II SA/Wa 1708/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA – Andrzej Góraj, – Janusz Walawski (spr.), Protokolant – Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palna bojową do ochrony osobistej oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w L., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął P. G. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że podstawą wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń były informacje o prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w P. przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym o przestępstwa z art. 258 § 1 i 3 kk (założenie i kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą), art. 18 § 1 kk w zw. z art. 239 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk (kierowanie, w warunkach czynu ciągłego i zorganizowanej grupy przestępczej, wykonaniem przez inne osoby czynów zabronionych polegających na utrudnianiu postępowania karnego w tym niszczeniu dowodów oraz składaniu fałszywych zeznań), art. 230 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i art. 65 § 1 kk (płatna protekcja w warunkach czynu ciągłego i zorganizowanej grupy przestępczej), art. 230 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i art. 65 § 1 kk (płatna protekcja w warunkach czynu ciągłego i zorganizowanej grupy przestępczej) oraz art. 282 § 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk (wymuszenia rozbójnicze w ramach zorganizowanej grupy przestępczej w celu uzyskania korzyści majątkowej). Organ I instancji podkreślił, że przestępstwo z art. 282 kk należy do przestępstw przeciwko mieniu, zatem spełnia przesłanki art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nadto uznano, że skarżący był informowany o przysługującym mu prawie zapoznania się z materiałem przed wydaniem decyzji. Organ I instancji podniósł nadto, że posiadanie broni jest szczególnym uprawnieniem, a ze względu na możliwe negatywne konsekwencje jej użycia nie może jej posiadać osoba, która nie daje gwarancji bezpiecznego i zgodnego z przeznaczeniem jej używania. Organ I instancji podkreślił również, że powołany wyżej przepis nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających powstanie obawy niezgodnego z prawem posiadania i używania broni. Ustawodawca wyróżnił w nim bowiem te czyny zabronione, które uznał za szczególnie niebezpieczne ze względu na duży stopień społecznej szkodliwości oraz ze względu na charakter chronionych przez przepisy Kodeksu karnego dóbr, czyli zdrowia, życia czy też mienia. W odwołaniu P. G. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez pozbawienie strony, przebywającej w areszcie śledczym, czynnego udziału w postępowaniu oraz błędną interpretację przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez uznanie, iż katalog przestępstw w nim określonych ma charakter otwarty. Skarżący dodał również, że nie został wniesiony przeciwko niemu akt oskarżenia i nie doszło jeszcze do prawomocnego uznania jego odpowiedzialności karnej za zarzucane czyny. Zaskarżoną decyzją dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L.. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji powtórzył argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Wskazał ponadto, że każde naruszenie przepisów prawa karnego musi podlegać ocenie w kontekście istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zarzucane skarżącemu czyny mają duży ciężar gatunkowy, nadto skierowane zostały przeciwko osobie, która z uwagi na status swojej służby, powinna ścigać sprawców takich przestępstw, a nie sama je popełniać. Zatem obawa użycia przez skarżącego broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego jest ogromna i nie mogłaby jej zniweczyć ewentualna dobra opinia z miejsca zamieszkania. Komendant Główny Policji uznał nadto za nieuzasadniony zarzut pozbawienia strony czynnego udziału w postępowania wyjaśniając, że skarżący dwukrotnie był informowany o przysługujących mu uprawnieniach, w tym również o możliwości ustanowienia pełnomocnika. Jednak czynny udział w postępowaniu jest prawem strony, organ administracji nie może zaś zmusić do skorzystania z tego prawa. Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi P. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., ponawiając zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący podkreślił również, że nie ma możliwości posłużenia się bronią, która obecnie znajduje się w depozycie komendy wojewódzkiej Policji. Nadto samo pozwolenie zostało wydane w związku z pełnioną przez niego funkcją oraz wynikającym z tego faktu zagrożeniem życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, w myśl którego pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skarżącego, katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie nie jest zamknięty. Wyjaśnić również należy, że prawo do broni nie jest prawem powszechnym, lecz stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełnią określone ustawą warunki. Jednocześnie prawo to jest ściśle związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, zatem osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny. Stąd też ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń osobom skazanym prawomocnymi wyrokami oraz tym, wobec których toczy się postępowania karne o popełnienie przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także nakazał cofnięcie takim osobom już otrzymanych pozwoleń, z uwagi na obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawca przyjął bowiem, że w sytuacji konfliktu interesów: indywidualnego strony oraz społecznego, pierwszeństwo, a zatem i mocniejszą ochronę, należy przyznać interesowi społecznemu. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o popełnienie szeregu wymienionych już wyżej przestępstw, o dużym ciężarze gatunkowym, w tym i o przestępstwo przeciwko mieniu. Podkreślenia natomiast wymaga, iż pojawienie się obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego powiązane zostało przez ustawodawcę z prawomocnym i skazującym orzeczeniem sądu lub z prowadzeniem postępowania karnego. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nakazuje niejako automatyczną odmowę wydania pozwolenia na broń lub cofnięcie już wydanego w przypadku skazania albo tylko podejrzenia o popełnienie przestępstw wymienionych w treści tego przepisu, jednakże nie wyklucza takiej możliwości w sytuacji popełnienia lub podejrzenia o popełnienie innych przestępstw. Przepis ten zawiera tylko przykładowy katalog przestępstw, natomiast najistotniejszą przesłanką odmowy wydania pozwolenia lub cofnięcia pozwolenia na broń jest powzięcie uzasadnionej obawy użycia przez stronę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa ta może być zaś spowodowana przede wszystkim skazaniem prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczeniem się postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw. Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia należy mieć na względzie, że prawo do posiadania broni może rodzić zagrożenia większe niż jakiekolwiek inne prawo. Ustawodawca, co do zasady, wykluczył możliwość posiadania tego prawa przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, a istnienie takiej "uzasadnionej obawy" zawsze opiera się tylko na prognozie, którą przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty wydania prognozy. W każdym przypadku prognoza jest pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie prognozy. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów głęboko uzasadniona. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Czyny, o których popełnienie podejrzany jest skarżący, świadczą o jego postawie wobec porządku publicznego, pomimo tego, że jest funkcjonariuszem, który powinien stać na straży przestrzegania tego porządku. Osoba o takiej postawie nie daje zaś gwarancji zgodnego z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego posiadania i używania broni, przy czym podkreślić należy, że powyższa ocena nie przesądza jeszcze o winie skarżącego w postępowaniu karnym, natomiast ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie organów administracji publicznej. Odnosząc się do zarzutu P. G. pozbawienia go czynnego udziału w postępowaniu wyjaśnić należy, że skarżący był dwukrotnie poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz ustanowienia pełnomocnika. W pismach tych wskazano jednak, że brak skorzystania z powyższych uprawnień skutkować będzie wydaniem decyzji z pominięciem ich realizacji. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodów, by skarżący, pomimo utrudnienia, jakim jest niewątpliwie przebywanie w areszcie śledczym, próbował w jakikolwiek sposób skorzystać ze swoich uprawnień. W szczególności skarżący nie występował o udostępnienie mu kopii akt, natomiast pełnomocnika ustanowił dopiero na etapie postępowania odwoławczego, wobec czego, w ocenie Sądu, zarzut należy uznać za bezzasadny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.