II GSK 645/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia del. WSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. T. Sp. z o.o. w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 65/10 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. T. Sp. z o.o. w P. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu ważności pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. oddalić wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania A. T. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca lub Spółka), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła skargę na decyzję Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2009 r. w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu ważności pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego. Do skargi dołączono dowód wpłaty kwoty 200 zł., uiszczonej tytułem wpisu od złożonej skargi. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił złożoną przez Spółkę skargę oraz nakazał zwrócić jej kwotę 200 zł. uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Sąd wyjaśnił, że skarga A. T. sp. z o.o. z siedzibą w P. została odrzucona wobec nieuiszczenia przez skarżącą - reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika - stałego wpisu sądowego od skargi w wysokości 3000 zł. Wskazano również, iż wpłacona przez pełnomocnika skarżącej spółki, tytułem wpisu od skargi kwota 200 zł., została uiszczona z uchybieniem ustawowego terminu. Spółka wniosła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisu postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.: art. 221 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. naruszenie przepisu postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.: art. 219 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 3. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. ), które to naruszenie polegało na zastosowaniu wskazanego przepisu w sprawie, w której nie znajdował on zastosowania, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. ), które to naruszenie polegało na niezastosowaniu wskazanego przepisu w sprawie, w której znajdował on zastosowania, 5. naruszenie przepisu postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.: art. 141 § 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy W uzasadnieniu, w powołaniu na znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy oryginał potwierdzenia wykonania przelewu wskazano, iż wniesiona tytułem wpisu od skargi kwota 200 zł została uiszczona przez Spółkę w terminie albowiem z pieczątki bankowej na dowodzie przelewu wynika ewidentnie, iż wpłaty dokonano w dniu 23 listopada 2009 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu. Dodatkowo podkreślono, iż skarga na doręczoną skarżącej Spółce w dniu 23 października 2009 r., decyzję Ministra Zdrowia, nie dotyczy pozwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie produkcji i obrotu hurtowego środkami farmaceutycznymi. Wskazano, iż skarżąca takie pozwolenie już posiada, natomiast przedmiotowa skarga dotyczy rozstrzygnięć Ministra Zdrowia dotyczących dostosowania obecnych artykułów leczniczych w zakresie ich szczegółowego opisu do wymogów unijnych. Skarżąca wskazała nadto, iż o zastosowaniu prawnej kwalifikacji danej skargi, winna decydować nie nazwa konkretnej decyzji a jej treść. Zdaniem Spółki wpis od skargi powinien być zatem uiszczony w wysokości, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. tj. 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się na wstępie do zarzutu naruszenia art. 219 p.p.s.a. należy zaznaczyć, iż kasator nie sformułował tego zarzutu w sposób prawidłowy, nie powołał bowiem konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu. Jednak z wywodów uzasadnienia wynika, iż zarzut dotyczy art. 219 § 2 p.p.s.a., który stanowi, iż " opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu (...)". Interpretując ten przepis należy uznać, iż dokonanie polecenia przelewu w banku na konto właściwego sądu w dniu upływającym do uregulowania opłaty oznacza uiszczenie tej opłaty w terminie (v. wyrok NSA z 20 stycznia 2006r., sygn. akt II FSK 167/05). W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji oparł się na informacji z Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w W., z której wynika, iż opłata z tytułu wpisu od skargi wpłynęła na rachunek WSA 25 listopada 2009 r., co zdaniem Sądu wobec obowiązku uregulowania jej do dnia 23 listopada 2009 r. oznaczało uchybienie terminowi. Tymczasem w aktach sądowych sprawy znajduje się oryginał potwierdzenia wykonania przelewu gotówkowego kwoty 200 zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2009 r., na rachunek WSA w W., dokonanego w dniu 23 listopada 2009 r., tj. w terminie przewidzianym dla tej czynności. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, a pismem podlegającym opłacie jest między innymi skarga jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 221 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2010 r., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji odrzucił wniesioną przez profesjonalnego pełnomocnika i opłaconą tytułem wpisu stałego w kwocie 200 zł skargę również z tego powodu, iż jego zdaniem skarga nie została opłacona należycie, a więc w kwocie 3000 zł. zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia. W ocenie kasatora skarga winna podlegać opłacie stałej w uiszczonej wysokości na podstawie § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy przepis § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały w sprawach skarg dotyczących koncesji, zezwoleń lub pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie produkcji i obrotu hurtowego środkami farmaceutycznymi wynosi 3.000 zł., znajduje zastosowanie do skargi w sprawie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu surowca farmaceutycznego. W pierwszym rzędzie odwołać się należy do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) – dalej usdg., która pozostając w zgodzie z art. 20 Konstytucji RP, stanowi w art. 6 ust. 1, że podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej jest dla każdego wolne na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Oznacza to, że prowadzenie tej działalności nie jest nieskrępowane i w określonych prawem przypadkach może wymagać spełnienia określonych warunków. Między innymi ustawodawca dla różnych rodzajów działalności gospodarczej przewidział obowiązek uzyskania zezwolenia ( koncesji, licencji ) i stosownie do art. 75 pkt 17) usdg. takiego zezwolenia wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie określonym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne. Ta ostatnia ustawa, regulując wszelkie kwestie związane z wytwarzaniem i obrotem produktami leczniczymi, wymaga dla podejmowania działalności polegającej na wytwarzaniu produktów leczniczych zezwolenia na wytwarzanie ( art. 38 ust. 1 ), a dla działalności polegającej na imporcie tych produktów - zezwolenia na import ( art. 38 ust. 1a cyt. ustawy ). Zezwolenie jest również konieczne dla podjęcia działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi, zastrzeżonego dla hurtowni farmaceutycznych, składów celnych i konsygnacyjnych produktów leczniczych ( art. 72 ustawy ). W obu przypadkach organem właściwym do wydania pozwoleń jest Główny Inspektor Farmaceutyczny, a adresatem tych decyzji jest podmiot wyrażający wolę prowadzenia tego rodzaju działalności. Rozpoznawana sprawa nie dotyczy żadnego z omówionych pozwoleń, a więc nie odnosi się ani do pozwolenia na wytwarzanie czy import produktów farmaceutycznych, ani do pozwolenia na obrót hurtowy tymi produktami, lecz do pozwolenia na dopuszczenie do obrotu konkretnego farmaceutyku, które otrzymuje podmiot prowadzący już działalność gospodarczą, o której stanowi Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 26) Prawa farmaceutycznego "pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu - jest decyzja wydana przez uprawniony organ, potwierdzająca, że dany produkt leczniczy może być przedmiotem obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Decyzja tego rodzaju ma charakter przedmiotowo podmiotowy, bowiem odnosi się przede wszystkim do określonego farmaceutyku, choć zgodnie z regułami postępowania administracyjnego wymagającymi dla istnienia sprawy administracyjnej dwóch stron stosunku administracyjnoprawnego ( organ administracji – strona postępowania ), adresowana jest do podmiotu odpowiedzialnego ( przedsiębiorcy ) jako składającego stosowny wniosek, zgodnie z art. 7 ustawy Prawo farmaceutyczne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taki przedmiot sprawy nie daje podstawy do zastosowania stawki wpisu stałego w wysokości wynikającej z § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia, ponieważ nie mieści się w tym przepisie, z uwagi na opisany wyżej charakter decyzji jaką jest pozwolenie na dopuszczenie do obrotu określonego produktu leczniczego. Wpis sądowy od takiej sprawy powinien wynosić 200 zł jako wpis w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1 – 5 o czym stanowi § 2 ust. 6 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów. Podobny pogląd wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny dnia 13 kwietnia 2010 r. w orzeczeniu w sprawie o sygn. akt II GZ 55/10. Odmienne stanowisko zaprezentowane zostało w orzeczeniu z dnia 4 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 77/08, którego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela. Co do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. – należy stwierdzić, że nie ma podstaw, aby zaskarżonemu postanowieniu przypisać tę wadliwość. Uzasadnienie sporządzone jest w sposób zwięzły i jednoznacznie prezentuje zarówno podstawę prawną rozstrzygnięcia jak też jej uzasadnienie. W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W tym miejscu należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii postanowień należy niewątpliwie zaliczyć postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie, wynika z mocy ogólnie wiążącej uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.