I FSK 890/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. Sp. jawna z/s w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 44/10 w sprawie ze skargi L. Sp. jawna z/s w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 grudnia 2009 r. nr .... w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 44/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę "L." sp. j. z/s w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 grudnia 2009 r., w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2010 r. strona skarżącą została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień złożenia skargi tj. odpisu z KRS-u – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 20 stycznia 2010 r. W wykonaniu powyższego wezwania Spółka przedłożyła nieuwierzytelnioną kserokopię odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców. W tym stanie sprawy, wskazując na motywy swojego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że kserokopia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nie może być w przeciwieństwie do oryginału uznana za dokument urzędowy skutecznie wykazujący umocowanie osoby do działania za spółkę jawną. Zatem przedłożenie nieuwierzytelnionej kopii odpisu z właściwego rejestru sądowego, niespełniającej wymagań przewidzianych dla dokumentu urzędowego skutecznie wykazującego umocowanie podmiotu do reprezentacji spółki w rozumieniu art. 29 p.p.s.a. skutkować musiało odrzuceniem skargi. Na powyższe orzeczenie strona, działająca za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego, złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie skargi do rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, zmianę zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że sąd wezwie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez doręczenie oryginału odpisu KRS, zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jako podstawy kasacyjne strona powołała: 1) naruszenie art. 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, przejawiające się w nie udzieleniu wskazówek co do czynności polegającej na uzupełnieniu braków formalnych, a to w szczególności przez nie ponowienie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, uwzględniając fakt, iż skarżąca odpowiedziała na pierwsze wezwanie Sądu, w sposób dla Sądu niezadowalający; 2) naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, a to poprzez niejasne wskazanie czego wezwanie dotyczy, w szczególności czy skarżąca miała przedłożyć oryginał odpisu z KRS, poświadczoną kopię takiego odpisu, czy zwykłą kopię, a także czy skarżąca miała przedłożyć odpis aktualny, czy pełny; 3) naruszenie art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, prawo do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd; 4) naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez zastosowanie błędnej wykładni, w szczególności odrzucenie skargi pomimo uzupełnienia jej braków formalnych. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Podzielić należy argumentację skargi kasacyjnej związaną z koniecznością formułowania wezwań w sposób precyzyjny, jak i z tym, że nie można odrzucić skargi ze względu na nieusunięcie braków formalnych w przypadku, gdy wezwanie było niewystarczająco czytelne. Zauważyć przede wszystkim należy, że art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego, niewłaściwe jego zastosowanie niesie jednak za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego musi być zatem na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości, a zwłaszcza należy w nim dokładnie określić braki formalne oraz sposób ich usunięcia. Niezachowanie tego wymagania uniemożliwia zastosowanie sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na konieczność jednoznacznego i precyzyjnego redagowania wezwań do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego, kierowanych do stron w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. zwrócono uwagę zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, str. 210, postanowienia NSA: z 9 marca 2010 r., II GSK 194/10, z 16 grudnia 2009 r., II FSK 465/09, z 3 czerwca 2009 r., II GSK 421/09). Zatem wezwanie to powinno być na tyle jasne i niedwuznaczne, by u strony nie powstała wątpliwość co do przedmiotu tegoż wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. W przypadku, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości co do jego treści, nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 czerwca 1999 r., III RN 6/99, OSNC 2000, nr 9, poz. 343). W przedmiotowej sprawie, do strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika (na etapie składania skargi strona działała osobiście), wystosowane zostało wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przez "złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentowania strony skarżącej na dzień złożenia skargi, tj. odpis z KRS-u zgodnie z art. 29 p.p.s.a." (k. 14). O ile prawidłowo został wskazany termin do usunięcia braków (7 dni), jak i prawidłowo pouczono o skutkach nieusunięcia tych braków (odrzucenie skargi), o tyle nie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że z wezwania o zacytowanej wyżej treści jednoznacznie wynikało, iż intencją Sądu było uzyskanie oryginału wymienionego odpisu, czy też kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem. Wobec nieprecyzyjnego sformułowania wezwania do usunięcia braków formalnych skargi za przedwczesne należało uznać odrzucenie środka zaskarżenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co czyniło podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut zasadnym. Z analogicznych przyczyn za zasadne uznać należało również pozostałe z podniesionych zarzutów. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić, zgodnie z art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. Nie rozstrzygnięto wniosku strony o zwrot kosztów postępowania, bowiem niniejsze postanowienie nie mieści się w katalogu orzeczeń z art. 209 powyższej ustawy.