V SA/Wa 1540/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz N. R. kwotę 300 (trzysta złotych) zł tytułem zwroty kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest skarga N. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z [...] lipca 2009r. utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2009r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] października 2007r. orzekającej o udzieleniu cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny. Wnioskiem z [...] lutego 2007r. N. R. wystąpiła do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, z uwagi na fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim. Decyzją z [...] kwietnia 2007r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając, iż zawarte przez nią małżeństwo nie uzasadnia pobytu skarżącej w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Powyższe rozstrzygnięcie Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzją z [...] maja 2007r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż małżeństwo skarżącej z obywatelem polskim zostało zawarte wyłączenie w celu uzyskania przez cudzoziemkę zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Następnie wnioskiem z [...] sierpnia 2007r. cudzoziemka ponownie wystąpiła do Wojewody [...], o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzją z [...] października 2007r. Wojewoda [...] orzekł o udzieleniu wnioskodawczym zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do [...] października 2008r. W dniu [...] września 2008r. Skarżąca wystąpiła z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzją z [...] grudnia 2008r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia skarżącej cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Organ w uzasadnieniu stwierdził, iż małżonkowie nie zamieszkują wspólnie, a jedynie spotykają się regularnie, co parę tygodni. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Sprawa jest w toku. W związku z udzieleniem skarżacej przez Wojewodę [...] decyzją z [...] października 2007r. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] czerwca 2009r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] października 2007r. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że kwestia celu zawarcia przez skarżącą małżeństwa z T. L. została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z [...] maja 2007r. Kolejne sprawy dotoczące udzielenia wnioskodwczyni zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, z uwagi na fakt zawarcia przez nią związku małżeńskiego z obywatelem polskim, były tożsame pod wzglądem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą zakończoną ww. decyzją ostateczną Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców. W związku z powyższym organ uznał, iż fakt wydania przez organ I instancji kolejnej decyzji rozstrzygającej co do istoty wniosek cudzoziemki o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach stanowi naruszenie prawa, odpowiadające przesłance z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzją z [...] lipca 2009r., wydaną w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2009r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W skardze z 27 sierpnia 2009r. (data nadania), skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2009r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2009r. Zaskarżonym decyzjom skarżąca zarzuciła błędną i dowolną wykładnię przepisów. Zdaniem skarżącej organ przy wydawaniu zaskarżonych decyzji w sposób rażący naruszono art. 77 § 1 kpa i art. 105 k.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto cudzoziemka wskazała, iż jej mąż pracuje czasowo w Norwegii, skąd co jakiś czas przyjeżdża do ich domu w Polsce, który wspólnie remontują i przygotowują do stałego wspólnego zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie poprzedzające jej wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. Rozpatrując sprawę w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdza, iż skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn, niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne: Cudzoziemka po zawarciu związku małżeńskiego wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzją z [...] kwietnia 2007r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Następnie Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] maja 2007r. utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] kwietnia 2007r. wskazując, iż małżeństwo zostało zawarte wyłącznie w celu uzyskania przez cudzoziemkę zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skarżąca ponownie zwróciła się z wnioskiem z [...] sierpnia 2007r. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie, podając w wniosku, iż jest żoną obywatela polskiego. Decyzją z [...] października 2007r. Wojewoda [...] udzielił wnioskodawczyni zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do [...] października 2007r. Organ wskazał, iż udzielenie wnioskowanego zezwolenia na okres roku ma pozwolić zacieśnić więzi między małżonkami oraz wykazać, iż cudzoziemka przyczynia się do zaspokajania potrzeb rodziny. Następnie cudzoziemka, przed upływem ważności ww. zezwolenia, złożyła kolejny wniosek o udzielnie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W jego wyniku decyzją z [...] grudnia 2008r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Natomiast Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] czerwca 2009r. utrzymaną w mocy decyzją z [...] lipca 2009r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] października 2007r. uznając, iż organ I instancji naruszył art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z [...] maja 2007r., w której organ oceniał powody zawarcia związku małżeńskiego przez cudzoziemkę. Problem w sprawie dotyczy wykładni art. 53 ust. 1 pkt 6 w związku 55 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), zwanej dalej ustawą o cudzoziemcach i art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz możliwości merytorycznego rozpoznania przez organ sprawy z ponownego wniosku cudzoziemki o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego. Art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego lub małżonkiem cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, ustala, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że: 1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynika to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub grupie społecznej; 2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa; 3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie; 4) małżonkowie nie spotkali się nigdy przed zawarciem małżeństwa; 5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga; 6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą; 7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już małżeństwa dla pozoru. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim lub cudzoziemcem zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odnosząc się do powyższych zagadnień stanął na stanowisku, iż z powagą rzeczy osądzonej, na gruncie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., mamy do czynienia gdy tożsamość spraw dotyczy podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Przy czym stan faktyczny powinien być brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych ( tak Komentarz do art. 156 k.p.a. - M.Jaśkowska, A.Wróbel, LEX, 2009, wyd.III). Inaczej rzecz ujmując, o tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu [rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów] i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyrok NSA OZ w Katowicach z 28 listopada 2000 r., I SA/Ka 1458/99 , Lexpolonica nr 354120). W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny na dzień złożenia wniosku z [...] sierpnia 2007 r. mógł ulec zmianie, w odniesieniu do zawartego związku małżeńskiego i tym samym organ mógł prawidłowo zastosować art. 53 ust.1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Nie można bowiem wykluczyć, że związek małżeński w toku jego trwania przerodził się z luźnego związku, na prawidłowo (w obecnych realiach życia) funkcjonujące małżeństwo. Jednakże takich ustaleń można dokonać tylko poprzez przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego. Dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, iż Wojewoda [...] rozpoznając wniosek z [...] sierpnia 2007r. był upoważniony do przeprowadzenia dodatkowego postępowania administracyjnego i stosownie do jego wyniku ocenić, nawet odmiennie, (w kontekście nowych faktów), powody zawarcia związku małżeńskiego cudzoziemki z obywatelem polskim. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu sprowadzającego się do stwierdzenia, iż każda już raz oceniona przesłanka do udzielenia zgody na zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, bez względu na zmianę okoliczności, podlega regułom "res iudicata". W związku z powyższym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, bez dokonania stosownej analizy sprawy i ewentualnego przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie mógł powołać się na regułę "res iudicata" i stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. Dlatego też zasadny jest zarzut skarżącej naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Reasumując, w ocenie Sądu, wniosek cudzoziemki z [...] sierpnia 2007 r. wszczął nową sprawę, która powinna i została rozpatrzona przez organ merytorycznie, a tym samym niezasadnie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] października 2007r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach orzeczona na podstawie art. 200 p.p.s.a.