III SA/Kr 891/09
WyrokWSA w Krakowie2010-02-17
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Janusz Kasprzycki, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, które zostały czasowo lub trwale wyłączone z produkcji leśnej na cele nierolnicze i nieleśne, mogą być klasyfikowane jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione z dodatkowym oznaczeniem użytku rolnego, jeśli nie wydano decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty leśne, które utraciły charakter lasu w rozumieniu ustawy o lasach w związku z decyzjami o wyłączeniu z produkcji leśnej na cele nierolnicze i nieleśne, mogą być klasyfikowane inaczej. Jednakże, jeśli nie wydano decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny, nie można im nadawać charakteru użytków rolnych. W przypadku gruntów leśnych, które nie utraciły tego charakteru, klasyfikacja gleboznawcza może być prowadzona wyłącznie w ramach kategorii gruntów leśnych. Zastosowanie dodatkowych symboli użytków rolnych do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, które powstały w miejsce lasu, jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy grunty te mają charakter użytku rolnego, co wymaga uprzedniej decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zmianie klasyfikacji gruntów leśnych (Ls) na użytki rolne (PS VI) oraz grunty zadrzewione i zakrzewione (Lz-PS VI) na kilku działkach. Skarżący kwestionował tę zmianę, wskazując, że grunty te zostały wyłączone z produkcji leśnej na cele turystyki narciarskiej i powinny być zaliczone do gruntów zabudowanych lub terenów różnych podlegających rekultywacji, a nie użytków rolnych. Wcześniejsze postępowanie przed WSA zakończyło się uchyleniem decyzji organu odwoławczego z powodu braku uznania skarżącego za stronę postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz A zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 czerwca 2009 r. Nr : [...] w przedmiocie klasyfikacji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz A w K. kwotę 440 zł ( czterysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 15 czerwca 2009 r. znak : [...], po rozpatrzeniu odwołania A w K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2008 r znak :[...] orzekającą o zmianie konturów klasyfikacyjnych PS.VI.Ls IV , Ls V, Ls VI oraz Bi w działkach nr: 78/4 , 78/9 , 1841/1 , 1843/1 , 1843/2 , 1844/5 , 1844/6 , 1844/7 , 1844 /8 , 1846 położonych w obrębie K. , jednostka ewidencyjna C.
Decyzja organu odwoławczego została wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 z 2000 r. z poźn. zm.) , art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2005 r. nr 240 poz. 2027 z póz. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. nr 38 , poz. 454) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów ( Dz.U. nr 19, poz. 97 z poźn. zm.).
Wydanie decyzji organu odwoławczego poprzedziły następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Rozpatrując wniosek podmiotu – B Sp. z o.o z siedzibą w K. w przedmiocie zmiany konturów klasyfikacyjnych PS VI , Ls IV ,LsV Ls VI oraz Bi w obrębie K., Starosta Powiatu decyzją z dnia [...] 2008 r. wprowadził zmiany w gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działek ewidencyjnych nr. nr. 78/4 , 78/9 , 1841/1 , 1843/1 , 1843/2 , 1844/5 , 1844/6 , 1844/7 , 1844/8 i 1846 położonych w obrębie K., jedn. ewid. C. przez zmianę klasyfikacji gruntów i konturów klasyfikacyjnych zgodnie z operatem i mapą uzupełniającą gleboznawczej klasyfikacji gruntów przyjętymi do zasobu w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej w dniu 16 marca 2007 r. za nr [...]. Postępowanie co do zmian klasyfikacji gleboznawczej dla działki 1844/4 umorzono.
Istota rozstrzygnięcia polegała na tym , że oznaczone w dotychczasowej klasyfikacji gleboznawczej grunty jako lasy – Ls IV , Ls V , Ls VI położone na wyżej wymienionych działkach zostały zastąpione oznaczeniami użytków rolnych jako pastwiska trwałe – PS VI i jako grunty zadrzewione i zakrzewione Lz – PS VI , przy wyznaczeniu nowych konturów tych użytków. Nadto na działce 78/9 dotychczasowy użytek gruntowy B- PS VI zmieniono na użytek grunty zabudowane i zurbanizowane - Bi.
Uzasadniając swoją decyzję Starosta wskazał, że jako organ prowadzący ewidencję gruntów oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów obowiązany jest do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Podkreślono , że z wizji lokalnej przeprowadzonej przez uprawnionego klasyfikatora oraz przyjętego do zasobu operatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów wynika, że obszar wymienionych działek ewidencyjnych oznaczony w ewidencji gruntów jako użytek gruntowy "lasy" w rzeczywistości nie posiada charakteru użytku leśnego i w przyszłości nie będzie mieć charakteru drzewostanu produkcyjnego. Istniejące obszary drzewostanu są niewielkie i odosobnione , zasadzone głównie w sposób sztuczny , mają niską wartość hodowlaną i narażone są na możliwość rozpadu i degradacji , gdyż rosną w trudnych warunkach glebowych. Gleba na omawianym terenie jest płytka , inicjalna o niewykształconym profilu.
Organ wskazał , że ponadto decyzją z dnia [...] 2004 r. A zezwolono na czasowe wyłączenie do 30.09.2024 r. z produkcji leśnej z przeznaczeniem pod budowę obiektów turystyki narciarskiej części obszarów działek ewidencyjnych 78/4 , 78/9, 1843/2 i 1844/4.
Powyższe okoliczności zdaniem Starosty stanowiły wystarczającą podstawę do dokonania zmian w klasyfikacji gleboznawczej gruntów.
Organ wskazał, że Gmina C. reprezentowana przez Wójta oraz wnioskodawca B ustaliły , że stanowiąca własność gminy a pozostająca we władaniu Spółki działka 1844/4 po dokonanej kontroli terenowej nie będzie objęta zmiana w zakresie klasyfikacji gleboznawczej i w tym zakresie umorzył postępowanie.
Odwołanie od powyższej decyzji Starosty z [...] 2008 r,. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego złożył A w K. z wnioskiem o jej uchylenie w stosunku do wszystkich gruntów , kwestionując zmianę użytków leśnych na użytki rolne. Składający odwołanie wskazał, że decyzją własną tego organu z dnia [...] 2001 r. ( [...]) orzeczono o trwałym wyłączeniu z produkcji leśnej powierzchni 0.37 ha stanowiącej część działki 78/3 , której po podziale odpowiada działka 78/9 z przeznaczeniem pod wyciąg narciarski. Inną decyzja z dnia [...] 2004 r. ([...]) orzeczono o czasowym - do 30.09.2024 r. wyłączeniu z produkcji leśnej gruntu o pow. 2, 79 ha stanowiącego część działek ewidencyjnych nr 78/4, 78/9 , 1843/1 , 1843/2 , 1844/4 z przeznaczeniem na trasy narciarskie.
A zarzucił wadliwą klasyfikację użytków. Wskazano, że tereny przeznaczone pod wyciąg narciarski powinny być zaliczone do terenów z grupy gruntów zabudowanych i zurbanizowanych jako tereny rekreacyjno- wypoczynkowe – Bz , a nie jako grunty zadrzewione i zakrzewione - sym. Lz- PS VI , natomiast grunty przeznaczone pod trasy narciarskie a czasowo wyłączone z produkcji leśnej (część działek 78/ 4 , 78/9, 1843/1 , 1843/2 ) winny być zaliczone do terenów różnych , które po zakończeniu użytkowania będą zrekultywowane w kierunku leśnym , a nie jako użytki rolne – Ps.
Składający odwołanie wskazał, że Starosta decyzją z dnia [...] 2003 r. znak [...] już odmówił zmiany tych samych działek leśnych na użytki rolne właśnie z tej przyczyny, że zmiana nie wywiązała się z prowadzeniem gospodarki rolnej, lecz z inwestycją trasy narciarskiej.
W przekonaniu odwołującego się zaskarżona decyzja narusza Rozporządzenie z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów oraz stanowi obejście przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z poźn. zm.). Wskazano, że tryb przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne reguluje przepis art. 7 tej ustawy , natomiast zasady wyłączania gruntów leśnych z produkcji regulują przepisy art. 5 ust.1 i art. 11 ust.1 ustawy.
Wskazano także , że stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( tj. Dz.U. z 2005 r Nr 45 , poz. 435 z poźn. zm. ) zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasu . A właścicielem lasu jest spółka narciarska , która wyłącza grunty czasowo na potrzeby turystyki narciarskiej , a po upływie okresu winny być zrekultywowane i zalesione.
Rozpoznając odwołanie w decyzji z dnia [...] 2008 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stanął na stanowisku , że A nie służy przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu, w którym zapadła zaskarżona decyzja. Z tych przyczyn z powołaniem na przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzono postępowanie odwoławcze.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o jej uchylenie złożył A w K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r. III SA/Kr 651/08 , uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji .
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania , że w postępowaniu , którego przedmiotem jest klasyfikacja gruntów pod lasami , także nie stanowiącymi własności Skarbu Państwa, A ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa ze względu na nałożone na ten organ ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych , obowiązki w zakresie ochrony gruntów leśnych , a w szczególności w ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne i nierolnicze. Uchylając decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny , iż organ ten winien rozpoznać odwołanie A w K., mając na uwadze wiążące oceny prawne.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, w uzasadnieniu swej decyzji z dnia 15 czerwca 2009 r. wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia .
Zdaniem organu odwoławczego Starosta decyzji z dnia [...] 2008 r. orzekł o wprowadzeniu na wniosek Prezesa Zarządu B Sp. z.o.o zmian w operacie ewidencyjnym obrębu K. w zakresie zmian użytków gruntowych. Szczegółowe zmiany orzeczone decyzją polegały na tym , że w nawiązaniu do operatu i mapy uzupełniającej gleboznawczej klasyfikacji gruntów przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16.03.2007 r za Nr [...], przy określeniu w decyzji powierzchni działek i powierzchni poszczególnych użytków :
- w działce 78/4 dotychczasowe użytki gruntowe oznaczone Ls IV , Ls V ,Ls Vi- zmieniono na użytek rolny o symb. PS.VI oraz na użytek grunty zadrzewione i zakrzewione Lz - Ps VI :
- w działce 78/9 dotychczasowy rolny użytek gruntowy B-Ps-VI zmieniono na grunty zabudowane i zurbanizowane Bi , a użytek gruntowy Ls V i Ls VI zmieniono na użytek rolny PS VI oraz grunty zadrzewione i zakrzewione Lz - PS VI ,
- w działkach 1841/1, 1844/5 , 1844/6 , 1844/7 , 1844/8 i 1846 dotychczasowe użytki gruntowe Ls V zmieniono na użytki – grunty zadrzewione i zakrzewione Lz-Ps VI o tych samych powierzchniach ,
- w działkach 1843/1 i 1843/2 dotychczasowe użytki gruntowe Ls V zmieniono na użytki rolne PS VI oraz grunty zadrzewione i zakrzewione Lz-Ps VI.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził , że zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu K. działki nr 78/4 , 78/9 , 1841/1 stanowią własność Gminy C., w użytkowaniu wieczystym B sp. z.o.o z siedzibą w K., działki nr 1844/6 i 1846 stanowią własność B Sp. z.o.o z siedzibą w K. , a działki nr 1843/1 , 1843/2 , 1844/5 , 1844/8 są w samoistnym posiadaniu Gminy C.
Organ odwoławczy wskazał , iż zmiany w klasyfikacji gruntów zostały dokonane w oparciu o operat z aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów nr [...] w którym określono użytki i klasy gruntu zgodnie ze stanem faktycznym . Podkreślono , że ,,protokołem z klasyfikacji gruntów‘’ z dnia 22.01.2007 r. zawartym w operacie stwierdzono, że obszar figurujący w ewidencji gruntów jako las na przedmiotowych działkach w rzeczywistości nie posiada charakteru użytki leśnego i nie będzie mieć w przyszłości charakteru drzewostanu produkcyjnego , a charakter drzewostanu i cechy gleby uzasadniają sklasyfikowanie tego terenu jako gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na glebie o niskiej klasie bonitacyjnej Lz-Ps VI .
Wskazano, że podstawę prawną decyzji organu I instancji orzekającej o zmianie m.in. dotychczasowych użytków leśnych ( Ls ), na rolne użytki gruntowe oraz grunty zadrzewione i zakrzewione stanowiły przepisy art. 20 ust. 3 i 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne kartograficzne oraz akty wykonawcze do tej ustawy w postaci powołanych Rozporządzeń: Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz Rady Ministrów w sprawie klasyfikacji gruntów. Wskazując na § 44 pierwszego z tych rozporządzeń zaakcentowano obowiązek starosty utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności.
Zdaniem organu odwoławczego decyzja A z dnia [...] 2001 r. orzekająca o trwałym wyłączaniu z produkcji leśnej powierzchni 0, 37 ha stanowiącej część działki 78/3 (obecnej 78/9) z przeznaczeniem pod wyciąg narciarski oraz decyzja A z dnia 10 września 2004 r. orzekająca o czasowym (do 30.09.2024 r, ) wyłączeniu z produkcji leśnej powierzchni 2.79 ha stanowiącej części działek 78/4, 78/9 , 1843/1 , 1843/2, 1844/4, z przeznaczeniem na trasy narciarskie dawała podstawę do dokonania aktualizacji użytków gruntowych w zakresie przyjętym decyzją organu I instancji przez zmianę m.in. leśnych użytków gruntowych na rolne użytki gruntowe oraz grunty zadrzewione i zakrzewione , stosownie do zasad zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych , określonych załącznikiem Nr 6 do Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków .Zdaniem organu odwoławczego nie ma przesłanek by grunty wykorzystywane pod trasy narciarskie przez kilka tygodni w roku, a następnie wykorzystywane jako użytki rolne bądź grunty stanowiące zadrzewienia i zakrzewienia miały być wykazane w operacie ewidencji gruntów i budynków w dalszym ciągu jako las.
Podkreślając, iż wydane rozstrzygnięcie uwzględnia wiążące oceny prawne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. III SA/Kr 651/08 , organ odwoławczy przywołał wyrażony m.in. pogląd , że utrata przez grunt leśny charakteru lasu w rozumieniu ustawy o lasach , powoduje brak podstawy prawnej do dalszego kwalifikowania użytku gruntowego w operacie ewidencyjnym jako lasu oznaczonego oznaczony symbolem "Ls". Zdaniem organu, jeżeli po czasowym użytkowaniu jako trasy narciarskie grunty zostaną zalesione , to zostaną ponownie wykazane jako las i będą podlegać klasyfikacji jako grunty pod lasami.
Te okoliczności uzasadniały zdaniem organu Odwoławczego utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji .
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji złożył A.
Skargę oparto na zarzucie naruszenia prawa. Naruszenia prawa materialnego upatruje skarga w niezastosowaniu przepisu art. 13 ust.2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz.U. t.j. z 2005 r Nr 45 , poz. 435 z późn. zm. ) oraz przepisów art. art. 5 ust.1 , art. 7 i art. 11 ust.1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm. ) .
Wskazując na przepisy art. 140 w zw. z art. 107 § 1 kpa skarga zarzuciła także, że w podstawie prawnej swej decyzji organ odwoławczy powołał ogólnie Rozporządzenia , bez wskazania przepisów prawnych, które miały zastosowanie.
Uzasadniając zarzuty skargi podniesiono, że zmiany klasyfikacji gleboznawczej dotyczą nie tylko tych gruntów , które wyłączono z produkcji leśnej decyzją organu administracyjnego. Podkreślono, że decyzje o wyłączeniu z produkcji leśnej dotyczyły powierzchni 3.13 ha , a zmianą klasyfikacji gruntów leśnych objęto 10.8631 ha . Zarzucano, że nawet grunty wyłączone z produkcji leśnej, a przeznaczone pod wyciąg narciarski zostały błędnie zaliczone do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, a winny być zaliczone do terenów zabudowanych i zurbanizowanych. Grunty czasowo wyłączone z produkcji pod trasy narciarskie, winny być zaliczone do terenów różnych , podlegających rekultywacji .
Podkreślono, że ostateczną decyzją z dnia [...] 2003r Nr : [...] Starosta odmówił wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny w zakresie nieruchomości opisanych w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego decyzja Organu I instancji wydana w obecnej sprawie stanowi obejście przepisów ustawy o ochronie produktów rolnych i leśnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i potrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył :
Skarga jest uzasadniona.
W ramach przysługującej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu , a wynikającej z przepisów art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1269 z późn. zm. ) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w granicach określonych art. 134 § 1 p.p.s.a. – doszedł Sąd do przekonania, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo materialne i przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie tych decyzji.
Przypomnieć należy , że stosownie do przepisu art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- dalej ustawa p.p.s.a – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ , którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2008 r. III SA/Kr 651/08 po rozpoznaniu skargi A, uchylono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2008 r. umarzającą postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem do tego organu od decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] 2008 r.
Przyjmując, iż A miał przymiot strony postępowania, w którym zapadła decyzja organu I instancji i uchylając decyzję organu II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił w uzasadnieniu tego wyroku, iż rozpoznanie odwołania winno nastąpić przy uwzględnieniu wiążących ocen prawnych.
Mimo zawartej, w uzasadnieniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 czerwca 2009 deklaracji, iż decyzja uwzględnia wiążące oceny prawne , uzasadnienie dowodzi , że wiążące organ oceny prawne zostały niezrozumiane lub zignorowane, co miało wpływ na naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów oraz oparcie rozstrzygnięcia sprawy na niewyjaśnionym w niezbędnym zakresie stanie faktycznym.
Przesądzona została oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA z 17 grudnia 2008 r. , kwestia , że decyzja organu I instancji z dnia [...] 2008 r. wydana została w postępowaniu, którego przedmiotem była klasyfikacja gleboznawcza gruntów i w którym A ma przymiot strony. Podkreślono różnicę między przedmiotem i celem tego postępowania , a postępowaniem w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów , których podstawę może stanowić ostateczna decyzja wydana właśnie w postępowaniu klasyfikacyjnym .
Uzasadniając swoją decyzję z dnia [...] 2009r. organ Odwoławczy zakwalifikował decyzję Starosty z dnia [...] 2008 r. jako wydaną w postępowaniu ewidencyjnym i orzekającą o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencyjnym wprost na podstawie operatu pomiarowego z aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów sporządzonym przez biuro Geodezji i Terenów Rolnych przyjętego do zasobu 16.03.2007 r. za Nr [...].
Operat ten, co przyjmują jako ustalenie organy obu instancji, opierał się na ocenie użytków i klas gruntu według stanu faktycznego na gruncie.
Tymczasem w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 grudnia 2008 r. - dalej wyrok - WSA wywiódł , że pojęcie lasu ma charakter prawny i zdefiniowane jest przepisem art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r, o lasach ( t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 z późn. zm.) i lasem może być także grunt nawet pozbawiony roślinności leśnej jeżeli jest przeznaczony do produkcji leśnej. Wyraźnie stwierdzono, że jak długo użytek w rozumieniu ustawy o lasach ma charakter lasu , tak długo może wyłącznie podlegać klasyfikacji jako grunt pod lasami .
Stanowisko Sądu doznaje oparcia w ukształtowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, w myśl którego tzw. plan urządzenia lasu w zakresie jego powierzchni i granic jest wiążący dla organów ewidencji gruntów i budynków i bez jego zmiany nie mogą organy ewidencji zmieniać powierzchni i granic lasu , a więc tym b. charakteru gruntu leśnego (Por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.06.2008r. I OSK 846/07 – Lex nr 496164 , z 8.02.2007, I OSK 454/06 – Lex Nr 362471 , czy z 29.06.2006 II FSK 1506/05- Lex Nr 270321).
Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tj. Dz.U. z 2004 r Nr 121, poz. 1266 z późn.zm.) w obowiązującym od 1 stycznia 2009r . brzmieniu , wyłączenie z produkcji ... gruntów leśnych , przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne – może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie.
Natomiast tryb i warunki przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne reguluje przepis art. 7 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym obecnie od 1.01.2009 r. W myśl art. 7 ust.1 i ust. 2 pkt 5 przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów leśnych nie stanowiących własności Skarbu Państwa wymaga zgody marszałka województwa uzyskanej w trybie określonym tym przepisem .
Z akt postępowania administracyjnego wynika , iż znajduje się w nich tylko decyzja A z dnia 10.09.2004 r. (k.10) oparta m.in. na przepisie art. 11 ust. 1 powołanej ustawy ochronie gruntów rolnych i leśnych , która zezwala na czasowe (do 30.09.2024 r. ) wyłączanie z produkcji leśnej gruntu o pow. 2,79 ha w częściach działek 78/4, 78/9 , 1843/1 , 1843/2 i 1844/4.
W oparciu o zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji , stwierdzenie A w K., że decyzją z dnia [...] 2001 r. ( znak [...]) orzekł o trwałym wyłączeniu z produkcji leśnej także powierzchni 0.37 ha stanowiącej część działki ewid. 78/3 (,, obecnie po podziale dz. ewid. 78/9 ‘’) z przeznaczeniem pod wyciąg narciarski, organ Odwoławczy – bez udokumentowania – przyjął tą okoliczność jako bezsporną.
Jednakże nieprzeprowadzenie dowodu z tej decyzji, a w szczególności z ałącznika mapowego do niej , określającego kontury podlegającego wyłączeniu z produkcji leśnej użytku leśnego o pow. 0, 37 ha , spowodowało brak materiału dowodowego pozwalającego w terenie ustalić , kontur wyłączony z produkcji leśnej w zakresie działki 78/9.
Zarazem z danych ewidencyjnych - wypisu z rejestru gruntów wynika , że działka 88/9 ma powierzchnię 10.2581 ha , w tym wg. Stanu na 30.11.06 obszar ok. 5.1853 ha zakwalifikowany był jako ,, lasy i grunty leśne ‘’ , a decyzją z [...] 2004 r. , wyłączono z tej działki z produkcji leśnej - tylko obszar 1.9300 ha.
W świetle wiążącej zatem organy administracji wykładni pojęcia lasu i użytku leśnego na płaszczyźnie przepisów regulujących gleboznawczą klasyfikację gruntów, oraz prowadzenie ewidencji gruntów i budynków tylko w zakresie powierzchni i konturów oznaczonych ostatecznymi decyzjami A w K. z dnia [...] 2001 r. i [...] 2004 r. , użytki leśne utraciły charakter lasu w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy z 28 września 1991 r o lasach .
Nie znajduje natomiast żadnego oparcia w zebranych dowodach stanowisko organów administracji , iż istniała podstawa prawna, do odmowy charakteru lasu, użytkom w pozostałym zakresie nie objętym tymi decyzjami A, a figurującym w ewidencji gruntów i budynków jako " lasy i grunty leśne " .
W szczególności organ Odwoławczy nie miał żadnej podstawy we wiążącej ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku WSA z 17 grudnia 2008 , do przyjęcia , że utrata charakteru lasu przez użytki figurujące w ewidencji gruntów w tym charakterze , może obejmować użytki w zakresie szerszym niż orzeczony decyzjami o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej .
Ma rację skarżący i w tej kwestii , gdy twierdzi , że mimo utraty charakteru lasu , użytki zostały wyłączone z produkcji leśnej na cele nierolnicze , i nie mogą podlegać klasyfikacji gleboznawczej przewidzianej dla grupy gruntowych użytków rolnych . Rodzaje gruntowych użytków rolnych określają przepisy § 67 pkt 1 w zw. z § 68 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 , poz. 454) – dalej Rozporządzenie. Przepis § 68 Rozporządzenia wyczerpująco wymienia rodzaje użytków rolnych , zaliczając do nich m.in. pastwiska trwałe oznaczone symbolem – Ps czy grunty rolne zabudowane – symbol B oraz symbol użytku gruntowego np. PS ( pkt (4 i 5) . Już w wyroku z 17 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na przepis art. 13 ust. 2 w zw. z ust. 3 pkt 2 powołanej ustawy o lasach , w myśl którego w stosunku do lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa ( jak w sprawie ) decyzje , w przedmiocie zmiany lasu na użytek rolny wydaje starosta na wniosek właściciela lasu.
W aktach sprawy administracyjnej (k.42) znajduje się kserokopia decyzji Starosty z dnia [...] 2003 r. znak [...] opartej właśnie na przepisie art. 13 ust.2 ust. 3 pkt 2 orzekającej o odmowie wnioskowi Wójta Gminy o zmianę 2.42 ha lasu na działkach 78/4, 78/9 1843/1 , 1843/2 oraz 1844/4 w K. na użytek rolny.
Z dokumentu tego nie wynika , czy decyzja ta ma charakter ostateczny , jak twierdzi skarżący .
Przydanie zatem zaskarżoną decyzją niektórym gruntom leśnym , choćby nawet były wyłączone z produkcji leśnej , ale na cele nierolnicze i nieleśne , charakteru użytków rolnych , bez ustalenia , iż stosowną decyzją zmieniono je na taki użytek , narusza przepisy art. 13 ust.2 i ust.3 pkt. 2 ustawy o lasach oraz przepis art. 20 ust.3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz.U. z 2005 r Nr 240 , poz. 2027 z późn.zm.) w związku z § 1 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r w sprawie klasyfikacji gruntów ( Dz.U. Nr 19 , poz. 97 z późn . zm. ) .
Takie rozstrzygnięcia zawiera zaskarżona decyzja w odniesieniu do działek 78/4, 78/9 ,1843/1 , 1843/2 .
Przepis § 67 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oprócz wspomnianej już grupy użytków rolnych wyróżnia wśród użytków gruntowych m.in. jeszcze grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione (pkt 2), oraz grunty zabudowane i zurbanizowane ( pkt 3 ).
W poprzedniej ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 158 , poz. 813 ze zm.) w ramach rodzajów użytków gruntowych wyróżniano m.in. użytki leśne o charakterze : 1/ lasów i gruntów leśnych oznaczonych symbolem – Ls (tą nomenklaturą oznaczono lasy w wypisach z rejestru gruntów w tej sprawie), oraz grunty zadrzewione i zakrzewione oznaczone symbolem Lz...
W świetle definicji lasu przewidzianej art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o lasach , grunt , który odpowiada prawnej definicji lasu , w ewidencji gruntów może być oznaczony tylko jako las - symbolem Ls , a klasyfikacja gleboznawcza sprowadza się do ustalenia klas bonitacyjnych gruntów pod lasami .
Natomiast grunty zadrzewione lub zakrzewione nie mające prawnego charakteru lasu zgodnie z przepisem z przepisu § 68 ust. 2 pkt 2 obecnie obowiązującego Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków , oznaczone są symbolem – Lz.
Powołany przepis § 68 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia przewiduje , że w przypadku zadrzewień śródpolnych zaistniałych na gruntach objętych klasyfikacją gleboznawczą – grunty zadrzewione i zakrzewione oprócz oznaczenia symbolem Lz oznacza się symbolem odpowiedniego użytku gruntowego , stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu , np. Lz-R , Lz-t , Lz-Ps.
Z powyższej regulacji wynika, że oznaczenie gruntu zadrzewionego i zakrzewionego – Lz , dodatkowym symbolem odpowiedniego użytku gruntowego , może dotyczyć tylko gruntu o charakterze użytku rolnego w rozumieniu § 67 pkt 1 w zw. z § 68 ust.1 pkt 1- 7 Rozporządzenia .
Stosownie bowiem do przepisu § 1 ust.1 powołanego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r w sprawie klasyfikacji gruntów , gleboznawcza klasyfikacja obejmuje grunty rolne , grunty pod lasami , a także pod wodozbiorami
(wodami zamkniętymi) o powierzchni do 10 ha. W odniesieniu do gruntu wyłączonego na trwale lub czasowo z produkcji leśnej na cele nierolne i nieleśne, a zaliczonego w ewidencji (po wyłączeniu) do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych (symbol Lz) , brak zatem podstawy prawnej do dodatkowego oznaczenia symbolem odpowiedniego rodzaju użytku rolnego przewidzianych przepisem § 68 ust.1 pkt 1 – 7 w zw. ust. 2 pkt 2 , gdyż uzyskanie przymiotu użytku rolnego przez taki grunt wymagało uprzedniej decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny , wydanej na zasadach przewidzianych art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r o lasach .
Rację ma zatem skarga i w tej części , w której podniesiono , że przydanie konturom klasyfikacyjnym użytków oznaczonych jako grunty zadrzewione i zakrzewione – Lz , powstałym w miejsce użytku Las ( Ls ) dodatkowych symboli ,, Ps’’ wraz z klasą bonitacyjna narusza prawo i stanowi obejście ostatecznej decyzji starosty z [...] 2003 r. odmawiającej zmiany lasu na użytek rolny. Dotyczy to działek 78/4, 78/9 , 1843/1 , 1843/2 , a więc tych samych, które późniejszymi decyzjami skarżącego zostały wyłączone z produkcji leśnej na cele nie rolne i nieleśne.
W odniesieniu natomiast do pozostałych działek nie wykazano w postępowaniu dowodowym , że grunty oznaczone w ewidencji jako las utraciły w świetle przepisów prawa charakter lasu , nie mogły zatem podlegać innej klasyfikacji gleboznawczej niż przewidzianej dla gruntów leśnych .
Ponownie rozpatrując sprawę w zakresie złożonego wniosku w przedmiocie zmiany klasyfikacji gleboznawczej gruntów , będą organy miały na uwadze powyższe oceny prawne i wskazania. W szczególności w odniesieniu do gruntów leśnych wyłączonych z produkcji leśnej na cele nierolne i nieleśne niedopuszczalne będzie przydawanie im charakteru gruntowych użytków rolnych. Natomiast w odniesieniu do gruntów oznaczonych w ewidencji jako las , co do których nie zostanie wykazane zezwolenie ich zmiany na użytek rolny lub wyłączenie z produkcji leśnej na cele nie rolne i nieleśne , klasyfikacja gleboznawcza może być prowadzona tylko w obrębie kategorii gruntów leśnych.
Winna zostać wyjaśniona także kwestia w jakim zakresie w granice działki 78/9 weszły kontury lasu, stanowiącego część działki 78/3 wyłączonego trwale z produkcji leśnej decyzją strony skarżącej z [...] 2001 r.
Niewyjaśnienie powyższych okoliczności stanowiło naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa w zakresie zebrania materiału niezbędnego załatwieniu sprawy , co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w I punkcie sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w punkcie II-gim sentencji, oparto na przepisie art. 152 powołanej ustawy , mając na uwadze treść i skutki uchylonych decyzji.
Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania oparto na przepisach art. 200 , 205 § 2 i 209 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło