I OZ 785/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 552/09 oddalające wniosek D. W. o wyłączenie sędziego WSA A. P., sędziego WSA O. B. i sędziego NSA A. W. od rozpoznania sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia wglądu do wyciągu zmian gruntowych działki nr [...] i nr [...] w N. D. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 552/09 oddalił wniosek D. W. o wyłączenie sędziego WSA A. P., sędziego WSA O. B. i sędziego NSA A. W. od rozpoznania sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia wglądu do wyciągu zmian gruntowych działki nr [...] i nr [...] w N. D. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia określonych w art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek do wyłączenia od rozpoznania sprawy wskazanych we wniosku sędziów tj. okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. W złożonych oświadczeniach sędziowie wyjaśnili, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dające podstawę do wyłączenia ich od rozpoznania sprawy. Sąd uznał, że zarzuty skarżącej kierowane przeciwko sędziom orzekającym w tej sprawie są wyłącznie przejawem jej subiektywnych odczuć. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. W., wnosząc o jego uchylenie i zmianę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D. W. nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 - 24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Instytucja wyłączenia sędziego ma gwarantować realizację konstytucyjnej zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, ustanawiającej prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Dodać jednocześnie należy, że przywołany zapis Konstytucji RP stanowi odzwierciedlenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Już sama ranga powołanych przepisów świadczy o tym, że bezstronność sędziowska jest wartością, której ochrona i realizacja są szczególnie ważne w demokratycznym państwie prawa. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 p.p.s.a. Natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć – na co trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - że z oświadczeń złożonych przez sędziów: A. P., O. B. i A. W. w dniu 28 stycznia 2010 r. wynika, iż nie łączą ich ze skarżącą D. W. żadne stosunki mogące mieć wpływ na orzekanie w sprawie. Skarżąca zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów, jak i w zażaleniu na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziów, nie wskazała żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów. Ogólnikowe twierdzenie skarżącej o istnieniu "mafii budowlanej" nie może wskazywać na brak bezstronności sędziów przy rozpoznawaniu sprawy. Podkreślić należy, że okoliczność, iż sędzia zajął przy orzekaniu w innej przedmiotowo sprawie stanowisko, z którym wnioskujący się nie zgadza, nie może być przesłanką do wyłączenia sędziego od późniejszego orzekania w innej przedmiotowo sprawie, choćby w jakikolwiek sposób powiązanej ze sprawą, w której orzekał wcześniej (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. II OZ 378/09, Lex nr 575305). Nie jest dopuszczalne także żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w innych sprawach z udziałem tego sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt II OZ 979/08, Lex nr 527666; z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 612/08, Lex nr 527814). Skarżąca poza faktem subiektywnego przeświadczenia o powiązaniu sędziów z "mafią budowlaną", nie przedstawiła żadnej racjonalnej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w sprawie o sygn. II SA/Wr 552/09. Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz złożone przez sędziów oświadczenia Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu słusznie orzekł, iż brak było podstaw do wyłączenia sędziów objętych wnioskiem D. W. od orzekania w tej konkretnej sprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.