I GSK 314/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "C. P." Spółki z o. o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1877/09 w sprawie ze skargi "C. P." Spółki z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za opóźniony zwrot podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. C. P. sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej Skarżąca, pismem z dnia 21 września 2009 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 19 sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za opóźniony zwrot podatku akcyzowego. Do skargi zostało dołączone pełnomocnictwo z dnia 4 lutego 2009 r. udzielone A. T. i M. B. przez członka zarządu spółki – P. C., do reprezentowania spółki w postępowaniach przed sądami administracyjnymi. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W z dnia 26 października 2009 r. M. B. występujący jako pełnomocnik Spółki został wezwany pismem z dnia 29 października 2009 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Skarżącej przesłał odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców według stanu na dzień 29 października 2009 r. z którego wynikało, iż uprawnionym do reprezentacji Spółki w tej dacie był członek zarządu P.l J. M. C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 r. o sygn. akt III SA/Wa 1878/09 odrzucił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że pełnomocnik Skarżącej nie uzupełnił w terminie braku formalnego skargi, tj. nie nadesłał dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie P. J. Michel C. do reprezentacji Skarżącej w dacie udzielenia pełnomocnictwa, tj. 4 lutego 2009 r. Sąd I instancji podkreślił, że nie można uznać za prawidłowe uzupełnienie braku formalnego skargi poprzez przesłanie przez pełnomocnika Skarżącej odpisu z KRS aktualnego na dzień 29 października 2009 r. Na dołączonym do skargi pełnomocnictwie do reprezentowania Skarżącej widnieje data 4 luty 2009 r. Zatem uprawnienie do jego udzielenia należało wykazać właśnie na tę datę. Tymczasem pełnomocnik Skarżącej wypełniając wezwanie Sądu przesłał odpis z KRS aktualny na dzień 29 października 2009 r., a więc na niecałe dziewięć miesięcy po udzieleniu pełnomocnictwa. Sąd nie miał więc podstaw do przyjęcia, iż odpis ten potwierdza reprezentację Skarżącej w dniu 4 lutego 2009 r. W skardze kasacyjnej od ww. postanowienia C. P. Spółka z o.o. zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., naruszenie: - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 29 p.p.s.a. przez pominięcie istotnych okoliczności sprawy, tj. pełnomocnictwa z dnia 4 lutego 2009 r. oraz informacji zawartych w aktualnym odpisie z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej odpis KRS) skutkujące uznaniem, że w sposób niewystarczający wykazane zostało umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki w dacie jej udzielenia; - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 i art. 29 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że pełnomocnik Skarżącej nie uzupełnił w terminie braku formalnego skargi składając do akt sprawy w miejsce pełnego odpisu KRS aktualny odpis KRS, z którego wynikało umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki; - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 i art. 29 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi pomimo, iż w wyznaczonym terminie w sposób wystarczający wykazano umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki w dacie jego udzielenia. -art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. przez wezwanie pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi zamiast sprawdzenia powstałych wątpliwości co do umocowania osoby udzielającej pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Z wymienionych względów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi rygorem właściwym dla nieuzupełnienia jej braków jest odrzucenie co wynika z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 tego przepisu. Elementy składowe pisma strony a zatem i skargi - zostały określone w art. 46 p.p.s.a. Z uregulowań tych wynika, m.in., że w sytuacji gdy skarga jest wnoszona przez pełnomocnika do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 34 p.p.s.a. wskazuje bowiem, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z kolei z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W przypadku gdy mocodawcą jest strona będąca osobą prawną, pełnomocnictwo podpisane musi być przez osoby pełniące funkcje organów zgodnie z przepisami regulującymi sposób kompetencji lub przez inne osoby uprawnione do reprezentacji takich osób, na co wskazuje art. 28 § 1 p.p.s.a. Natomiast w art. 29 p.p.s.a. ustawodawca wskazał jednoznacznie, że organ albo inna osoba uprawniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie dokumentem. Artykuł 29 p.p.s.a. nie precyzuje jaki dokument powinien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 p.p.s.a., aby wykazać swoje umocowanie. Na tle powyższych uregulowań w orzecznictwie reprezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu osoby prawnej. Jednocześnie w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005/5/91; postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2005 r., sygn. akt II GZ 19/05, Lex nr 424781; wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt FSK 1675/04, Lex nr 154837). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, jednak, że na tle odpowiednich do omawianych uregulowań ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulacji zawartych w Kodeksie postępowania cywilnego Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt III CZP 92/07, OSNC 2008/11/126 z glosą aprobującą R. Uliasza, lex/el. 2008) stwierdził, że do wykazania, iż osoby działające jako organ osoby prawnej są uprawnione do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, nie jest konieczne, aby aktualny bądź zupełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego był sporządzony według stanu na dzień wystawienia dokumentu pełnomocnictwa procesowego. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy odnosząc się do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.) oraz rozróżniając istotę pełnomocnictwa jako oświadczenia woli, a także sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa, trafnie zwrócił uwagę, że nie ma wystarczających argumentów na rzecz stanowiska, że do wykazania umocowania osób wchodzących w skład organu osoby prawnej, podlegającej wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, do udzielenia pełnomocnictwa konieczne jest przedstawienie odpisu z rejestru aktualnego w dniu sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa. Sąd Najwyższy stwierdził, że wykazanie umocowania osób wchodzących w skład organu osoby prawnej do udzielenia pełnomocnictwa możliwe jest także na podstawie odpisu aktualnego albo zupełnego wystawionego przed dniem sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa. Jednocześnie Sąd Najwyższy w uchwale tej podkreślił, że w sytuacji, w której okres pomiędzy datą sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa a datą dotyczącą stanu rejestru, według którego został wydany odpis, jest nadmiernie długi albo w okolicznościach sprawy powstaną wątpliwości co do aktualności wynikających z odpisu danych w chwili sporządzania dokumentu pełnomocnictwa, to w takim wypadku wchodzi w grę podjęcie czynności sprawdzających. Sposobem weryfikacji jest zażądanie przedstawienia przez pełnomocnika odpisu zupełnego (pełnego) wg stanu rejestru po dniu sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa. Jednakże Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że wskazane jest, aby zrobił to sąd w toku postępowania, a nie przewodniczący w ramach badania wymagań formalnych pisma procesowego, ponieważ pozwoli to uniknąć sytuacji, w której strona może ponieść dotkliwe konsekwencje procesowe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie rozwiązanie powinno mieć odpowiednie zastosowanie na tle uregulowań ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że w sytuacji gdy został złożony dokument potwierdzający umocowanie osób, o których mowa w art. 28 i 29 p.p.s.a. a w ocenie Sądu powstają wątpliwości co do aktualności danych zawartych w tych dokumentach, to Sąd winien rozważyć na tle okoliczności konkretnej sprawy czy sprawdzenie tych okoliczności winno nastąpić w trybie art. 49 p.p.s.a, czy też ewentualnie przy odpowiednim zastosowaniu art. 106 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Spółki – M. B. wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 października 2009 r. przedłożył aktualny odpis KRS na dzień 29 października 2009 r., z którego wynikało, że P. J. M. C. był członkiem zarządu i został wpisany jako członek zarządu C. P. sp. z o.o. do rejestru przedsiębiorców z dniem 20 września 2006 r. i wpis w tym zakresie nie został zmieniony do dnia odpisu aktualnego. Należy zatem przyjąć, że w dacie udzielenia pełnomocnictwa tj. w dniu 4 lutego 2009 r. P. J. M. C. był członkiem zarządu uprawnionym do udzielenia pełnomocnictwa A. T. oraz M. B. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a.