stwierdzonych okoliczności. Skarżący nie mogą zaś ponosić negatywnych skutków sytuacji, w której gmina, mimo istniejącego obowiązku ustawowego nie dokonała ustalenia numeracji odnoszącej się do terenów ogródków działkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesionej przez Rodzinny Ogród Działkowy [...] w [...] zarzucono, że w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wskazał jako adres zameldowania na pobyt stały – siedzibę skarżącego. Działka nr [...] przeznaczona jest zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na Rodzinny Ogród Działkowy, a zatem nie może stać się numerem altany. Ponadto w decyzji określa się altanę jako domek letniskowy, w sytuacji, gdy nie spełnia on stosownych wymogów technicznych. Skarżący nie może zapewnić D. i Z. C. całorocznej dostawy wody, nie ma również możliwości doręczania korespondencji. W trakcie postępowania wyjaśniającego nie ustalono czy D. i Z. C. dopełnili formalności związanych z wymeldowaniem z poprzedniego miejsca stałego pobytu. Wbrew art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie przedstawili też tytułu prawnego do zajmowanej altany oraz działki nr [...]. Ponadto prawnym użytkownikiem działki ogrodowej nr [...] jest syn D. i Z. C. W uzasadnieniu wniosku o zameldowanie podniesiono, że jego brak utrudnia wnioskodawcom korzystanie ze świadczeń opieki zdrowotnej, tymczasem w myśl art. 101 ust.2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, organem finansującym świadczenia zdrowotne jest gmina właściwa miejscowo ze względu na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały. Zdaniem skarżącego, uchylenie decyzji organu I instancji umożliwia wielu innym użytkownikom działek ogrodowych łamanie obowiązującego prawa i ignorowanie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169 poz.1419 ze zm.). Usankcjonuje również szerzącą się patologię na terenie ogrodów działkowych, mimo że zameldowanie ma służyć wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z tych względów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia 31 sierpnia 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.). Ustawa w art. 5 nakłada na każdego obywatela polskiego przebywającego na terytorium RP obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego, przy czym pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1). Stosownie do art. 10 ust. 1 cyt. ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. W świetle tego przepisu w powiązaniu z art. 6 ust. 1 ustawy, pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). W art. 9b ustawodawca wskazał, że adres w gminach, które uzyskały status miasta określa się poprzez podanie: nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Celem ewidencji ludności jest zatem odzwierciedlanie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod wskazanym adresem. Z punktu widzenia celów ewidencji ludności warunek legitymowania się prawem do lokalu przez osobę dopełniającą zameldowania stracił na znaczeniu na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78 poz. 716 oraz OTK ZU 2002 Nr 3 poz. 34). W wyroku tym stwierdzono niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który dla skuteczności zameldowania wymagał przedstawienia dokonanego przez właściciela (zarządcę) pisemnego potwierdzenia uprawnienia zainteresowanego do przebywania w lokalu. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, iż faktyczne przebywanie w pomieszczeniu będącym altaną na działce rekreacyjnej o stosownym numerze, położonej na nieruchomości przy danej ulicy, uzasadnia uwzględnienie wniosku o zameldowanie. Zgłoszenie takie pozwala na realizację funkcji ewidencji ludności, gdyż umożliwia ustalenie dokładnego miejsca pobytu osób przebywających w altanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 1963/00, OSP 2003, Nr 5 poz. 69, s. 297-299 z glosą aprobującą B. Adamiak). W zaskarżonej decyzji orzeczono o zameldowaniu D. i Z. C. na pobyt stały w budynku letniskowym usytuowanym na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w [...]. Tak wskazany adres spełnia wszelkie wymogi niezbędne do precyzyjnego wskazania miejsca pobytu wnioskodawców, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, że została spełniona przesłanka pobytu "pod oznaczonym adresem". Podkreślić należy, iż żaden przepis nie wymaga aby organ meldunkowy dokonywał oceny zdatności altany do wypełniania funkcji mieszkaniowej. Nie mogą z tego powodu zostać podzielone zarzuty skargi stwierdzające, że budynek letniskowy (altana) nie spełnia stosownych wymogów technicznych oraz dotyczące niemożności zapewnienia wnioskodawcom całorocznej dostawy wody oraz doręczania korespondencji. Rolą organów meldunkowych jest bowiem ograniczenie się do zbadania rzeczywistego pobytu wnioskodawców we wskazanym przez nich pomieszczeniu pod oznaczonym adresem. Trafnie organ odwoławczy zauważył w odpowiedzi na skargę, iż w postępowaniu administracyjnym D. i Z. C. nie składali wniosku o wymeldowanie lecz o zameldowanie, podając w nim jako jedyne miejsce pobytu adres, pod którym zamieszkują. Niezrozumiały jest zarzut skarżącego, jakoby uchylenie decyzji organu I instancji umożliwiało wielu innym użytkownikom działek ogrodowych łamanie obowiązującego prawa i ignorowanie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169 poz.1419 ze zm.). W niniejszej sprawie podlegająca kontroli sądu decyzja organu odwoławczego wydana została prawidłowo w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art.47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i skierowana do konkretnie oznaczonych adresatów. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającą z art. 15 k.p.a., organ odwoławczy rozpatruje ponownie sprawę, co do jej istoty. To z kolei oznacza, że w sprawie, w której wniesiono odwołanie, organ odwoławczy powtórnie ocenia materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji. Istotą postępowania odwoławczego nie jest wyłącznie kasacyjna kontrola zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, ale ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Kompetencje organu odwoławczego obejmują zatem zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. W przypadku więc odmiennego rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy ma kompetencje merytoryczno-reformacyjne. W świetle tego co wyżej powiedziano, organ odwoławczy był uprawniony wydać decyzję uchylającą w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, w sytuacji gdy uznał, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest nieprawidłowe z uwagi na niezgodność z przepisami prawa. Na marginesie zauważyć należy, że dbając o interes innych użytkowników działek w rodzinnym ogrodzie działkowym, skarżący ma do dyspozycji różnego rodzaju środki prawne służące likwidacji naruszeń przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, przy czym przeciwstawianie się zameldowaniu osób faktycznie zamieszkujących na stałe na terenie ogrodu działkowego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w tym przedmiocie nie wydaje się drogą właściwą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 608/07, LEX nr 459306). Z powyższych względów, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.