I OSK 744/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-27
Skład orzekający: NSA Joanna Runge - Lissowska, sędzia NSA Monika Nowicka, sędzia del. NSA Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać stronę do sprecyzowania żądania, jeśli jej pismo jest niejasne, czy też może odmówić rozpatrzenia wniosku, jeśli strona wyraźnie formułuje swoje żądanie i wykazuje znajomość prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać stronę do sprecyzowania żądania, jeśli jej pismo jest niejasne i budzi wątpliwości co do intencji. Jednakże, jeśli strona wyraźnie formułuje swoje żądanie i wykazuje znajomość prawa, organ nie musi podejmować dodatkowych czynności wyjaśniających, a brak takich czynności nie stanowi naruszenia przepisów. W niniejszej sprawie, pisma J.S. z grudnia 2008 r. i lutego 2009 r. były wystarczająco jasne, aby organ mógł je rozpoznać zgodnie z przepisami, podczas gdy pismo z marca 2009 r. wymagało sprecyzowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia mjr J.S. z zawodowej służby wojskowej. Po wydaniu decyzji o zwolnieniu, J.S. kilkukrotnie zwracał się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskami o wycofanie wypowiedzenia stosunku służbowego, powołując się na zmianę stanu prawnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organ dwukrotnie odmówił zgody na wycofanie wypowiedzenia, a następnie odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wnioski zostały złożone po terminie. WSA uchylił decyzje Ministra, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania, nie wzywając strony do sprecyzowania żądania. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że pisma J.S. z grudnia 2008 r. i lutego 2009 r. były wystarczająco jasne, a dopiero pismo z marca 2009 r. wymagało sprecyzowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 27 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. O. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1901/09 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję M. O. N. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. (sygn. akt II SA/Wa 1901/09 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając na skutek skargi złożonej przez J. S., uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] wraz z utrzymaną przez nią w mocy decyzją tego samego organu z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] września 2006 r. nr [...] - działając na podstawie art. 19 pkt 2, art. 20 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 3 powołanej wyżej ustawy oraz art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 711), a także § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. Nr 108, poz. 1144 ze zm.) - przeniósł mjr J. S. z dniem [...] października 2006 r. do rezerwy kadrowej.
Pismem z dnia [...] września 2008 r. J. S. wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej, w następstwie czego Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a, art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137) - zwolnił mjr J. S. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 2009 r. i przeniósł go do rezerwy. Jednocześnie decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 19 pkt 3 i art. 21 ust. 1 i 3 ustawy, oficer - z dniem [...] października 2008 r. - został pozostawiony ( do dnia zwolnienia) do dyspozycji Dyrektora Departamentu Kadr, pozostając na zaopatrzeniu w Jednostce Wojskowej nr [...].
W dniu [...] grudnia 2008 r. J. S. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o wyrażenie zgody na wycofanie złożonego wypowiedzenia stosunku służbowego, zgodnie z § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej anulowanie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...], przywrócenie do czynnej służby wojskowej i wyznaczenie na stanowisko służbowe.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. poinformował zainteresowanego, że wobec braku możliwości wyznaczenia go na stanowisko w podległych strukturach organizacyjnych, nie jest możliwe wyrażenie zgody na wycofanie złożonego wypowiedzenia.
W kolejnym piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. J. S. ponownie wystąpił do Ministra o wyrażenie zgody na wycofanie złożonego przez siebie wypowiedzenia - zgodnie z wyżej powołanym § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. oraz anulowanie decyzji o zwolnieniu ze służby, w związku z pozytywnym zweryfikowaniem przez Komisję Weryfikacyjną.
W odpowiedzi udzielonej oficerowi w dniu [...] lutego 2009 r. Minister Obrony Narodowej ponownie odmówił wyrażenia zgody na cofnięcie wyżej wspomnianego wypowiedzenia.
W dniu [...] marca 2009 r. J. S. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z następnym pismem, w którym nawiązał do swoich poprzednich wystąpień z dnia [...] grudnia 2008 r. i z dnia [...] lutego 2009 r. zauważając, że wniósł je w związku z (cyt.) "zaistnieniem nowego stanu prawnego" powstałego wskutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. ( sygn. akt Kp 2/08), który to wyrok – zdaniem wnioskodawcy – zmienił jego sytuację prawną z dnia złożenia przez niego wypowiedzenia stosunku służbowego.
W związku z powyższym, pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Obrony Narodowej wezwał oficera do sprecyzowania żądania oraz trybu, w jakim ma być ono rozpatrzone. W odpowiedzi – J. S. podał, że wnosi o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej - na podstawie art. 145a k.p.a.
W wyniku rozpoznania w/w wniosku, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. - wydaną na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145a oraz art. 150 § 1 i § 3 k.p.a. - odmówił wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] wyjaśniając, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zaś zainteresowany, stosowną skargę, złożył już po tym terminie, liczonym od dnia [...] listopada 2008 r.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy J. S. podniósł, iż dokonał mniejszej czynności w zakreślonym terminie, gdyż odpowiedni wniosek złożył już w dniu [...] grudnia 2008 r. Wniosek ten nie został jednak uwzględniony i Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy poprzednio wydaną decyzję wraz z zawartą w niej argumentacją.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł J. S. Skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej obrazę art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej oraz nierówne traktowanie przez władze publiczne, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, art. 8, art. 9 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uchylając - na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) – obie wydane w tej sprawie decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołał treść art. 7 i 9 k.p.a. oraz podniósł, że zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m. in. w art. 63, 65, 128 i 140 k.p.a. jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony. Z tego powodu – w ocenie Sądu - nie można było przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane przez wnioskodawcę niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej – bez wyjaśnienia, czego domaga się wnoszący podanie, jest uprawniony do precyzowania treści żądania z urzędu.
Sąd podkreślił, że pismo składane przez stronę, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego, mającego ustalić, czy domniemana treść pisma jest zgodna z wolą osoby, od której pochodzi. W tym zakresie zatem organ administracji winien stosować przepis art. 64 § 2 k.p.a.
W związku z tym - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - nieprawidłowym było przyjęcie przez Ministra Obrony Narodowej, że dopiero pismo skarżącego z dnia [...] marca 2009 r. było wnioskiem o wznowienie postępowania i dlatego zwrócono się do strony o wskazanie jego podstawy prawnej. Skarżący, jak wywodził Sąd, już we wcześniej złożonych pismach tj. z dnia [...] grudnia 2008 r. i z dnia [...] lutego 2009 r. domagał się bowiem uchylenia decyzji Ministra o zwolnieniu go ze służby, w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. ( sygn. akt Kp 2/08).
Sąd stwierdził, że skarżący w dniu [...] grudnia 2008 r. zwrócił się o wyrażenie zgody na wycofanie złożonego wypowiedzenia stosunku służbowego, po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny i równocześnie wniósł o "anulowanie" decyzji o jego zwolnieniu ze służby i o przywrócenie go do czynnej służby wojskowej oraz wyznaczenie na inne stanowisko służbowe. Tak sformułowane podanie mogło zaś budzić i budzi wątpliwości co do tego, o co właściwie strona wnosiła a organ nie skorzystał z trybu naprawczego, regulowanego przepisem art. 64 § 2 k.p.a.
Ważny – w ocenie Sądu Wojewódzkiego – był przy tym fakt, iż wniosek skarżącego pojawił się po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny powoływanego wyżej wyroku a sam skarżący także, w kolejnych swoich pismach, wskazywał na istnienie tego orzeczenia i jednocześnie sprecyzował swoje żądanie.
W konkluzji, Sąd pierwszej instancji uznał, że przedstawiona wyżej sytuacja winna skłaniać organ do szczególnej dbałości o interes strony a zatem bezzasadnym było poddanie przez organ rygorystycznej ocenie treści pierwszego, ze złożonych przez skarżącego wniosku, i niepodjęcie inicjatywy zmierzającej do wyjaśnia jego istoty. Uchybienia te zaś wywarły wpływ na wynik sprawy, skutkując uchyleniem obu wydanych decyzji.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Minister Obrony Narodowej, zaskarżając orzeczenie w całości, zarzucił mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe wskazanie ustaleń faktycznych, które w istocie nie odpowiadało rzeczywistemu stanowi sprawy, a tym samym skutkowało wydaniem wadliwego wyroku uwzględniającego skargę,:
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a. i 9 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ w toku prowadzonego postępowania naruszył wymienione przepisy procedury administracyjnej, co w ocenie Sądu pierwszej instancji miało wpływ na podjęte przez organ rozstrzygnięcie, a tym samym skutkowało uchyleniem decyzji wydanych w obu instancjach;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i § 11 ust 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), poprzez pominięcie treści powołanego przepisu rozporządzenia i przyjęcie, iż organ w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszył art. 7 k.p.a., co w ocenie Sądu pierwszej instancji miało wpływ na podjęte przez organ rozstrzygnięcie, a tym samym skutkowało uchyleniem decyzji wydanych w obu instancjach:
2) naruszenie prawa materialnego tj.:
a) § 11 ust 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137) poprzez zupełne pominięcie treści powołanego przepisu, który wprost wskazuje, iż wycofanie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza za zgodą organu zwalniającego, co skutkowało wydaniem wadliwego wyroku;
b) art. 145a k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ nie miał podstaw do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sytuacji, kiedy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 listopada 2008 r. (sygn. akt Kp 2/08) nie orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej zaskarżonych przepisów.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie .
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zakwestionowano ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji, że wnioski J. S. z dnia [...] grudnia 2008 r. i z dnia [...] lutego 2009 r. nie zostały rozpoznane przez Ministra Obrony Narodowej zgodnie z przepisami prawa i wymagały - już wówczas - podjęcia przez organ czynności zmierzających do dokładnego sprecyzowania żądania oficera.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną ustalenia te były wadliwe, gdyż wnioski złożone w dniu [...] grudnia 2008 r. i [...] lutego 2009 r. nie wymagały podjęcia przez organ wojskowy jakichkolwiek czynności, zmierzających do sprecyzowania przez wnioskodawcę jego żądań. Treść w/w wniosków nie budziła jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, gdyż oficer w sposób wyraźny wniósł o wyrażenie – w trybie § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej - przez organ wojskowy zgody na wycofanie dokonanego przez żołnierza wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Wnioski te, zostały następnie rozpoznane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i przez uprawione do dokonania tej czynności organy poprzez odmowę wyrażenia zgody na wycofanie dokonanego przez żołnierza zawodowego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Podkreślono przy tym, że gdyby organ przychylił się do wspomnianych wniosków to wyeliminował by z obrotu prawnego decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] wydaną w przedmiocie J. S. ze służby. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd Wojewódzki bezpodstawnie zatem przyjął, że organ wojskowy powinien podjąć czynności zmierzające do dokładnego sprecyzowania żądania oficera, skoro (cyt.) " równocześnie jednak wniósł o "anulowanie" decyzji o zwolnieniu ze służby i o przywrócenie go do czynnej służby wojskowej oraz wyznaczenie na stanowisko służbowe".
Konsekwencją błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd było – zdaniem Ministra Obrony Narodowej - stwierdzenie, iż organ naruszył przepisy art. 7 i 9 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., co z kolei miało uzasadniać uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. W ocenie Ministra Obrony Narodowej na etapie rozpatrywania wniosków z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz z dnia [...] lutego 2009 r. organ nie miał żadnych podstaw uruchamiania trybu naprawczego, regulowanego przepisem art. 64 § 2 k.p.a. Dopiero we wniosku z dnia [...] marca 2009 r. J. S. nawiązał do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 listopada 2008 r. choć w sposób nieuprawniony podniósł, że w poprzednich wnioskach wnosił o uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w związku z zaistniałym nowym stanem prawnym powstałym wskutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny w/w wyroku.
W związku z tym zatem, że dopiero w piśmie datowanym na dzień [...] marca 2009 r. wnioskodawca zmienił swoje żądanie, to organ - dopiero na tym - etapie stał się zobligowany do wezwania oficera do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2009 r. i określenia trybu jego rozpatrzenia.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, skarżący kasacyjnie podnosił, że bezpośrednią przyczyną naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych wyżej przepisów procedury sądowoadministracyjnej było również naruszenie § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej poprzez jego zupełne pominięcie. Przepis ten zaś wskazuje wprost, iż wycofanie wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza za zgodą organu zwalniającego.
Ponadto wywodzono także, że gdyby nawet przyjąć, iż żołnierz złożył skargę o wznowienie postępowania w terminie zakreślonym przepisem art. 145a k.p.a. to i tak Minister Obrony Narodowej nie mógłby wydać w niniejszej sprawie innego rozstrzygnięcia, niż odmówić wznowienia postępowania, a to z uwagi na okoliczność, że w powołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie orzeczona niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej zaskarżonych przepisów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. S. twierdził, że zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji był zgodny ze stanem faktycznym i żądaniami strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstawy kasacyjnej, przytoczonej w skardze kasacyjnej.
Skargę tę należało przy tym uznać za uzasadnioną.
Trafnie skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji istotnie dokonał bowiem wadliwych ustaleń faktycznych, czym naruszył przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przedstawienie bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy nie było zgodne z jej stanem rzeczywistym a stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przepisów prawa przez organ, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – nie było prawidłowe.
Wprawdzie generalnie zgodzić się należy – jak zwrócił na to uwagę Sąd Wojewódzki - iż procedurę administracyjną cechuje ograniczony stopień odformalizowania a w związku z tym, w przypadku niezręcznego i mało zrozumiałego pisma strony, obowiązkiem organu – po myśli art. 64 § 2 k.p.a. - jest ( przed wydaniem rozstrzygnięcia) wezwanie wnoszącego podanie do sprecyzowania żądania i w ten sposób wyjaśnienia intencji strony, ale przecież nie każde pismo, wnoszone przez samodzielnie przez stronę, wymaga podjęcia takich czynności przez organ. Podkreślić wypada, że obowiązek uregulowany w art. 64 § 2 k.p.a. jest wynikiem, przyjętej w kodeksie postępowania administracyjnego, zasady ochrony jednostki przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa zatem w sytuacji, gdy strona wyraźnie formułuje swoje żądanie, wykazując się przy tym znajomością przedmiotu sprawy i obowiązujących w danej materii uregulowań prawnych, nie ma uzasadnienia prawnego by organ domagał się od niej w takiej sytuacji dodatkowych wyjaśnień. Brak zaś podjęcia w tego rodzaju przypadku czynności, określonych w art. 64 § 2 k.p.a., nie może prowadzić do formułowania, w stosunku do organu, zarzutu naruszenia w/w przepisu, czy też przepisów art. 7 i 9 k.p.a., statuujących zasady prawdy obiektywnej i obowiązku udzielania informacji stronie.
Odnosząc się do przedmiotowego stanu faktycznego, zaakcentować należy –a co uszło uwagi Sądu Wojewódzkiego - iż w pismach J. S. z dnia [...] grudnia 2008 r. i z dnia [...] lutego 2009 r. strona wyraźnie sprecyzowała, że składa wniosek o wyrażenie zgody na wycofanie złożonego w dniu [...] września 2008 r. wypowiedzenia stosunku służbowego i wskazała podstawę prawną swojego, obecnego wniosku. J. S. podał bowiem w w/w pismach, że aktualny wniosek składa na podstawie § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej.
Zgodnie z tym przepisem, wycofanie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, które złożył żołnierz, może nastąpić na jego pisemny wniosek i za zgodą organu zwalniającego. W związku z tym wnioski oficera, złożone w dniach [...] grudnia 2008 r. i [...] lutego 2009 r. podlegały rozpoznaniu w konkretnym, określonym przepisami prawa trybie, co zostało uczynione. Minister Obrony Narodowej dwukrotnie na piśmie nie wyraził bowiem zgody na cofnięcie wypowiedzenia.
Pismo natomiast z dnia [...] marca 2009 r., w którym wnioskodawca z jednej strony nawiązywał do swoich poprzednich pism a z drugiej – powoływał się na konkretny wyrok Trybunału Konstytucyjnego twierdząc, że treść tego wyroku wpływała na jego sytuację prawną, istotnie wymagało wyjaśnienia, co do rzeczywistego żądania strony. W wyniku zaś sprecyzowania przez J. S. w/w pisma Minister rozpoznał sprawę – zgodnie ze stanowiskiem strony – tj. jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby - w trybie art. 145a k.p.a.
Wniosek z dnia [...] marca 2009 r. nie stanowił jednak kontynuacji, czy sprecyzowania poprzednich wniosków strony a zawierał nowe żądanie. Oparte zostało ono bowiem na innej podstawie prawnej, niż wnioski złożone w dniach [...] grudnia 2008 r. i [...] luty 2009 r.
Wnioski bowiem, zawarte w tych ostatnich pismach, złożone zostały na zasadzie § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej zaś wniosek z dnia [...] marca 2009 r. wskazywał ( po jego sprecyzowaniu) na art. 145 a k.p.a.
Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, winien dokonać ustaleń faktycznych zgodnie z rzeczywistą treścią dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych i mając na uwadze odrębność żądań strony zawartych w jej wyżej omówionych pismach.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego stwierdzić trzeba, że z uwagi na fakt, iż stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie nie został w sposób właściwy ustalony, rozstrzyganie o treści tego rodzaju zarzutów było by w tym przypadku przedwczesne.
Uznając zatem, że skarga kasacyjna była usprawiedliwiona, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło