I OSK 913/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia del. NSA Janusz Furmanek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów wewnętrznego regulaminu organizacyjnego samorządowego kolegium odwoławczego, w tym zmiana składu orzekającego bez pisemnego zarządzenia prezesa kolegium oraz niezawiadomienie strony o rozprawie, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające uchylenie decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że naruszenie przepisów wewnętrznego regulaminu organizacyjnego samorządowego kolegium odwoławczego, w tym zmiana składu orzekającego bez pisemnego zarządzenia prezesa kolegium oraz niezawiadomienie strony o rozprawie, nie stanowi samo w sobie istotnego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy sprawa była ponownie rozpoznawana przez organ i błędy proceduralne zostały naprawione. Sąd podkreślił, że nie każde uchybienie proceduralne może skutkować uchyleniem decyzji, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, NSA stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który nie ma skutku dewolutywnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z 1976 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje SKO, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym niezawiadomienie strony o rozprawie i zmianę składu orzekającego bez zarządzenia. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędne uznanie naruszenia przepisów wewnętrznego regulaminu za istotne naruszenie prawa powszechnie obowiązującego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 428/09 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia za odszkodowaniem na własność Skarbu Państwa nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. Wyrokiem z dnia 11 lutego 2010 r. (sygn. akt II SA/Lu 428/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] i z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. - orzekając na wniosek G. G. – odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wydział Gospodarki Terenowej Urzędu Miejskiego w Z. z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...] o przejęciu za odszkodowaniem na własność Skarbu Państwa zabudowanej nieruchomości położonej w Z. przy ulicy P. M. [...], składającej się z placu o powierzchni [...] m2 wraz z domem murowanym, stanowiącej współwłasność B. P. i S. P. w [...] części oraz J. i H. małżonków G. w [...] części. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wyjaśnił, że brak było podstaw do stwierdzenia – na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 6 k.p.a. - nieważności kwestionowanej decyzji, bowiem zostały w tym przypadku spełnione przesłanki do przejęcia nieruchomości - w myśl art. 2 i art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków. Rozpatrując sprawę, na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie, organ utrzymał w mocy powyższą decyzję a - odnosząc się do zarzutów, zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczących wadliwości proceduralnych, jakie – zdaniem wnioskodawcy - wystąpiły w postępowaniu przed Kolegium - stwierdził, iż były one niezasadne. Wyjaśniono bowiem, iż przepisy ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856) i kodeksu postępowania administracyjnego oraz Regulaminu Organizacyjnego SKO w Z. nie wprowadzają zakazu zmiany składu orzekającego w tej samej sprawie. Na wyżej przedstawioną decyzję G. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wnosząc o uchylnie obu decyzji wydanych w niniejszej sprawie, skarżący podnosił zarzuty prawnomaterialne a także zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Z. naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 12 § 1, 35 § 1, 75 § 1, 76 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 107 § 3, 145 § 1 i 156 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej: "P.p.s.a." – zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga była zasadna. Sąd, wskazując na art. 17 ust. 1 i 2 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych podniósł, że samorządowe kolegium odwoławcze orzeka w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Składowi orzekającemu przewodniczy prezes lub etatowy członek kolegium. Zasady zaś wyznaczania składów orzekających określa regulamin organizacyjny kolegium. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd Wojewódzki stwierdził, że w dacie wydawania decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. obowiązywał Regulamin Organizacyjny SKO w Z., stanowiący załącznik nr 1 do uchwały Zgromadzenia Ogólnego tegoż Kolegium z dnia 29 grudnia 2005 r., w dacie natomiast wydawania decyzji zaskarżonej obowiązywał regulamin przyjęty uchwałą Zgromadzenia Ogólnego tego Kolegium z dnia 13 maja 2009 r., stanowiącego załącznik nr 1 do w/w uchwały. Oba regulaminy zawierały przy tym analogiczne zasady rozstrzygania spraw przez Kolegium ( §§ 21-23). Przytaczając treść w/w przepisów regulaminowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że w toku postępowania przed Kolegium, dniu [...] grudnia 2008 r. przeprowadzona została rozprawa z udziałem stron postępowania, to jest: skarżącego G. G., M. P., J. P. i T. P. O terminie tej rozprawy, co nie było w sprawie kwestionowane, nie został zawiadomiony prawidłowo A. G., również będący stroną tego postępowania. Tym samym, jak wywodził Sąd Wojewódzki, Kolegium naruszyło przepis art. 10 § 1 k.p.a. obligujący organy administracji do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Ponadto – co zaakcentował Sąd - z protokołu rozprawy z dnia [...] grudnia 2008 r. wynikało, iż SKO w Z. rozpoznając sprawę orzekało w składzie: W. G. jako przewodniczący oraz W. W. i J. K. jako członkowie składu orzekającego. Po zamknięciu rozprawy Kolegium, z naruszeniem powołanych wyżej przepisów ustawy i Regulaminu Organizacyjnego, nie wydało żadnego rozstrzygnięcia. Dopiero w dniu [...] stycznia 2009 r. odbyło się posiedzenie niejawne Kolegium, które zakończyło się wydaniem decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wydział Gospodarki Terenowej Urzędu Miejskiego w Z. z dnia [...] listopada 1976 r., przy czym wydając tę decyzję, Kolegium orzekało już w innym składzie niż podczas rozprawy w dniu [...] grudnia 2008 r. Aktualnie w składzie organu kolegialnego obok W. G. zasiadali bowiem - jako członkowie składu – A. N. i M. S. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Wojewódzki stwierdził, że jakkolwiek dopuszczalna jest zmiana składu orzekającego Kolegium w toku toczącego się postępowania administracyjnego, ale – zgodnie z § 19 ust. 1 Regulaminu Organizacyjnego Kolegium z 2005 r. – zmiana taka wymagała podjęcia stosownego zarządzenia przez Prezesa Kolegium. W świetle bowiem tego przepisu wyznaczenie składu orzekającego następuje w drodze zarządzenia Prezesa Kolegium, zaś w wypadkach niecierpiących zwłoki - Prezes wyznacza skład orzekający zamieszczając odpowiednią adnotację na teczce akt sprawy. W aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy brak było natomiast pisemnego zarządzenia Prezesa SKO w Z. i nie znajdowała się w nich żadna adnotacja, potwierdzająca fakt dokonania zmiany składu orzekającego. Tym samym – w ocenie Sądu Wojewódzkiego - Kolegium naruszyło w ten sposób wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. Zasada ta nakłada zaś na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, by strony biorące udział w postępowaniu, jak i inni obywatele, mogli utwierdzać się w przekonaniu o słuszności i trafności działań podejmowanych przez ten organ. Poza tym Sąd Wojewódzki zwrócił także uwagę, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazywał, że w jego ocenie przewodniczący składu orzekającego Kolegium – W. G. powinien być wyłączony od orzekania w tej sprawie. Jak wynikało bowiem z dokumentów znajdujących się w księdze wieczystej KW [...] dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, podpisywał on, z upoważnienia Wojewody L., jako p.o. Kierownika Delegatury L. Urzędu Wojewódzkiego w Z. decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia tej nieruchomości przez Miasto Z. Choć – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – skarżący wprawdzie nie uprawdopodobnił istnienia przesłanek określonych w art. 24 § 1 k.p.a., określającego podstawy do wyłączenia pracownika – ale wskazywane przez stronę przyczyny, w jej subiektywnym przekonaniu, mogły wywołać uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności wskazanego wyżej członka składu orzekającego Kolegium. Zatem wprawdzie w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wyłączone było orzekanie przez opisanego członka Kolegium, to jednak – w ocenie Sądu Wojewódzkiego - organ miał prawny obowiązek odnieść się do tego rodzaju zarzutu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czego nie uczynił ( art. 107 § 3 k.p.a.). W rezultacie Sąd Wojewódzki stwierdził, że zaskarżona decyzja naruszała art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., gdyż utrzymywała w mocy decyzję wadliwą ( wydaną z naruszeniem art. 8 i 10 k.p.a.) a także – jak wyżej wspomniano - naruszała art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zaleceniach, dotyczących ponownego rozpoznania sprawy, Sąd polecił więc by Kolegium przeprowadziło postępowanie z uwzględnieniem wszystkich wymienionych w uzasadnieniu wyroku uwag, w szczególności zaś zwróciło uwagę na fakt, aby postępowanie to spełniało wymogi wynikające z zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien również ustosunkować się do wszystkich przestawionych przez skarżącego zarzutów, w tym również do tych, które zostały podniesione w postępowaniu sądowym, gdyż Sąd - wobec uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej - wyłącznie ze względu na uchybienia proceduralne, był zwolniony od dokonania oceny pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Ponadto Sąd Wojewódzki polecił by został rozpoznany wniosek skarżącego, zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] stycznia 2009 r., dotyczący wyłączenia na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. od orzekania w niniejszej sprawie członka Kolegium W. G. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie naruszenie: -) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że naruszenie przepisów wewnętrznych Regulaminu Organizacyjnego SKO w Z. stanowi naruszenie prawa powszechnie obowiązującego i to na tyle istotne, że uzasadnia uchylenie decyzji organu administracji publicznej, -) przepisu art. 138 § 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji Kolegium działającego w I instancji. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wnosiło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi lub - przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono, że kwestie organizacyjne dotyczące działania samorządowego kolegium odwoławczego, jako nieuregulowane w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, nie powinny mieć wpływu na wynik rozstrzygnięć, wydawanych przez ten organ, w szczególności wpływu na tyle istotnego, aby naruszenie tych zasad stanowiło podstawę do wyeliminowania decyzji wydanych przez ten organ z obrotu prawnego. Skarżący kasacyjnie organ podkreślał w szczególności, iż czy decyzja kolegium zapadnie po przeprowadzeniu posiedzenia jawnego, czy też - po zmianie składu osobowego organu - po przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego, nie powinno mieć tu żadnego znaczenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym wydanie decyzji jest bowiem czynnością procesową organu administracji publicznej, polegającą na podpisaniu decyzji. Ponadto akcentowano, iż Prezes SKO w Z. wydał zarządzenie o zmianie składu orzekającego w niniejszej sprawie, choć zarządzenia tego istotnie nie było w aktach sprawy, przekazanych do Sądu. Uznano bowiem, że dokument ten był niezwiązany z istotą sprawy. Stawający przed Sądem Wojewódzkim pełnomocnik SKO oświadczył jednak podczas rozprawy, iż w każdej chwili, po zarządzeniu przez Sąd przerwy w rozprawie, może dostarczyć faksem przedmiotowe zarządzenie. Sąd jednak wniosku tego nie uwzględnił. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, problem zaistniały w niniejszej sprawie nie tyle dotyczył zmiany składu osobowego organu, lecz tego, że w protokole z posiedzenia jawnego z dnia [...] grudnia 2008 r. skład osobowy Kolegium nie nakazał zapisania, iż odracza rozprawę na inny termin. Uchybienie to jednak, w sytuacji gdy żaden z przepisów prawa nie reguluje powyższej kwestii, nie może być uznane za naruszenie prawa i to jeszcze na tyle istotne, aby uzasadniało uchylenie obu decyzji organu. Ponadto, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwracano też uwagę na fakt, iż rozpoznanie sprawy na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie wskazuje, że ten sam organ ponownie rozpatruje sprawę od początku i "naprawia" wszelkie błędy, których ewentualnie dopuścił się ten organ przy pierwotnym rozpatrywaniu sprawy. Nielogicznym jest więc uchylanie decyzji wydanej przez ten sam organ do ponownego rozpatrzenia, skoro już inny skład tego samego organu właśnie ponownie tę sprawę rozpoznaje. Wniesienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie powoduje bowiem przesunięcia kompetencji do rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy na organ wyższego stopnia, lecz ponownie powierza ją temu samemu organowi. Brak cechy dewolutywności powoduje więc określone konsekwencje w zakresie jedynie odpowiedniego stosowania, do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisów dotyczących odwołań od decyzji. Do wniosku takiego nie znajduje zatem zastosowania m. in. przepis art. 138 § 2 kpa. W konkluzji organ twierdził, że skład ponownie rozpatrujący sprawę zbadał ją sposób wnikliwy, ustalił stan faktyczny, wyjaśnił przepisy prawne, ustosunkował się do zarzutów strony i wyjaśnił motywy swego rozstrzygnięcia. Odniósł się również do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym również co do co do zmiany składu osobowego organu. Natomiast kwestia wyłączenia członka Kolegium – W. G. o pojawiła się dopiero na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a właściwie w jednym z kolejnych pism uzupełniających wniosek, a więc już po rozstrzygnięciu sprawy przez jego skład osobowy w charakterze organu I instancji. Skoro więc nowy skład orzekający od początku rozpatrywał sprawę, to kwestia wyłączenia W. G. od orzekania stała się w tej sytuacji bezprzedmiotowa. W odpowiedzi na skargę G. G. wnosił o jej oddalenie wraz z zasądzeniem kosztów postępowania. W uzasadnieniu stanowiska podnosił przede wszystkim argumenty merytoryczne, przemawiające – jego zdaniem - za koniecznością stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada 1976 r. Twierdził m. in. również, że procedura jaka towarzyszyła rozpoznaniu jego wniosku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. była niezgodna z prawem i naruszała zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, a które - w analizowanym stanie faktycznym - okazały się usprawiedliwione. Skarżący kasacyjnie zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tak zakreślonej podstawy kasacyjnej ( art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), generalnie wskazywano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd Wojewódzki, że naruszenie przepisów wewnętrznych Regulaminu Organizacyjnego SKO w Z. stanowi naruszenie prawa powszechnie obowiązującego i to na tyle istotne, że uzasadniało uchylenie decyzji organu administracji publicznej, a także zarzucano wadliwość w przyjęciu, że - Kolegium orzekając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ( art. 138 § 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a.) - nie miało w przedmiotowej sprawie podstaw do utrzymania w mocy decyzji Kolegium działającego w I instancji. Jak wspomniano zarzuty te należy podzielić. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd Wojewódzki może, w uwzględnieniu skargi, uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania ( inne niż przesłanki wznowieniowe) a które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że nie każde uchybienie proceduralne, jakie miało miejsce w toku postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, może skutkować jej uchyleniem. Konieczne jest w takim przypadku ustalenie, że stwierdzone przez Sąd uchybienie mogło mieć istotny (zasadniczy) wpływ na wynik sprawy, co – w myśl utrwalonego poglądu, przyjętego w orzecznictwie sadowoadministracyjnym – oznacza, że gdyby nie doszło do wspomnianego wyżej uchybienia, to treść zaskarżonego aktu była by prawdopodobnie odmienna. W analizowanym stanie faktycznym doszło do szeregu uchybień w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Z. w trakcie rozpoznawania sprawy przez organ po raz pierwszy. Niezawiadomiono we właściwym czasie jednej ze stron postępowania o terminie rozprawy administracyjnej, którą – pomimo wszystko – przeprowadzono. Nie odnotowano też tego faktu w protokole rozprawy, a po jej zakończeniu, nie wydano rozstrzygnięcia. Wreszcie, dokonano zmiany składu orzekającego a w aktach sprawy brak było dowodu, że zmiana ta nastąpiła na skutek zarządzenia Prezesa Kolegium. Rozpoznając jednak sprawę na skutek wniosku o ponowne jej rozpoznanie, organ działał już w sposób prawidłowy. Rozprawa administracyjna została ponownie wyznaczona i o jej terminie powiadomiono już we właściwym czasie wszystkich zainteresowanych. Po przeprowadzeniu rozprawy wydano decyzję a skład orzekający obecnie był inny niż poprzednio. Słusznie zatem skarżący kasacyjnie akcentuje, że kolejne rozpoznanie sprawy niejako "naprawiło" błędy proceduralne, jakie wystąpiły w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Zwrócić także w tym miejscu trzeba uwagę, że organem, który rozpoznawał analizowaną sprawę było samorządowe kolegium odwoławcze a więc organ wyższego stopnia - w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych). Od decyzji tego organu nie przysługują zatem odwołania a – w sytuacji gdy kolegium działa jako organ nadzorczy – istnieje jedynie możliwość wniesienia – na zasadzie art. 127 § 3 k.p.a. - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z treści przepisu tego zaś wynika, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań, ale jedynie odpowiednio, co jest związane z brakiem skutku dewolutywnego przy wniosku składanym w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Wniosek ten nie przesuwa bowiem sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia. Powyższe oznacza, że do rozstrzygnięcia tego rodzaju wniosku będzie miała zastosowanie jedynie regulacja przewidziana w art. 138 § 1 k.p.a. Nie ma natomiast w tym przypadku zastosowania § 2 i 3 art. 138 k.p.a. W związku z powyższym, organ rozpoznający sprawę na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie może wydać jedynie decyzję, którą: albo utrzymuje w mocy decyzje zaskarżoną ( art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części ( art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo umarza postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a). Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikało, że Sąd Wojewódzki uchylił zaskarżoną decyzję bowiem naruszała ona art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Utrzymywała ona bowiem w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2009 r. choć – zdaniem Sądu – brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia. W świetle wyżej przedstawionych wyżej rozważań należy zatem stwierdzić, że takie stanowisko było błędne, gdyż organ – jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze – nie miał podstaw prawnych do wydawania - w trybie art. 138 § 2 k.p.a. - decyzji uchylającej własną decyzję. W zaistniałej sytuacji mógł jedynie wydać decyzję w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a., co też uczynił. Oceniając zatem – pod względem procesowym – prawidłowość decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. – należało zbadać, czy odpowiadała ona jednej z w/w form. Jak już wspomniano wyżej, rozpatrując sprawę ponownie Kolegium prawidłowo przeprowadziło postępowanie a więc decyzja, która zapadła w jego wyniku została wydana bez uchybień mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Wbrew przy tym stanowisku Sądu Wojewódzkiego nie można zgodzić się, że tego rodzaju uchybienie stanowił brak odniesienia się przez organ w uzasadnieniu tej decyzji do zarzutów strony, zgłoszonych (pod adresem jednego z członków składu orzekającego przy wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r.) w piśmie uzupełniającym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium było bowiem obowiązane orzekać już w innym składzie, co miało zresztą miejsce a brak wypowiedzi organu, co do powyższych zastrzeżeń strony, można jedynie rozpatrywać jako uchybienie, ale pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Dodatkowo zwrócić też trzeba uwagę, że z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd Wojewódzki sam dokonał już oceny powyższego wniosku strony stwierdzając, że okoliczności opisane przez G. G. w jego piśmie uzupełniającym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie stanowią przesłanek wymienionych w art. 24 § 1 k.p.a. Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki winien dokonać merytorycznej oceny legalności zaskarżonej decyzji, gdyż tego rodzaju ocena nie została dotąd jeszcze przeprowadzona. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte na przepisie art. 207 § 3 P.p.s.a., gdyż nieusprawiedliwionym byłoby obciążanie kosztami postępowania kasacyjnego skarżących w sytuacji, w której istota tego postępowania sprowadzała się do analizy rzeczywistych błędów proceduralnych, popełnionych przez organ.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło