II GSK 562/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-27

Skład orzekający: Anna Robotowska, Marzenna Zielińska, Krystyna Czajecka-Szpringer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samo postawienie zarzutów popełnienia przestępstwa korupcyjnego egzaminatorowi prawa jazdy, bez prawomocnego wyroku skazującego, może stanowić podstawę do uznania utraty rękojmi należytego wykonywania obowiązków i odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia z ewidencji egzaminatorów?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo postawienie zarzutów popełnienia przestępstwa korupcyjnego egzaminatorowi prawa jazdy, bez prawomocnego wyroku skazującego, może stanowić podstawę do oceny utraty rękojmi należytego wykonywania obowiązków. Nie jest to zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie przez sąd karny jest obligatoryjne dla zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ administracyjny ma prawo samodzielnie ocenić, czy zachowanie egzaminatora gwarantuje należyte wykonywanie obowiązków, a utrata rękojmi nie jest tożsama z wymogiem niekaralności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku R. D., egzaminatora prawa jazdy, o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia go z ewidencji egzaminatorów. Postępowanie to zostało wszczęte w związku z zarzutami popełnienia przestępstw korupcyjnych. Marszałek Województwa i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły zawieszenia postępowania, uznając, że postawienie zarzutów podważa rękojmię należytego wykonywania obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te postanowienia, powołując się na zasadę domniemania niewinności i uznając, że prawomocne skazanie jest zagadnieniem wstępnym. Od wyroku WSA skargi kasacyjne wnieśli Prokurator i SKO.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w G.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia del. WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w G., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 551/09 w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie skreślenia z ewidencji egzaminatorów 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G.; 2. zasądza od R. D. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 551/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie skreślenia z listy egzaminatorów uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Marszałka Województwa P. i zasądził od SKO w G. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Marszałek Województwa P. powołując się na przepisy art. 101 § 1 i 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej "k.p.a." odmówił zawieszenia postępowania w sprawie skreślenia R. D. (dalej skarżący) z ewidencji egzaminatorów na podstawie art. 113 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) dalej "p.r.d.". Z uzasadnienia wynika, że postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów zostało wszczęte w związku z informacją o przedstawieniu mu zarzutów popełnienia przestępstw z art. 258 § 1 i art. 228 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ze zm.) dalej "k.k." polegających na przyjmowaniu korzyści majątkowych w zamian za załatwienie pozytywnych wyników egzaminów na prawo jazdy w związku z pełnieniem funkcji egzaminatora P. Ośrodka Ruchu Drogowego w G. Skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Organ stwierdził, że zakończenie postępowania karnego nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 97 § 1 k.p.a. Ustalenie winy lub jej braku należy do sądu karnego, natomiast w postępowaniu administracyjnym można stwierdzić istnienie lub brak przesłanek utraty rękojmi. Organ wskazał nadto, że ustawodawca nie przewidział możliwości zawieszenia uprawnień egzaminatora, które występują w innych zawodach. Uzasadniając postanowienie organ powołał się na ochronę interesu indywidualnego, ale także na interes społeczny. Skarżący wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając argumentację zawartą w jego uzasadnieniu. W ocenie Kolegium w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależało wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 110 ust. 1 pkt 9 p.r.d. rękojmia należytego wykonywania przez egzaminatora obowiązków łączy się z pojęciem nieskazitelnego charakteru, co oznacza zespół cech osobistych i zachowań składających się na wizerunek osoby, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Postawienie zarzutów popełnienia przestępstwa przyjmowania korzyści majątkowych w zamian za załatwienie pozytywnych wyników egzaminów na prawo jazdy podważa wiarygodność skarżącego jako egzaminatora i skutkuje utratą rękojmi należytego wykonywania obowiązków, tym bardziej, że zarzuty te są uprawdopodobnione w znacznym stopniu, gdyż wobec skarżącego zastosowano środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego, jak również zawieszenia w czynnościach służbowych egzaminatora. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. domagając się uchylenia postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że dopiero skazanie prawomocnym wyrokiem sądu karnego za popełnienie przestępstwa spowoduje możliwość uznania, iż nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków egzaminatora. Skarżący wyjaśnił, że postanowiono mu jedynie zarzut popełnienia przestępstwa, więc, niezależnie od przekonania organu administracji, winna znaleźć zastosowanie zasada domniemania niewinności. W jego ocenie istnieje ścisły związek pomiędzy toczącym się postępowaniem administracyjnym w sprawie skreślenia z ewidencji egzaminatorów z uwagi na brak rękojmi, a jego odpowiedzialnością karną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. skorzystało z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę i wniosło o jej oddalenie. Kolegium wyjaśniło, że przedmiotem jego rozważań był jedynie wniosek o zawieszenie postępowania, zaś pojęcie "rękojmia należytego wykonywania obowiązków egzaminatora" jest na tyle szerokie, iż o jej istnieniu lub braku nie przesądza wyłącznie prawomocny wyrok skazujący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. orzekł o uwzględnieniu skargi, ponieważ zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd I instancji wyjaśniając stan faktyczny sprawy stwierdził, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne, gdyż jest on podejrzany o popełnienie przestępstw o charakterze korupcyjnym, w związku z czym prokurator zastosował wobec niego środki zapobiegawcze, takie jak poręczenie majątkowe i zawieszenie w czynnościach służbowych egzaminatora. Dalej Sąd wyjaśnił, że do kwalifikacji wymaganych od egzaminatora należy, zgodnie z przepisem art. 110 ust. 1 pkt 9 p.r.d. rękojmia należytego wykonywania obowiązków. Utrata kwalifikacji niezbędnych dla pełnienia funkcji egzaminatora skutkuje skreśleniem z ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Marszałka Województwa. Sąd rozpoznający sprawę podkreślił, że sam fakt wpisu do ewidencji egzaminatorów nie umożliwia samodzielnego przeprowadzania przewidzianych ustawą egzaminów. Mogą być one przeprowadzone jedynie przez egzaminatora zatrudnionego przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego na podstawie umowy o pracę lub w pewnych przypadkach na podstawie umowy zlecenia, o czym stanowi art. 109 ust. 1 i 2 p.r.d. Sąd I instancji nie podzielił poglądu organów, zgodnie z którym organy rozpatrując wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania administracyjnego stanęły na stanowisku, że samo postawienie egzaminatorowi zarzutów popełnienia przestępstw związanych z pełnioną przez niego funkcją skutkuje uznaniem, iż nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków, a co za tym idzie przesądzenie o winie lub niewinności skarżącego prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie karne nie jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie uzasadniałoby zawieszenie postępowania w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów. Sąd zwrócił uwagę na przepis art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, w którym ustanowiono zasadę domniemania niewinności. Nadto Sąd I instancji wyjaśnił, że zasada ta wyklucza opieranie negatywnych dla obywatela konsekwencji na samym fakcie postawienia mu zarzutów i prowadzenia wobec niego postępowania karnego – do póki nie dojdzie do prawomocnego potwierdzenia jego winy – o ile w ochronie interesu publicznego konsekwencji takich, stosowanych tymczasowo, nie przewidują przepisy szczególne. W ustawie p.r.d. nie ma unormowań dotyczących skutku przedstawienia zarzutów egzaminatorowi, natomiast istnieją unormowania odnośnie rękojmi należytego wypełniania obowiązków. Zatem Sąd stwierdził jednoznacznie, że prawomocne ustalenie przez sąd karny popełnienia przez egzaminatora czynów korupcyjnych związanych z wykonywaniem przez niego funkcji, skutkować musiałoby stwierdzeniem, iż nie daje on takiej rękojmi, to jednak stwierdzenie, że samo postawienie mu zarzutów popełnienia takich czynów skutkuje utratą rękojmi, narusza zasadę domniemania niewinności. W dalszej części rozważań, Sąd I instancji zauważył, że postanowieniem Prokuratora z dnia [...] lutego 2009 r. wobec skarżącego został już zastosowany środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych egzaminatora, w konsekwencji czego rozwiązano ze skarżącym stosunek pracy łączący go dotychczas z wojewódzkim ośrodkiem ruchu drogowego. W związku z tym, nie ma on żadnych możliwości wykonywania obowiązków egzaminatora i trudno dostrzec interes publiczny wymagający usunięcia skarżącego z ewidencji egzaminatorów jeszcze przed wydaniem przez sąd karny wyroku przesądzającego wiążąco o jego winie lub niewinności. W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że same zarzuty prokuratorskie nie przesądzają o winie lub niewinności podejrzanego, a dzieje się to dopiero na mocy wyroku sądu karnego. Wyrok sądu karnego przesądzający winę skarżącego może skutkować stwierdzeniem utraty rękojmi należytego wykonywania obowiązków. Prawomocne rozstrzygnięcie przez sąd karny kwestii winy skarżącego jest zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienia organów obu instancji, jako naruszające w istotny sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, wymieniony wyżej przepis, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Od powyższego wyroku Prokurator Apelacyjny w G. wniósł skargę kasacyjną. Wyrok zaskarżył w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. Na podstawie art. 174 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." Prokurator zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego – art. 110 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 113 ust. 1 pkt 1 ustawy p.r.d. poprzez błędną jego wykładnię, 2. naruszenie w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Uzasadniając zarzuty skargi Prokurator argumentuje, że z przepisów ustawy p.r.d. wynika, iż pojęcie "rękojmia należytego wykonywania obowiązków egzaminatora" jest znaczenie szersze niż pojęcie "nie karany". Ustawodawca dał wobec tego organowi szeroki margines uznania, czy dana osoba daje rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków, czy też nie. Zdaniem prokuratora, gdyby ustawodawca utożsamiał utratę rękojmi z prawomocnym skazaniem za jakiekolwiek przestępstwo, to niewątpliwie określając cechy kandydata na egzaminatora użyłby sformułowania "osoba nie karana". Uzyskanie prawomocnego wyroku skazującego byłoby konieczne w sytuacji, gdyby postępowanie w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów osób ubiegających się o uprawienie do kierowania pojazdami toczyło się na podstawie art. 110 ust. 1 pkt 5 p.r.d. W ocenie Prokuratora do podjęcia kwalifikacji, że dana osoba nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora wystarczy każdy – oceniony przez organ jako negatywny – przejaw jego zachowania. Za taki organ uznał postawienie skarżącemu 9 zarzutów przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za pozytywny wynik egzaminu na prawo jazdy. Postawienie tych zarzutów mogło spowodować utratę zaufania, wzbudzić obawę o nieuczciwość egzaminatora, wiarygodność, rzetelność i obiektywizm, a także uzasadnioną obawę, że wskutek przestępczej działalności prawo jazdy mogły uzyskać osoby nieprzygotowane, nie posiadające odpowiednich kwalifikacji, stwarzające zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego. Prokurator wywiódł, że organy podkreśliły, iż ustalenie winy należy do sądu karnego, a przedstawienie zarzutów popełnienia przestępstw korupcyjnych oceniły tylko w kontekście utraty rękojmi. Uzasadniając prawidłowość działania organów administracyjnych, Prokurator stwierdził, że kwestia prawomocnego skazania za przedstawione zarzuty nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, który obliguje organ na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do zawieszenia postępowania administracyjnego, co uzasadnił treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09. Skargę kasacyjną od tego samego wyroku wniosło również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., domagając się jego uchylenia i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi Kolegium zarzuciło: 1) naruszenie prawa materialnego - art. 110 ust. 1 pkt 9 oraz art. 113 ust. 1 pkt 1 ustawy p.r.d., a także art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że postępowanie prowadzone w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów z uwagi na utratę rękojmi należytego wykonywania obowiązków należy zawiesić do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd karny poprzez orzeczenie w przedmiocie winy sprawcy; 2) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że postanowienia organów administracji w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania naruszają art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej Kolegium podniosło, że dla uznania, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne musiałaby zaistnieć sytuacja, w której organ administracji nie mógłby samodzielnie ustalić, czy zaistniała ustawowa przesłanka skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów. Zdaniem Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. błędnie postawił znak równości pomiędzy utratą rękojmi a prawomocnym skazaniem. Sąd I instancji "wymusił" w ten sposób na organach administracji zawieszenie postępowania w celu ustalenia okoliczności, która nie ma przesądzającego znaczenia dla prowadzonego postępowania, i która nie jest przeszkodą do wydania decyzji. Zupełnie odrębną kwestią jest, czy postawienie komuś zarzutów prokuratorskich stanowi wystarczającą przesłankę do skreślenia w drodze decyzji z listy egzaminatorów na prawo jazdy. Kolegium, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych w zbliżonych stanach faktycznych ( wyroki: z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1287/09, LEX nr 283577 oraz z dnia 14 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 2223/04, LEX 16749), argumentuje dalej, że samo postawienie zarzutów spowodować może utratę statusu zawodowego. Odnośnie zaś zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to polegało ono na błędnym uchyleniu wydanych przez organy postanowień, podczas gdy prawidłowa ocena prawna powinna prowadzić do wydania przez Sąd wyroku oddalającego skargę, bowiem nie zaistniała przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na żadną ze skarg kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obie skargi kasacyjne okazały się uzasadnione, dlatego też należało je uwzględnić. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone są w § 2 tego przepisu. Nieważność postępowania w sprawie nie zachodzi. We wniesionych skargach kasacyjnych, zarówno Prokurator, jak i organ skarżący zarzucają naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 110 ust. 1 pkt 9 p.r.d. w zw. z art. 113 ust. 1 pkt 1 p.r.d. Prokurator zarzuca naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, zaś organ skarżący zarzuca naruszenie przepisów postępowania, czyli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że postanowienia organów naruszają art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Należy zaznaczyć, że Prokurator błędnie podaje jednostkę redakcyjną przepisu art. 97 k.p.a. powołując "art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a.", podczas gdy przepis ten nie jest zbudowany z ustępów i podpunktów, tylko z paragrafów i podpunktów. Jako pierwszy zostanie rozpoznany zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ naruszenie przepisów prawa materialnego stanowi jego bezpośrednią konsekwencję. Zarzut dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż dopiero wyrok potwierdzający popełnienie przestępstw może skutkować stwierdzeniem utraty rękojmi należytego wykonywania obowiązków, wobec czego prawomocne rozstrzygnięcie przez sąd karny kwestii winy R. D. jest zagadnieniem wstępnym, uzasadniającym zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 p.p.s.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że przepis powyższy nie może mieć zastosowania w sytuacji, gdy wydanie decyzji administracyjnej nie jest uzależnione od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Między zagadnieniem wstępnym, a postępowaniem administracyjnym musi istnieć związek przyczynowy uzasadniający podjęcie rozstrzygnięcia administracyjnego od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych. A zatem nie można powoływać się na zagadnienie wstępne odnośnie ustaleń co do faktów, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację wyrażoną w skardze kasacyjnej organu w zakresie, w którym organ ten stwierdza, że aby uznać, iż w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, musiałaby zaistnieć sytuacja, w jakiej organ administracyjny nie mógłby samodzielnie ustalić, czy zaistniała ustawowa przesłanka skreślenia egzaminatora z ewidencji. Stanowisko Sądu I instancji odwołujące się do konstytucyjnej zasady domniemania niewinności byłoby trafne wówczas, gdyby tę przesłankę stanowił wymóg niekaralności. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest przesłanka określona w art. 110 ust. 1 pkt 9 p.r.d. Ustawodawca określił ją jako dawanie rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Określenie to nie jest pojęciem tożsamym z wymogiem niekaralności. W tej sytuacji nie ma więc potrzeby odwoływania się do konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, ponieważ nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 110 ust. 1 pkt 9 p.r.d. egzaminatorem może być osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków. Natomiast zgodnie z art. 113 ust. 1 pkt 1 p.r.d. marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji, jeżeli nie spełnia warunków określonych w art. 110 ust. 1 pkt 2-9 p.r.d. Z przytoczonej regulacji wynika, iż każda z przesłanek wymienionych w art. 110 ust. 1 pkt 2-9 p.r.d., w tym m.in.: utrata rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków, może stanowić samodzielną podstawę do skreśla egzaminatora z ewidencji. Nieuprawnione jest przy tym stawianie znaku równości między "byciem nie karanym" a dawaniem rękojmi wykonywania zawodu. Nie są to, co zauważyli obaj autorzy skarg kasacyjnych, pojęcia tożsame. Pojęcie winy, co do zasady, jest przypisane postępowaniu karnemu, w którym sąd dokonując kwalifikacji prawnej czynu, orzeka o winie i karze. Organ administracyjny w postępowaniu o skreślenie z ewidencji egzaminatorów nie rozstrzyga czy egzaminator popełnił przestępstwo, a jedynie na podstawie okoliczności sprawy dokonuje oceny, czy zachowanie egzaminatora gwarantuje należyte wykonywanie swoich obowiązków. Ustalenia w tym zakresie należą do właściwości organu administracyjnego prowadzącego postępowanie w sprawie skreślenia z listy egzaminatorów. Również zasadna jest argumentacja organu skarżącego, poparta orzecznictwem sądów administracyjnych, że samo postawienie zarzutów egzaminatorowi może spowodować utratę przez niego rękojmi zawodowej. Gdyby podzielić pogląd Sądu I instancji, że tylko wyrok sądu karnego przesądzający winę skarżącego może skutkować stwierdzeniem utraty rękojmi należytego wykonywania obowiązków, to do ewidencji egzaminatorów także mogłaby być wpisana osoba, na której ciążyłyby zarzuty popełnienia przestępstw korupcyjnych. Nie może budzić wątpliwości, że w takim przypadku odmowa wpisu z uwagi na niespełnienie przez kandydata na egzaminatora warunku określonego w art. 110 ust, 1 pkt 9 p.r.d., byłaby w pełni uzasadniona. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji uwzględni powyższe wywody i oceni, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną wniesioną zarówno przez Prokuratora, jak i organ skarżący, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił w całości orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2010 r. O kosztach Sąd orzekł stosując przepis art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło