II SA/Ke 44/10
WyrokWSA w Kielcach2010-02-24
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który figurował w ewidencji gruntów jako użytkownik działki, ale nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego prawa do tej działki, posiada legitymację procesową do żądania wprowadzenia zmian w tej ewidencji?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który figurował w ewidencji gruntów jako użytkownik działki, ale nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego prawa do tej działki, nie posiada legitymacji procesowej do żądania wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do dokonywania analizy treści testamentu, a jedynie sąd powszechny posiada kompetencje do stwierdzania nabycia praw do spadku. W związku z tym, organ odwoławczy słusznie uznał, że wnioskodawca nie może być traktowany jako strona w postępowaniu, a tym samym nie może być jego wnioskodawcą.Stan faktyczny
Z. G. złożył wniosek o zmianę powierzchni działki nr 1922 w ewidencji gruntów z 0,49 ha na 0,5812 ha. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, uznając wniosek za bezzasadny. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, Starosta ponownie odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na brak dokumentów potwierdzających prawa Z. G. do działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając, że Z. G. nie posiada legitymacji procesowej do żądania zmian w ewidencji. Z. G. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Z. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z póź. zm.) oraz art.138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 105 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. G. od decyzji Starosty z dnia [...] 5 sierpnia 2009r. znak: G.II-E-7430-10/2006, orzekającej o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów obrębu Szydłów polegających na zmianie powierzchni działki nr 1922 z dotychczasowej 0.49 ha na 0.5812 ha - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 20 października 2006r. Z. G. zwrócił się do Starosty o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów obrębu S. dotyczącej powierzchni działki nr 1922 z dotychczasowej wpisanej jako 0,49 ha na powierzchnię 0,5812 ha.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zbadaniu istniejącej dokumentacji geodezyjnej obejmującej nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1922 Starosta Staszowski uznał wniosek za bezzasadny i decyzją z dnia 31 marca 2008 r. znak: GII-E-7430-10/2006 odmówił wprowadzenia żądanych zmian.
Od w/w decyzji Starosty odwołał się Z. G. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...].
Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Z. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 29 października 2008r. Sygn. akt II SA/Ke 497/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W ponownym postępowaniu organ I instancji przeprowadził analizę dokumentacji geodezyjnej w zakresie możliwości wprowadzeń wnioskowanej zmiany oraz ustalił domniemanych spadkobierców po B. i S. G. -właścicielach działki nr 1922.
Decyzją z dnia [...] Starosta odmówił wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił między innymi, że dokumentacja geodezyjna zgromadzona w Powiatowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym nie wskazuje żeby działka nr 1922 kiedykolwiek posiadała powierzchnię 0,5812 ha, a Z. G. nie przedstawił żadnych przewidzianym prawem dokumentów umożliwiających wprowadzenie żądanej zmiany. Od decyzji Starosty ponownie odwołał się Z. G. zarzucając organowi między innymi, że nie przeprowadził zaleconego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 29 października 2008 r. Sygn. akt II SA/Ke 497/08 postępowania dowodowego.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji podniósł, iż zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, natomiast zgodnie z przepisem art. 28 tej ustawy stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca w przedmiotowej sprawie - Z. G. - został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownik nieruchomości położonej w S. oznaczonej numerem działki 1922 na podstawie jego wniosku z dnia 21 października 2005 r. oraz dołączonych do niego kopii dokumentów:
- aktu notarialnego z dnia 11 kwietnia 1956 r. Rep. Nr 476/56 na mocy którego W. H. sprzedał S. G. 1/6 część gospodarstwa składającego się z działki gruntu ornego Nr 130 o powierzchni 3,4871 ha.,
- aktu własności ziemi UG-ON-451-1-1/6/76 wydanego w dniu 9 października 1976 r. dla B. i S. G. gdzie wpisano między innymi działkę nr 1922,
- protokołu z ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego i znajdującego się w posiadaniu B. i S. G.,
- zestawienia aktów notarialnych sporządzonych odręcznie przez Z. G.,
- zaświadczenia z Sądu Rejonowego w Busku -Zdroju Wydział Ksiąg Wieczystych z informacją, że w zbiorze dokumentów ZD Nr 1825 założonym dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr 332 o powierzchni 3,4871 ha, jest ujawniony między innymi akt notarialny z dnia 11 kwietnia 1956 r. Nr rep. 476/56 mocą którego S. G. nabyła od W. H. 1/3 część jego udziału we współwłasności tj. 1/6 część całego tego gospodarstwa,
- notatki służbowej spisanej w Urzędzie Gminy w dniu 3 kwietnia
1985 r. w sprawie obciążenia podatkiem gruntowym, naliczonym od gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,95ha stanowiącego własność B. G.
- odpisów skróconych aktów zgonu S. G. i B. G..
Organ przytoczył treść § 10, § 11 oraz § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i wskazał, iż zgodnie z aktem własności ziemi z dnia 9 października 1976r. nr UG-ON-451-1-1/6/76 działka nr 1922 została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków jako własność B. i S. G., a zatem posiada uregulowany stan prawny. Zmiana wpisu dotyczącego właściciela może nastąpić po przedłożeniu organowi prowadzącemu ewidencję dokumentu stwierdzającego nabycie praw do tej nieruchomości przez następców prawnych.
Organ podkreślił także, iż Z. G. jako użytkownik, powinien posiadać dokumenty na mocy których B. i S. G. przenieśli na niego prawo do używania i pobierania pożytków (użytkowania) w odniesieniu do gruntów położonych w S. oznaczonych jako działka nr 1922.
Z. G. został wpisany do ewidencji gruntów i budynków jako użytkownik działki nr 1922 położonej, pomimo że przedłożone przez niego dokumenty, na podstawie których Starosta dokonał wpisu, nie są dokumentami przewidzianymi prawem mogącymi stanowić podstawę wpisu użytkownika do ewidencji gruntów i budynków. Zatem skarżący nie może być traktowany jako strona w przedmiotowym postępowaniu, a w konsekwencji nie może być również wnioskodawcą żądanych zmian.
Organ podniósł także, iż organ pierwszej instancji naruszył przepisy art. 7 k.p.a. bowiem nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia czy złożony wniosek odpowiada warunkom formalnym koniecznym do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym, czy został złożony przez osobę posiadającą przymiot strony w prowadzonym postępowaniu.
Mając na względzie powyższe organ powołując treść art. 105 § 1k.p.a. oraz orzecznictwo sądowe stwierdził, iż należało umorzyć postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek podmiotu nie mającego legitymacji do występowania z wnioskiem w przedmiotowej sprawie.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł Z. G., zarzucając:
1/ niedostateczne rozpoznanie sprawy i braki w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania decyzji,
2/ naruszenie art.156 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa,
3/ naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i współżycia społecznego oraz zasady równości wobec prawdy ustanowionej w art. 32 ust.1 Konstytucji RP,
4/ naruszenie zasady prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a. oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6., art. 8, art. 76 , art. 77 § 1, art. 10 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Mające powyższe na uwadze wniósł o:
1/ uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i w części zaskarżonej decyzji Starosty z wyjątkiem ustępu 1,2,3,4 - zawartych na stronie 5 decyzji,
2/ dopuszczenie dowodu z załatwienia wniosku z dnia 4.05.2007r o ustanowienie samoistnego posiadacza działki nr 1922 i z dnia 4.06.2008r o wpis zbioru dokumentów Zb 1825 do ewidencji gruntów działki nr 1922, które złoży gdy w dokumentach stwierdzi ich brak ,
3/ "orzeczenie zgodnej z prawem daty wszczęcia niniejszego postępowania i orzeczenia zgodnego prawem wpisania decyzji nr UG-ON-451-1-1/6/76 z dnia 9.10.1976r z naruszeniem prawa karnego wpisanej do rejestru gruntów działki nr 1922",
4/ orzeczenie "przez zobowiązanie organów do wykonaniu zmiany w ewidencji gruntów działki nr 1922 przez wykreślenie błędnej 0,4900 ha a wpisanie 0,5812 ha",
5/ zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Z kolei art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie natomiast do regulacji art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Jako podstawowa dla rozpoznania przedmiotowej sprawy jawi się kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 października 2008r. sygn. akt II SA/Ke 497/08.
Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przyjąć zatem należy, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało ono wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe - ewentualne - postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z 22.03.1999r., sygn. akt IV SA 527/97). Szczególnie owo oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma znaczenie w przypadku orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z uchylenia zaskarżonego aktu. Oznacza to, że zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z elementami uzasadnienia. W uzasadnieniu orzeczenia bowiem sąd zawiera ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych. "Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza (chociaż nie wyłącznie) oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę." (T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005r., s.476). Tym samym w takiej sytuacji organ jest związany wyłącznie wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania. W konsekwencji nie wszystkie czynności procesowe muszą być w ponownym postępowaniu przed organami administracyjnymi powtórzone, przeprowadzone po raz drugi.
Mając powyższe na uwadze nie budzi wątpliwości Sądu, że zarówno organ, jak i Sąd obecnie orzekający w przedmiotowej sprawie są związani wyrokiem. Wyłączenie związania organu administracji publicznej, jak i sądu nastąpić może tylko w przypadku takiej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy, która czyniłaby poglądy sądu wyrażone w wyroku i jego uzasadnieniu nieaktualnymi. Stwierdzić należy, iż takowa zmiana stanu prawnego lub faktycznego, w stopniu powodującym nieaktualność poprzednio wyrażonych przez Sąd poglądów nie nastąpiła.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 29 października 2008r. sygn. akt II SA/Ke 497/08. Sąd wskazał na konieczność w szczególności dokonania ustaleń w zakresie kręgu podmiotów będących stronami w sprawie oraz daty i podstaw wpisu skarżącego jako użytkownika przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów, jak również wyjaśnienia kwestii stanu podmiotowego wynikającego z ewidencji gruntów dotyczącego przedmiotowej działki oraz oceny legitymacji skarżącego do występowania z żądaniem wprowadzenia zmian przedmiotowych do tej ewidencji.
W związku z powyższym, zadaniem Sądu jest w pierwszej kolejności skontrolowanie czy organy zastosowały się do wskazań Sądu wyrażonych w uzasadnieniu w/w wyroku.
Analiza akt sprawy daje podstawę do stwierdzenia, iż organy zastosowały się do powyższego obowiązku.
Podkreślić przede wszystkim trzeba, że w sytuacji, gdy w skardze zarzuca się naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności kontroli Sądu zostaje poddana ocena zastosowania przez organy przy załatwianiu sprawy przepisów procedury administracyjnej. Zastosowanie się przez organy do zawartych w niej zasad w istotny bowiem sposób rzutuje na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego. Nie może budzić wątpliwości, że tylko należycie ustalony stan faktyczny pozwala ocenić zasadność zastosowanych przepisów prawa materialnego. Jak już podniesiono na wstępie zgodnie z art. 145 § 1pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania jest bezzasadny.
Otóż, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co pozwoli dokonać oceny ustalonego stanu faktycznego, a następnie jego odniesienia do konkretnej normy prawnej. Prawidłowa realizacja tej zasady w pierwszej kolejności nakłada na organ obowiązek oceny, jakie fakty mają znaczenie dla załatwienia sprawy oraz jakimi dowodami okoliczności faktyczne istotne w sprawie mogą być wykazane.
Konkretyzację tej zasady stanowi art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązujący organ prowadzący postępowanie do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wbrew zarzutom skargi w sprawie niniejszej materiał dowodowy został zebrany wyczerpująco i poddany wnikliwej analizie, co skutkowało prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca w przedmiotowej sprawie - Z. G. - został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownik nieruchomości położonej oznaczonej numerem działki 1922, na podstawie jego wniosku z dnia 21 października 2005 r. oraz dołączonych do niego kopii dokumentów:
- aktu notarialnego z dnia 11 kwietnia 1956 r. Rep. Nr 476/56 na mocy którego W. H. sprzedał S. G. 1/6 część gospodarstwa składającego się z działki gruntu ornego Nr 130 o powierzchni 3,4871 ha.,
- aktu własności ziemi UG-ON-451-1-1/6/76 wydanego w dniu 9 października 1976 r. dla B. i S. G. między innymi na działkę nr 1922,
- protokołu z ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego i znajdującego się w posiadaniu B. i S. G.,
- zestawienia aktów notarialnych sporządzonych odręcznie przez Z. G.,
- zaświadczenia z Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju Wydział Ksiąg Wieczystych z informacją, że w zbiorze dokumentów ZD Nr 1825 założonym dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr 332 o powierzchni 3,4871 ha, jest ujawniony między innymi akt notarialny z dnia 11 kwietnia 1956 r. Nr rep. 476/56 mocą którego S. G. nabyła od W. H. 1/3 część jego udziału we współwłasności tj. 1/6 część całego tego gospodarstwa,
- notatki służbowej spisanej w Urzędzie Gminy w dniu 3 kwietnia
1985 r. w sprawie obciążenia podatkiem gruntowym, naliczonym od gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,95ha stanowiącego własność B. G.
- odpisów skróconych aktów zgonu S. G. i B. G.
Oprócz w/w dowodów organy dysponowały także dowodami, które przedstawiła strona, a mianowicie:
1/ skróconymi odpisami aktów zgonu małż. G.,
2/ testamentem z dnia 15.02.1988r. sporządzonym przez B. G.,
3/ umową darowizny z dnia 4.04.1985r. zawartą pomiędzy K. M. a Z. G. dot. działki 1922 o pow. 0.49 ha,
4/ wnioskiem o złożenie do zbioru dokumentów Nr Rep. 1439/57
5/ aktem notarialnym Nr 476/56 z 11.04.1956r.
6/ zaświadczeniem z Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Busku Zdroju-Zd Nr 1825,
7/ postanowieniem Sądu Powiatowego w Busku Zdroju Oddziału Ksiąg Wieczystych z dnia 20.08.1960r. Nr Dz., Zd. 222/60, Zd. Nr 1825,
8/ odpisem postanowienia Sądu Powiatowego dla pow. Gdańskiego Sygn. akt Ns H 1/57 z dnia 11.04.1957 r.
9/ notatką służbową z dnia 3.04.1985r. spisaną w Urzędzie Gminy w Szydłowie dotyczącą obciążenia podatkiem gruntowym m.in. K. M. na działkę 1922 o pow. 0.49 ha,
Organy zgromadziły także, z urzędu, dokumentację geodezyjno - kartograficzną dotyczącą przedmiotowej działki i poddały ją szczegółowej analizie.
W ocenie Sądu materiał ten jest kompletny i wystarczający do merytorycznego rozpoznania sprawy. Uprawniał też organ odwoławczy do stwierdzenia, iż skarżący nie posiada przymiotu strony, a tym samym uprawnienia do żądania wprowadzenia zmian przedmiotowych w ewidencji gruntów.
Złożenie przez dany podmiot wniosku o wprowadzenie zmian przedmiotowych czy też podmiotowych do ewidencji gruntów i budynków rodzi po stronie organu prowadzącego postępowanie obowiązek ustalenia w pierwszej kolejności, czy podmiot żądający wszczęcia postępowania posiada przymiot strony, o jakim mowa w art. 28 k.p.a. Ustaleń tych organ dokonuje w oparciu o przepisy prawa materialnego, które determinują posiadanie interesu prawnego przez dany podmiot. Innymi słowy, pojęcie strony o jakim mowa w art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisu prawa materialnego, który to przepis stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Na gruncie spraw z zakresu ewidencji gruntów i budynków przepisy takie zawiera ustawa dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Stosownie do § 46 ust. 1 w/w rozporządzenia dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i § 11.
Z kolei zgodnie z § 10 ust. 1 ewidencja obejmuje:
1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali,
2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości.
Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu w przypadkach braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają.
Stosownie do § 11 ust. 1 tego rozporządzenia w ewidencji oprócz danych, o których mowa w § 10, wykazuje się także:
1)dane dotyczące:
a) użytkowników wieczystych gruntów,
b) jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami,
c) państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych,
d) organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości,
e) użytkowników gruntów państwowych i samorządowych.
2) dane dotyczące osób i jednostek organizacyjnych, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy, zwanych dalej "dzierżawcami", zgłoszonych do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756, z 1999 r. Nr 60, poz. 636 i z 2000 r. Nr 45, poz. 531),
3) opis praw: osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w pkt 1 i 2 raz w § 10 ust. 1 pkt 2, do gruntów, budynków i lokali,
4) informacje o dokumentach, które stanowiły podstawę do sporządzenia opisu, o którym mowa w pkt 3,
5)datę i zegarowy czas wpisania danych do bazy danych,
6) datę ostatniej weryfikacji danych.
Natomiast zgodnie z ust. 2 - dane ewidencyjne o gruntach będących przedmiotem dzierżawy oraz o dzierżawcach ujawnia się w ewidencji wyłącznie na wspólny wniosek podmiotów, które zawarły umowę dzierżawy.
Jednocześnie § 12 ust. 1 stanowi, że prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1)wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
2)prawomocnych orzeczeń sądowych,
3)umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
4)ostatecznych decyzji administracyjnych,
5)dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
6)umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
Z powyższego wykazu wynika, że uprawnienie do złożenia wniosku o aktualizację danych w ewidencji co do konkretnej nieruchomości, a tym samym posiadanie przymiotu strony w takim postępowaniu posiadać mogą wyłącznie w/w podmioty.
Podmiotami ujawnionymi w ewidencji gruntów co do działki nr 1922 - jako jej właściciele są małżonkowie B. i S. G., zaś wnioskodawca figuruje w tej ewidencji jako użytkownik. Taka treść wpisów w ewidencji gruntów wskazuje zatem, że przedmiotowa nieruchomość posiada uregulowany stan prawny. Z akt sprawy wynika także, że małżonkowie G. nie żyją. W świetle powyższego, uwzględniając treść § 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów dane zawarte w tej ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i § 11.
Takie brzmienie wskazanych wyżej przepisów prowadzi do stwierdzenia, iż w stanie faktycznym sprawy, skarżący nie wykazał żadnymi dowodami, iż posiada takie prawa do przedmiotowej działki, które legitymują go do skutecznego domagania się wprowadzenia żądanych zmian przedmiotowych. Innymi słowy nie wykazał, by posiadał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Dokumenty, którymi dysponuje skarżący - bez przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia praw do spadku po małżonkach G., nie mogą w świetle powyższych rozważań stanowić podstawy do ujawnienia wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów. Organ administracji publicznej nie jest bowiem uprawniony do dokonywania analizy treści testamentu, albowiem tylko sąd powszechny posiada kompetencje do stwierdzania nabycia praw do spadku na podstawie testamentu. W związku z tym słusznie organ odwoławczy uznał, iż Z. G. nie może być traktowany jako strona w przedmiotowym postępowaniu, a więc nie może być również jego wnioskodawcą.
Na odmienną ocenę zaskarżonej decyzji nie miało wpływu wadliwe zredagowanie sentencji decyzji organu odwoławczego, a mianowicie uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania I instancji.
W sytuacji gdy dokonanie oceny legitymacji wnioskodawcy do żądania wprowadzenia zmian w ewidencji wymaga od organu pogłębionej analizy materiału dowodowego - rzeczą organu jest wydanie decyzji o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, w przypadku negatywnej oceny tej legitymacji.
Uchybienie powyższe nie miało jednak istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem wniosek skarżącego nie mógł być uwzględniony z powodów wskazanych powyżej.
Na marginesie trzeba także przypomnieć organom, iż ujawnianie w ewidencji gruntów "użytkowników" jest dopuszczalne jedynie w odniesieniu do użytkowników gruntów państwowych i samorządowych ( § 11 ust. 1 pkt 1 lit. e).
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło