III SA/Wa 1759/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-05

Skład orzekający: Hieronim Sęk, Jolanta Sokołowska, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony przez spółkę w formie tzw. "rekompensaty" na rzecz nabywcy nieruchomości, wynikający z zawartych listów gwarancyjnych, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwłaszcza w kontekście potencjalnego wyłączenia z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona interpretacja Ministra Finansów jest zgodna z prawem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że spółka nie wykazała we wniosku o interpretację związku przyczynowo-skutkowego między wypłatą "rekompensaty" a celem osiągnięcia, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Sąd podkreślił, że dopiero po otrzymaniu niekorzystnej interpretacji spółka uzupełniła stan faktyczny, wskazując na warunkujący charakter porozumienia o "rekompensacie" dla zawarcia umowy sprzedaży. Ponadto, sąd zakwestionował kwalifikację "rekompensaty" jako kary umownej w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. zawarła umowę zbycia nieruchomości, mając wątpliwości co do opodatkowania transakcji podatkiem VAT. Po uzyskaniu opinii doradczej i niekorzystnej interpretacji podatkowej, spółka wraz z nabywcą zawarła listy gwarancyjne, przewidujące wypłatę przez spółkę "rekompensaty" na rzecz nabywcy, jeśli transakcja nie będzie opodatkowana VAT lub będzie z niego zwolniona. Spółka zaliczyła pierwszą ratę "rekompensaty" do kosztów uzyskania przychodów. Minister Finansów odmówił uznania "rekompensaty" za koszt uzyskania przychodów, uznając, że nie wykazano związku z przychodem i kwestionując charakter kary umownej. Spółka wniosła skargę, podnosząc, że "rekompensata" była warunkiem zawarcia umowy sprzedaży i gwarantowała uzyskanie przychodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hieronim Sęk, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę 1. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 roku Spółka F. Sp. z o.o. (zwana dalej Skarżącą) zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego przedstawiając następujący stan faktyczny : Skarżąca [...] czerwca 2008 roku zawarła umowę zbycia nieruchomości zabudowanej. Zarówno Skarżąca jak i nabywca nieruchomości mieli wątpliwości co do tego, czy sprzedaż powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Skarżąca zasięgnęła porady u renomowanej spółki doradczej uzyskując potwierdzenie, że sprzedaż Nieruchomości powinna zostać opodatkowana podatkiem VAT. Konsekwentnie Skarżąca w powołanym powyżej akcie notarialnym, zmienionym aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2008 roku wskazała, że sprzedaje przedmiotową nieruchomość za kwotę 46.666.000 EUR + VAT (w wysokości 10.266.520 EUR). Skarżąca i Nabywca nadal mieli wątpliwości, czy aby na pewno, sprzedaż Nieruchomości powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Konsekwentnie obie strony transakcji postanowiły wystąpić z wnioskami do Ministerstwa Finansów o wydanie indywidualnych interpretacji podatkowych co do skutków podatkowych w zakresie rozliczeń podatku VAT transakcji sprzedaży/nabycia Nieruchomości, Skarżąca wniosek ten złożyła [...] czerwca 2008 roku, a więc przed dniem zbycia przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] sierpnia 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał stanowisko Skarżącej (wedle którego przedmiotowa sprzedaż powinna być opodatkowana VAT) za nieprawidłowe. Wobec opisanych wyżej wątpliwości strony, obawiając się, że opodatkowanie transakcji podatkiem VAT może zostać zakwestionowane, w nocy z [...] na [...] czerwca 2008 roku, jeszcze przed podpisaniem aktu notarialnego, zawarły umowy/porozumienia w formie Listu Gwarancyjnego A (dalej LGA) oraz Listu Gwarancyjnego C (LGC), w których postanowiły, że jeśli uzyskane przez Skarżącą i Nabywcę interpretacje wskażą na to, że transakcja zbycia Nieruchomości nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, lub powinna z niego zwolniona, albo tez, że transakcja zbycia Nieruchomości skutkować powinna odprowadzeniem przez Nabywcę podatku od czynności cywilnoprawnych, Skarżąca wypłaci Nabywcy, karę umowną jako swoistego rodzaju rekompensatę (Rekompensata) z tytułu poniesionych przez Nabywcę obciążeń finansowych w związku ze wstępną realizacją transakcji (jako objętej podatkiem VAT) oraz realizacją jej korekty (wynikającej ze zwolnienia z VAT). Strony w LGA zdefiniowały szczegółowe elementy kalkulacyjne (sposób kalkulacji) wartości Rekompensaty i wskazały, że składać się na nią mają w szczególności: koszt pozyskania kapitału na zapłatę VAT, odsetki, związane z korektą rozliczenia VAT, wysokość podatku od czynności cywilnoprawnych, koszt odsetek od nieterminowej wpłaty powyższego podatku. Strony jednocześnie wskazały, że Rekompensata powinna zostać uiszczona przez Skarżącą w ciągu 14 dni od dnia wystąpienia przez Nabywcę, z żądaniem jej wypłaty. W dniu [...] września 2008 roku Skarżąca wypłaciła pierwszą "ratę" Rekompensaty, w kwocie 3.238.577 złotych. W dniu [...] grudnia 2008 roku, Nabywca wezwał Skarżącą do dokonania zapłaty drugiej części Rekompensaty. Skarżąca uczyniła zadość żądaniu i wpłaciła należną kwotę (1.203.296,40 PLN) w dniu [...] stycznia 2009 roku. W celu sporządzenia deklaracji CIT-8 za rok 2008 Skarżąca wykazała ww kwotę (3.238.577,- PLN), czyli wypłaconą w roku 2008 pierwszą "ratę" Rekompensaty jako koszt uzyskania przychodów. Mając na względzie powołany powyżej stan faktyczny, Skarżąca wniosła o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie: 1. Czy wypłacona przez nią Rekompensata (zgodnie z definicją zawartą w opisie stanu faktycznego), w kwocie 3.238.577,- PLN, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów przez Skarżącą na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 roku, nr 54 poz. 654 , zwana dalej u.p.d.o.p.), jako nie podlegająca ograniczeniu z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p.? 2. Czy wypłacona (w styczniu 2009 roku) przez Skarżącą druga rata Rekompensaty (w kwocie 1.202.296,40 PLN) może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów Spółki w roku 2009? Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca wskazała, że kara umowa jest instytucją prawa cywilnego wywołującą skutek na gruncie prawa podatkowego. Następnie wyjaśniła, że należy odróżnić odszkodowanie i karę umowną jako różne instytucje i wskazała, że Rekompensata ustalona w LGA i LGC stanowi karę umową przewidzianą na wypadek, gdyby Nabywca nabywając nieruchomość pierwotnie z podatkiem VAT poniósł szkodę. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca przywołała również opinie organów podatkowych oraz interpretacje Dyrektora Izby Skarbowej w W.. 2. Interpretacją indywidualną z dnia [...] czerwca 2009 roku Minister Finansów – organ upoważniony Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie podzielił stanowiska strony. W ocenie Organu zapłata rekompensaty w żadnym razie nie prowadziła do osiągnięcia przychodu, a wręcz przeciwnie, wiązała się z negatywnymi konsekwencjami finansowymi dla Skarżącej. Realizacja umowy sprzedaży doprowadziła do powstania przychodu po stronie Skarżącej w formie zapłaty ceny za nieruchomość, wypłata Rekompensat zmniejszyła podstawę opodatkowania. Nie ma tutaj znaczenia fakt, że przed podpisaniem aktu notarialnego strony zastrzegły wypłatę Rekompensaty. Podpisane Porozumienia stanowią umowy cywilnoprawne i rodzą zobowiązania i skutki cywilnoprawne, natomiast nie skutkują automatycznie możliwością odpisania ich w koszty podatkowe. Skoro obie strony miały wątpliwości w zakresie opodatkowania transakcji podatkiem od towarów i usług i obie zwróciły się o stosowną interpretację do organu podatkowego w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej, w ocenie Organu zasadnym byłoby zawarcie transakcji po uzyskaniu interpretacji. Podatnik prowadzący działalność gospodarczą powinien postępować racjonalnie i zmierzać w sposób najbardziej bezpośredni do osiągnięcia przychodu. Powinien również działać w przekonaniu, jednak ocenianym w sensie obiektywnym, a nie subiektywnym, że poniesienie kosztu po uwzględnieniu związków przyczynowo-skutkowych powinno doprowadzić do osiągnięcia przychodu. Przy kwalifikowaniu poniesionych wydatków trzeba brać pod uwagę racjonalność wydatków, to znaczy ich adekwatność do rzeczywistych potrzeb i zakresu prowadzonej działalności oraz konieczność ich poniesienia dla osiągnięcia przychodu. W przedmiotowej sprawie nabywca nieruchomości poniósł wszystkie negatywne konsekwencje transakcji, co skutkowało w ocenie Skarżącej poniesieniem przez niego szkody, którą Skarżąca winna była zrekompensować. Organ wskazał, że nie sposób przyjąć, by wypłacona przez Skarżącą rekompensata w kwocie 4,5 mln zł wiązała się immanentnie z uzyskanym już przychodem i była uzasadniona w sytuacji gdy strony nie mając pewności co do opodatkowania transakcji podatkiem VAT dokonując zmiany aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2008 roku w dniu [...] lipca 2008 roku ostatecznie zdecydowały się na zwarcie niekorzystnej przynajmniej dla jednej z nich transakcji. Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji i postanowień organów podatkowych, organ wskazał, że odnoszą się one do wykładni przepisu art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., wyłączającego z kosztów podatkowych pewne kategorie kar. Organ podkreślił, że przedmiotowa interpretacja nie jest sprzeczna z treścią przytoczonych przez Skarżącą interpretacji. Organ zgodził się z tezami tych rozstrzygnięć, albowiem wynika z nich, że podstawą uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów jest działanie podatnika w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Jeżeli kara umowna z powodu nieterminowego wykonania robót i usług warunkuje osiągnięcie przychodu z wykonania choćby po terminie tych robót czy usług, to nie można zakwestionować istnienia związku przyczynowego pomiędzy karą a możliwością uzyskania przychodu. W przedmiotowej sprawie w ocenie Organu nie można stwierdzić, że poniesienie kary umownej było spowodowane racjonalnym dążeniem i obiektywną możliwością osiągnięcia przychodu jak również zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Czym innym jest kara umowna z tytułu nieterminowego wykonania usług, a czym innym kara, która ma na celu wyrównanie "strat" poniesionych przez stronę i która stanowi jak w przedmiotowej sprawie "rekompensatę z tytułu poniesionych przez nabywcę obciążeń finansowych w związku ze wstępną realizacją transakcji (jako objętej podatkiem VAT)" oraz realizacją jej korekty (wynikającej ze zwolnienia z VAT)". 3. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wystosowanym w dniu [...] lipca 2009 roku Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. i wskazała, że zawarcie postanowienia o wypłacie Rekompensaty (w dokumentach LGA oraz LGC) de facto uzależniało zawarcie przez Spółkę umowy zbycia Nieruchomości. Podkreśliła, że bez takiego postanowienia, obligującego Skarżącą do wypłaty Rekompensaty, Skarżąca nie uzyskałaby w czerwcu 2008 roku przychodu należnego z tytułu zbycia Nieruchomości Konsekwentnie wprowadzone do relacji pomiędzy Skarżącą i Nabywcą postanowienie o ewentualnej wypłacie Rekompensaty gwarantowało uzyskanie przychodu. Bez takiego postanowienia, Nabywca nie zgodziłby się zakupić Nieruchomości, a już z całą pewnością nie za taką, jaka wynikała z zapisów aktu notarialnego, cenę. Oznacza to, że postanowienie o wypłacie Rekompensaty, było warunkiem sine qua non, bez którego do transakcji zbycia Nieruchomości by nie doszło. 4. Ponieważ wezwanie do pozostało bez odpowiedzi, Skarżąca w dniu [...] września 2009 roku skierowała do tutejszego Sądu skargę, w której zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 oraz 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. W skardze Skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w wezwaniu do usunięcia naruszenia przepisów prawa, że bez postanowienia o wypłacie Rekompensaty nie uzyskałaby przychodu należnego z tytułu zbycia nieruchomości, a wprowadzenie do realizacji pomiędzy Skarżącą a Nabywcą postanowienia o ewentualnej wypłacie Rekompensaty gwarantowało uzyskanie przychodu i że bez takiego postanowienia Nabywca nie zdecydowałby się zakupić Nieruchomości a już na pewno nie za cenę określoną w akcie notarialnym. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca podniosła, że wszelkie koszty poniesione w interesie przedsiębiorstwa lub też mające przyczynę w działalności przedsiębiorstwa i które nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. winny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów a w związku z faktem że zawarcie porozumienia o wypłacie Rekompensaty miało zagwarantować, zabezpieczyć źródło przychodów na określonym poziomie, związek pomiędzy postanowieniem o Rekompensacie o uzyskanym przez Skarżącą przychodem jest niekwestionowany. Skarżąca podniosła również, że wskazanie w LGA i LGC elementów kalkulacyjnych Rekompensaty nie może być utożsamiane ze zwrotem określonych należności budżetowych na rzecz Nabywcy. Wobec powyższych naruszeń, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji oraz wskazał, że Skarżąca w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa a następnie w skardze do Sądu zmodyfikowała stan faktyczny w stosunku do stanu przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : 6 Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art.1 § 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. 7 Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela wyrażane w doktrynie prawa administracyjnego stanowisko, zgodnie z którym o bycie sprawy administracyjnej decyduje ustalenie istnienia normy uprawniającej określony organ do konkretyzacji prawa. Oznacza to, że w pierwszej kolejności organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy istnieje norma pozwalająca mu na podjęcia działań zmierzających do skonkretyzowania prawa. Z przepisów rozdziału 1a działu II o.p. można wywieść normę nakazującą Ministrowi Finansów przedstawienie interpretacji urzędowej przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do stanu faktycznego i pytania wskazanego przez wnioskodawcę we wniosku o udzielenie interpretacji. Strona wnioskująca o udzielenie interpretacji zobowiązana jest do przedstawienia stanu faktycznego, którym związany jest zarówno organ jak i sąd rozpoznający ewentualną skargę na interpretację indywidualną. Ewentualne modyfikacje stanu faktycznego dokonane przez stronę już po wydaniu interpretacji, w szczególności uzupełnienie stanu faktycznego o elementy, które powodowałyby odmienną ocenę stanu faktycznego, pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem interpretacji. 8 Sąd podziela stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę przez Ministra Finansów dotyczące modyfikacji przez stronę Skarżącą stanu faktycznego w wezwaniu do usunięcia naruszenia przepisów prawa w stosunku do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Istotnie, dopiero na etapie postępowania wywołanego wezwaniem do usunięcia naruszenia przepisów prawa Skarżąca wskazała, że postanowienie o wypłacie rekompensaty uzależniało zawarcie umowy zbycia nieruchomości i gwarantowało uzyskanie przychodu. Ta okoliczność nie była powołana we wniosku o udzielenie interpretacji, co oznacza, że organ zobowiązany był do udzielenia interpretacji w stanie faktycznym w którym strona nie powoływała się na żaden związek pomiędzy zawarciem porozumienia dotyczącego wypłaty rekompensaty a uzyskaniem przez nią przychodu. 9 Oceniając zgodność z prawem interpretacji indywidualnej wdanej w tak zakreślonym stanie faktycznym, Sąd stwierdza, że odpowiada ona prawa. 10 W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że o możliwości zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu decyduje z mocy art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poniesienie danego wydatku w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Oznacza to, ze w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie czy dany wydatek poniesiony został w celu osiągnięcia, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Skarżąca przedstawiając stan faktyczny we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej nie przedstawiła żadnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że wypłata Rekompensaty warunkowała uzyskanie przychodu. We wniosku o udzielenie interpretacji Skarżąca wykazała jedynie współwystępowanie dwóch zdarzeń: zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości i zawarcia listów gwarancyjnych z których wynikał dla Skarżącej obowiązek wypłaty Rekompensaty w określonej sytuacji, nie wykazała jednak żadnej zależności pomiędzy wypłatą Rekompensaty a zawarciem umowy sprzedaży. Dopiero po uzyskaniu niekorzystnej dla siebie interpretacji Skarżąca uzupełniła stan faktyczny, wskazując że zawarcie porozumienia warunkowało uzyskanie przychodu. 11 O wykazaniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zawarciem umowy sprzedaży a wypłatą Rekompensaty można by mówić, gdyby Skarżąca przykładowo powołała się we wniosku o udzielenie interpretacji na postanowienia ewentualnej umowy przedwstępnej wskazującej termin zawarcia umowy definitywnej i nakładającej na stronę Skarżącą obowiązek poniesienia znacznej kary umownej czy odszkodowania na wypadek nie zawarcia umowy przyrzeczonej w terminie. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organ w zaskarżonej interpretacji, że w pewnych okolicznościach, gdy podatnik ma do wyboru albo odstąpienie od umowy i zapłatę odszkodowania albo wywiązanie się z umowy i poniesienie realnych strat finansowych grożących upadkiem firmy, także koszty odszkodowania jako służące zabezpieczeniu źródła przychodów mogą być rozpoznane jako koszty uzyskania przychodu. Strona Skarżąca nie powołała się jednak we wniosku o udzielenie interpretacji na zaistnienie takich czy też podobnych okoliczności, skupiając się na wykazaniu, że uiszczona przez nią kwota nie mieści się w wyłączeniu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. Skoro strona Skarżąca w żaden sposób nie wykazała by kwota Rekompensaty zapłacona została w celu uzyskania lub zachowania źródła przychodu podniesiony przez nią zarzut naruszenia w zaskarżonej interpretacji art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Sąd uznaje za nieuzasadniony. 12 Skarżąca we wniosku o udzielenie interpretacji a następnie na etapie wezwania na usunięcia naruszenia przepisów prawa jak i w skardze do tutejszego Sądu starała się wykazać, że wypłacona przez nią Rekompensata miała charakter kary umownej, przy czym kara ta w ocenie Skarżącej nie mieściła się w wyłączeniu, o którym mowa w art. 16 us.t 1 pkt 22 u.p.d.o.p. Sąd na wstępie wskazuje, że skoro nie został wykazany związek pomiędzy wypłatą Rekompensaty a osiągnięciem bądź zachowaniem przychodu, kwestia czy wyłączenie, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. obejmuje ową Rekompensatę czy też nie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Pierwszym podstawowym warunkiem, od którego uzależnione jest uznanie danego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest jego związek z osiągnięciem, zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodu (art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.). Dopiero w razie stwierdzenia, że dany wydatek spełnia powyższy warunek konieczne jest badanie, czy ustawodawca nie wyłączył możliwości uznania danego wydatku pomimo jego związku z osiągnięciem przychodu z kosztów uzyskania przychodów. Sąd podkreśla w tym miejscu, że organ rozpoznający wniosek Skarżącej prawidłowo wskazał w interpretacji, że w realiach sprawy nie sposób przyjąć, by kara umowna poniesiona została przez Skarżącą w celu uzyskania przychodu wskazując jednocześnie, że nie neguje, co do zasady możliwości zaliczenia w pewnych określonych przypadkach kary umownej do kosztów uzyskania przychodu. Oznacza to, że nie można postawić organowi zarzutu naruszenia art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. 13 Sąd wskazuje, że nie podziela stanowiska strony Skarżącej jakoby Rekompensata winna być potraktowana jako kara umowna. Kara umowa jest bowiem zastrzegana na wypadek niewykonania lub niewłaściwego wykonania zobowiązania niepieniężnego (art. 483 § 1 k.c.). Z przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznie nie wynika jednak, by strona Skarżąca była zobowiązana do wykonania na rzecz nabywcy nieruchomości świadczenia o charakterze niepieniężnym, które polegałoby na obowiązku przedstawienia opinii prawnej, co do zasad opodatkowania przedmiotowej transakcji sprzedaży nieruchomości. Dopiero w razie wskazania przez Skarżącą, że przyjęła na siebie obowiązek przedstawienia takiej opinii, w sytuacji, w której organy podatkowe nie potwierdziłyby stanowiska przedstawionego przez Skarżącą co do opodatkowania transakcji, można by mówić o konieczności wypłaty kary umownej z tytułu niewłaściwego wykonania zobowiązania. Sąd wskazuje również, że przepisy k.c. przewidują możliwość przyjęcia przez dłużnika odpowiedzialności za niewykonanie lub za nienależyte wykonanie zobowiązania z powodu oznaczonych okoliczności, za które na mocy ustawy odpowiedzialności nie ponosi (art. 473 § 1 k.c.). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że Skarżąca mogła przyjąć na siebie odpowiedzialność wobec nabywcy nieruchomości za prawidłowość interpretacji udzielonej przez "renomowaną spółkę doradczą" i w razie wadliwości powyższego stanowiska zobowiązać się do zapłaty określonej kary umownej. Jednak ze stanu faktycznego, w tym w szczególności z przytoczenia treści listów gwarancyjnych nie wynika, by taka była intencja stron i by Skarżąca przyjęła na siebie odpowiedzialność za prawidłowość opinii wydanej przez "renomowaną spółkę doradczą". W ocenie Sądu, zawarcie listów gwarancyjnych z których wynikał obowiązek wypłaty Rekompensaty może być potraktowane jako próba obejścia bezwzględnie obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego wskazujących jakie elementy muszą być zawarte w umowie sprzedaży (wskazanie przedmiotu sprzedaży i ceny sprzedaży). Tymczasem zawarte porozumienia skutkowały w praktyce zmniejszeniem ceny, która uzyskana została przez Skarżącą z tytułu sprzedaży nieruchomości o kwotę odpowiadającą m.in. podatkowi od czynności cywilnoprawnych. O tym że takie były intencje stron świadczy również wyrażone w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i w skardze stanowisko, zgodnie z którym bez zawarcia porozumienia dotyczącego Rekompensaty, Nabywca nie zdecydowałby się kupić nieruchomości za cenę jaka wynikała z zapisów aktu notarialnego (str. 7 skargi). 14 Z uwagi na powyższe, Sąd nie podzielając zarzutów skargi, jak również uznając, że zaskarżona interpretacja odpowiada prawu, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło