II FSK 1617/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-23

Skład orzekający: Antoni Hanusz, Edyta Anyżewska, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla zastosowania preferencyjnego opodatkowania dochodów osoby samotnie wychowującej dziecko, dochód dziecka w roku podatkowym niepowodujący obowiązku zapłaty podatku powinien być rozumiany jako dochód po uwzględnieniu obowiązkowych odliczeń od dochodu i od podatku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu odwoławczego. Sąd kasacyjny stwierdził, że organy podatkowe nie dokonały wyczerpującej interpretacji przepisów prawa podatkowego, ograniczając się do definicji dochodu i nie odnosząc się do kluczowej kwestii, czy dochód dziecka, po uwzględnieniu obowiązkowych odliczeń, nie powodował obowiązku zapłaty podatku, co jest warunkiem preferencyjnego opodatkowania osoby samotnie wychowującej.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się o interpretację podatkową dotyczącą możliwości preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Kluczową kwestią było, czy dochód jej syna-studenta, który po obowiązkowych potrąceniach nie spowodował obowiązku zapłaty podatku, wyklucza jej prawo do preferencyjnego rozliczenia. Organy podatkowe uznały, że dochód syna przekroczył kwotę niepowodującą obowiązku zapłaty podatku, nie uwzględniając przy tym odliczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na błędy w interpretacji przepisów. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w K. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz B. B.- P. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 250/08 w sprawie ze skargi B. B. – P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz B. B.- P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 250/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi B. B.- P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 grudnia 2007 r., wydaną w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie organu pierwszej instancji. 2. Wnioskiem z dnia 19 czerwca 2007 r. B. B. - P. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego K. o udzielenie interpretacji o zakresie i sposobie zastosowania prawa podatkowego. Skarżąca we wniosku podała, że w 2007 r. złożyła zeznanie o wysokości osiągniętych w 2006 r. dochodów na druku PIT-37 wykazując w nim dochody ze stosunku pracy, działalności wykonywanej osobiście oraz praw autorskich. Suma osiągniętych dochodów spowodowała obowiązek zapłaty podatku według stawki 40%. Skarżąca poinformowała, iż jest matką samotnie wychowująca dziecko, jej syn nie ukończył 25 lat i zarówno w 2006 r., jak i obecnie jest studentem. W 2006 r. w trakcie przerwy wakacyjnej syn skarżącej został zatrudniony i z tego tytułu osiągnął dochód w wysokości 2.995,50 zł, z czego płatnik odprowadził 166 zł zaliczki na podatek, 598,72 zł składki na ubezpieczenie społeczne oraz 201,60 zł składki na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca wskazała, iż problem w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy za 2006 r. przysługiwało jej prawo rozliczenia się w sposób przewidziany w art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej u.p.d.o.f., a dotyczący osób samotnie wychowujących dzieci. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie skarżąca stwierdziła, iż jednym z koniecznych warunków do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania jest okoliczność, aby dochód dziecka w roku podatkowym nie spowodował obowiązku zapłaty podatku. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony, albowiem podatek należny za rok 2006 nie wystąpił. Podstawa obliczenia podatku nie spowodowała obowiązku jego zapłaty, a jedyną ulgą podlegająca odliczeniu od dochodu syna były obowiązkowo potrącone przez płatnika składki na ubezpieczenie społeczne. Na potwierdzenie stanowiska, że dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku to dochód z uwzględnieniem odliczeń skarżąca przywołała stanowisko Ministerstwa Finansów zawarte w piśmie z dnia 19 września 1992 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 19 września 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. stwierdził, iż przedstawione we wniosku stanowisko nie jest prawidłowe. W uzasadnieniu postanowienia organ przywołał treść art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f. i stwierdził, iż możliwość skorzystania z uprzywilejowanej formy opodatkowania dochodów osób samotnie wychowujących dzieci została z woli ustawodawcy uzależniona od spełnienia ściśle określonych warunków. Jednym z nich jest, by dziecko uczące się, które nie ukończyło 25 lat nie osiągnęło w roku podatkowym dochodu w kwocie powodującej obowiązek zapłaty podatku. W 2006 r. kwota ta wynosiła 2.789,89 zł. Dochód syna skarżącej stanowiący nadwyżkę przychodu nad kosztami uzyskania wyniósł 2.995,50 zł, a więc przekroczył kwotę niepowodującą obowiązku zapłaty podatku, co skutkuje brakiem możliwości dokonania rozliczenia przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, w którym zarzuciła błędną wykładnię art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f., w szczególności poprzez przyjęcie nieznajdującej uzasadnienia w przepisach prawa podatkowego i sprzecznej ze stanowiskiem Ministra Finansów definicji: "dochodu powodującego obowiązek zapłaty podatku" oraz obrazę zasad postępowania podatkowego, w szczególności poprzez naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 125, art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) – dalej O.p., wyrażającą się brakiem odniesienia w uzasadnieniu postanowienia do całości materiału procesowego. Dodatkowo w piśmie z dnia 18 października 2007 r., stanowiącym uzasadnienie zarzutów podniesionych w zażaleniu, skarżąca wskazała, iż w art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f nie jest ustalona wysokość kwoty, powodującej obowiązek zapłaty podatku. Ustawodawca, wbrew sugestiom organu, nie określa w kategoriach wartości dochodu dziecka umożliwiającego rozliczenie jego dochodów wspólne z dochodami osoby samotnie je wychowującej. Stwierdza jedynie, iż mają to być takie dochody, które w konsekwencji nie spowodują obowiązku zapłaty podatku. Gramatyczna wykładnia nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości. Odmienna interpretacja podważałaby racjonalność działań ustawodawcy, albowiem literalne brzmienie omawianego przepisu nie sprawia trudności w jego zrozumieniu. Czym innym jest bowiem dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku, czym innym zaś, dochód mniejszy lub równy od wskazanej przez organ kwoty 2.789,89 zł. Tymczasem organ postawił znak równości pomiędzy "kwotą dochodu niepowodującą obowiązku zapłaty podatku", a kwotą równą lub mniejszą od owych 2.789,89 zł. Nie każda kwota dochodu większa od prezentowanej przez organ powoduje obowiązek zapłaty podatku, jak miało to miejsce np. w niniejszej sprawie. Równocześnie, nie każda kwota dochodu mniejsza od 2.789,89 zł przekłada się na brak obowiązku zapłaty podatku. Twierdzenie organu, iż tylko dochód dziecka nieprzekraczający 2.789,89 zł jest warunkiem preferencyjnego sposobu rozliczenia nie znajduje również uzasadnienia w wykładni celowościowej spornego przepisu. W ocenie skarżącej celem ustawodawcy było zapewne stworzenie możliwości zmniejszenia obciążeń podatkowych dla rodzin niepełnych. Niezależnie więc od wysokości dochodu rodzica preferencyjny sposób opodatkowania będzie mieć zastosowanie zawsze, o ile dziecko nie osiągnie dochodów, jak już wspomniano, niepowodujących obowiązku zapłaty podatku. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 20 grudnia 2007 r. odmówił zmiany postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy powtórzył argumentacje za organem pierwszej instancji. Zauważył także, że pojęcie dochodu ustawodawca zdefiniował w art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. Zgodnie z tym przepisem dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania. W przepisie tym nie ma mowy o odliczeniach, także składek na ubezpieczenie społeczne, które ustawa traktuje jako odliczenie (art. 26 u.p.d.o.f.) potrzebne do ustalenia podstawy opodatkowania. Zatem dochód syna skarżącej obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. wynosił 2.995,50 zł i przekroczył kwotę niepowodującą obowiązku zapłaty podatku. 3. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego K., podnosząc zarzuty takie same, jak w zażaleniu. Na rozprawie w dniu 23 czerwca 2008 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił zarzuty skargi, zarzucając dodatkowo naruszenie art. 210 § 4 ustawy O.p. oraz błędną wykładnię art. 6 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 27b ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez niedostrzeżenie przez organ, iż przepisy te dotyczą dokonania obowiązkowych odliczeń od dochodu. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 5. Rozpoznając skargę Sąd wojewódzki podzielił stanowisko organów wyrażone w zaskarżonej decyzji, że aby móc skorzystać z preferencyjnego rozliczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f. należy spełnić ściśle określone przesłanki w treści tego przepisu zawarte. Sąd powołując się na treść art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f. wskazał, że z przepisu tego wynika, iż zostały przewidziane trzy odrębne grupy dochodów, których uzyskanie przez dziecko osoby samotnie je wychowującej nie wyklucza preferencyjnego opodatkowania dochodów osoby samotnie wychowującej to dziecko. Są to dochody wolne od podatku dochodowego, renta rodzinna oraz dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku. Sąd stwierdził, że organ podatkowy zobligowany był do wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się udzielając interpretacji. Skoro sporny przepis rozróżnia trzy sytuacje faktyczne i prawne, w jakich może znaleźć się dziecko osoby uprawnionej do rozliczenia na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f., to należało wyjaśnić stronie jakimi przesłankami kierował się organ i do jakiej kategorii zakwalifikował dochody syna skarżącej uznając, że dochody te wyłączają preferencyjne opodatkowanie. Tymczasem, jak trafnie podniesiono w skardze oraz poprzedzającym ją zażaleniu organy podatkowe w interpretacji wskazały wyłącznie na definicję dochodu, natomiast w ogóle nie odniosły się do zarzutów, iż w przypadku syna skarżącej wyczerpana jest dyspozycja przepisu art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f. Skarżąca wywodziła, iż jej syn uzyskał de facto dochód, który dodatkowo obciążony obowiązkowymi składkami na ubezpieczenie społeczne nie spowodował obowiązku zapłaty podatku. Nadto przywołanie przez organy obu instancji określonych kwot, których przekroczenie dyskwalifikuje możliwość preferencyjnego rozliczenia nie jest wystarczające w kontekście treści przepisu art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f Ponadto Sąd uznał, że organ powinien dokonać wykładni systemowej wewnętrznej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem treści przepisów art. 26 ust. 1 pkt 2 i art. 27b ust. 1 tej ustawy. Po pierwsze organ nie odniósł się do tego, że płatnik stosując się do dyspozycji zawartej w treści art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. pobrał należne składki na ubezpieczenie społeczne, wskutek czego zadeklarowany przez syna skarżącej dochód był w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku. Nie odniesiono się również do treści przepisu art. 27b ust. 1 ustawy, w zakresie uprawnień do odliczeń składki na ubezpieczenia zdrowotne. Organ powinien wydać interpretację w szczegółowo przedstawionym stanie faktycznym sprawy przedstawionym przez wnioskodawcę i zawrzeć w niej ocenę prawną stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa. Dodatkowo Sąd wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia zasady przekonywania, wyrażonej w art. 124 O.p. skarżąca w treści wniosku o interpretację przywołała treść pisma Ministerstwa Finansów z dnia 19 września 1992 r., które jej zdaniem wyjaśnia treść pojęcia niezdefiniowanego w ustawie, a to "dochodu powodującego obowiązek zapłaty podatku". W odniesieniu do tego pisma skarżąca wywiodła, iż dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku to dochód z uwzględnieniem odliczeń. Tymczasem organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu wskazał, iż pismo powyższe nie ma znaczenia w sprawie, bowiem dotyczy art. 44 u.p.d.o.f. i nie odnosi się ono do definicji dochodu, o którym mowa w art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. Jak trafnie podniosła skarżąca, organ nie odniósł się do tego, iż w sprawie przedmiotem sporu między stronami nie jest pojęcie "dochodu" a pojęcie "dochodu w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku". W tym kontekście organ nie odniósł się do treści pisma Ministerstwa Finansów. 6.1. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. naruszenie przez Sąd: 1) art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na braku wskazania co do dalszego postępowania właściwego organu podatkowego, co uniemożliwia organom, w ramach wykonywania wyroku, usunięcie wszystkich uchybień prawa z powodu których Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie; 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia, tj. art. 6 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 27b ust. 1 u.p.d.o.f.; 3) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej, tj. art. 14a O.p. pomimo opisania w uzasadnieniu, że organ naruszył zasady wydawania interpretacji, jednakże bez wskazania, iż organ naruszył art. 14a, O.p., a w szczególności art. 14a § 3 O.p.; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 124 O.p. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo nienaruszenia przez organ przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 124 O.p. na skutek nieodniesienia się do treści pisma Ministerstwa Finansów z dnia 19 września 1992 r. Nr [...]; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 124 i art. 210 § 4 O.p. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia bez wykazania oddziaływania tych naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. 6.2. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że Sąd wskazując na liczne uchybienie dokonane przez organ w wydanej decyzji, nie dokonał wykładni spornego pojecie "dochód w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku" oraz nie zawarł żadnego wskazania co do dalszego postępowania. Podkreślono, że organ musi wykonać przedmiotowy wyrok, a jest to niemożliwe z powodu braku wskazówek Sądu co do dalszego postępowania. WSA nie wyjaśnił także podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie dokonał bowiem wykładni pojęcia "dochodu w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku", uznając jednocześnie, że kwestia ta stanowi kluczowy problem przedmiotowej sprawy. Organ może się jedynie domyślać, że wykładnia przepisu art. 6 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 27b ust. 1 u.p.d.o.f. została uznana przez Sąd za błędną, jednak w ocenie organu powinno być to w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wskazane w wyroku. Dalej podniesiono, że zasadnie organy przyjęły za podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć art. 6 ust. 4 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f., natomiast przepisy wskazane przez Sąd przepisy art. 26 ust. 1 i art. 27b ust. 1 u.p.d.o.f. w ocenie organu nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się także z Sądem, że organ nie odniósł się do treści pisma Ministerstwa Finansów. Organ stanął na stanowisku, że pismo to dotyczy art. 44 u.p.d.o.f. i w żadnym stopniu nie odnosi się do definicji dochodu, o którym mowa w omawianym przypadku. Podkreślono, że w niniejszej sprawie należy kierować się ogólną zasadą wynikającą z art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f., z którego jednoznacznie wynika, że dochód to przychód pomniejszony wyłącznie o koszty jego uzyskania. Zatem dochód syna skarżącej obliczany zgodnie z tym przepisem wynosi 2.995,50 zł i przekracza kwotę niepowodującą obowiązku zapłaty podatku. Jednocześnie organ wskazał, że pisma Ministerstwa Finansów nie stanowią źródeł prawa. 7. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie w całości. 8. Na rozprawie w NSA w dniu 23 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącej wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bowiem zasadne było orzeczenie o uchyleniu zaskarżonego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ P.p.s.a., a postanowienie organu pierwszej instancji – na podstawie art. 135 P.p.s.a., mimo że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest w części błędne, a w części niewyczerpujące. Sąd kasacyjny uznał jednak, że naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. wskutek niedostatecznego uzasadnienia podstawy prawnej uwzględnienia skargi nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Z wniosku o interpretację przepisów u.p.d.o.f. złożonego przez skarżącą wynikało, że jest ona osobą samotnie wychowującą syna – studenta UJ, który ukończył 25 lat, zatem przysługujące jej, przewidziane w art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f., preferencyjne opodatkowanie, uzależnione jest od oceny, czy uzyskanie przez syna w roku podatkowym 2006 określonego dochodu wykluczało opodatkowanie na zasadach przewidzianych w tym przepisie. Pozostałe warunki preferencyjnego opodatkowania były niewątpliwie spełnione, zatem organy uprawnione do urzędowej interpretacji prawa podatkowego, zgodnie z art. 14a § 3 i art. 14b § 5 pkt 1 O.p., powinny w wydanych w sprawie postanowieniu i decyzji zamieścić ocenę prawną stanowiska podatniczki w kwestii przedstawionej przez nią we wniosku o interpretację i przytoczyć przepisy prawa, które znajdują zastosowanie w przytoczonym stanie faktycznym. Wymogi tych aktów (postanowienia i decyzji) określają odrębne dla tego rodzaju spraw powołane ostatnio przepisy (art. 14a § 3 i 14b § 5 pkt 1 O.p.), nie odsyłają one natomiast do odpowiedniego stosowania przepisów O.p. dotyczących wymogów decyzji wydawanych w postępowaniu podatkowym (art. 210, art. 233 O.p.), w związku z tym bezpodstawne było stwierdzenie przez Sąd, że zaskarżona decyzja narusza art. 210 § 4 O.p. Wydając zaskarżony wyrok sąd jako podstawę takiego rozstrzygnięcia powinien był wskazać art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 14a § 3 oraz 14b § 5 pkt 1 O.p., bowiem zawarta w wydanych przez organy podatkowe aktów interpretacja przepisów prawa podatkowego nie ustosunkowuje się wyczerpująco do zarysowanej we wniosku o interpretację wątpliwości odnośnie do wykładni użytego w art. 6 ust. 4 pkt 3 sformułowania "dochodów w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku". Skarżąca trafnie wywodziła, że tylko stwierdzenie w oparciu o mające w sprawie zastosowanie – przepisy prawa podatkowego, że uzyskany przez syna skarżącej w 2006 r. dochód spowodował obowiązek zapłaty podatku, wyłączało możliwość skorzystania przez nią z preferencyjnego opodatkowania (zakładając, że w odpowiednim terminie – art. 6 ust. 10 w zw. z art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. – złożyła stosowny wniosek). Wnioskodawczyni stosując wykładnię gramatyczną omawianego przepisu i powołując się na dokonane przez płatnika obowiązkowe potrącenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wywodziła, że u syna nie wystąpił w 2006 r. obowiązek zapłaty podatku. Organy podatkowe natomiast nie wypowiedziały się w ogóle na temat przedstawionego problemu, ograniczając swoją interpretację do wywodzenia, że skoro przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest dochód (art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f.), to istotna w sprawie jest wyłącznie definicja dochodu zawarta w art. 9 ust. 2 ustawy. Z definicji tej nie wynika natomiast, że dochód ustala się z uwzględnieniem odliczeń. Stanowisko to abstrahuje od istoty problemu przedstawionego we wniosku o interpretację. Podatniczka nie zgłaszała wątpliwości w zakresie ustalenia dochodu będącego przedmiotem opodatkowania, lecz odnośnie do rozumienia sformułowania ustawowego "dochód w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku". Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy powinny zawrzeć w interpretacjach ocenę prawną stanowiska skarżącej, wskazać jakie przepisy ustawy podatkowej mają zastosowanie przy ustalaniu, czy w podanych przez wnioskodawczynię okoliczności faktycznych wystąpił u syna dochód w wysokości powodującej lub niepowodującej obowiązek zapłaty podatku. Zasadnie przy tym Sąd wskazał, że kwestia czy wystąpił obowiązek zapłaty podatku powinna być rozważana w oparciu o przepisy ustawy regulującej podstawę obliczenia podatku, w tym obowiązkowe odliczenia od dochodu (art. 26 ust. 1 pkt 2) i od podatku (art. 27b ust. 1 pkt 1), dopiero bowiem uwzględnienie tych uwarunkowań może doprowadzić do ustalenia czy wystąpi podatek do zapłaty. Organy podatkowe obu instancji nie wskazując podstawy prawnej swojego stanowiska wyjaśniły w swoich interpretacjach, że w roku 2006 dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku wynosił 2.789,89 zł. Takie załatwienie sprawy – bez niezbędnego – w świetle art. 14a § 3 O.p. przytoczenie przepisów prawa, które dotyczą zagadnienia podlegającego interpretacji, stanowi naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji uchylił wydane w sprawie interpretacje, skoro nie rozważały one przedstawionego we wniosku skarżącej problemu. Niezasadne są przy tym zarzuty skargi kasacyjnej, że Sąd nie zawarł w wyroku zaleceń co do dalszego postępowania, co uniemożliwia jego wykonanie, jak również nie wyraził poglądu prawnego w kwestii spornej. Postępowanie interpretacyjne nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zbędne są zatem wykazania co do dalszego postępowania. Wystarczające jest zatem wskazanie przez Sąd przepisów prawa, które powinny być rozważone przez właściwe organy przy dokonywaniu oceny prawnej stanowiska pytającego. Z powyższych względów na podstawie art. 184 P.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło