II SA/Bd 18/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-02-25
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Renata Owczarzak, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewypłacalność zobowiązanego może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, gdy obowiązek ten nie został wykonany w całości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że problemy finansowe zobowiązanego, w tym niewypłacalność, nie powodują niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niewykonalność decyzji administracyjnej nie jest uzasadniona wysokim kosztem, nieopłacalnością ekonomiczną, trudnościami technicznymi czy negatywnym nastawieniem adresata. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając zastosowany środek egzekucyjny (grzywnę w celu przymuszenia) za zgodny z prawem.Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła postanowienie Inspektora Pracy w B. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wypłaty pracownikom należności (m.in. ekwiwalentu za urlop, nagrody jubileuszowej, odpraw). Spółka argumentowała, że obowiązek jest niewykonalny z uwagi na jej niewypłacalność i częściowo go wykonała. Organ utrzymał postanowienie w mocy, wskazując, że problemy finansowe nie są podstawą do uznania obowiązku za niewykonalny. Sąd rozpoznał sprawę, badając zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2010r. sprawy ze skargi spółki A. w T. na postanowienie [...] Inspektora Pracy w B. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
II SA/Bd 18/10
Uzasadnienie
Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat w B. postanowieniem z [...] nr [...] na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) nałożył na Fabrykę Zintegrowanych Systemów Opomiarowania i Rozliczeń "M." sp. z o.o. w T. grzywnę 10000 zł, wzywając do jej uiszczenia w terminie do dnia [...] oraz wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] wystawionym przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. ww. terminie. W odwołaniu M. sp. z o.o.- zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 5 w zw. z art. 119 § 1 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wykonania czynności, której niewykonanie w całości spowodowane jest jej niewykonalnością z uwagi na niewypłacalność skarżącej, wnosząc o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania na zasadzie art. 59 § 1 pkt 5 tej ustawy z uwagi na niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, którego niewykonanie stanowiło podstawę do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Okręgowy Inspektor Pracy w B. na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 122 § 3 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. utrzymał postanowienie w mocy, wskazując, że pojęcie niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym w art. 59 § 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. jest zbieżne z pojęciem niewykonalności decyzji administracyjnej w art. 156 § 1 pkt 5 Kpa, problemy finansowe zobowiązanego nie powodują niewykonalności obowiązku. Zachodziłaby ona, gdyby realizacja obowiązku spowodowała czyn niedozwolony. Egzekucja administracyjna nakazu wraz z zastosowaniem dolegliwych środków egzekucyjnych ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Częściowe zaś wykonanie obowiązku także nie stanowi przesłanki uzasadniającej uchylenie. Zgodnie z art. 7 § 3 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy i dopóki egzekwowany obowiązek nie został wykonany należy zastosować środek egzekucyjny. Wypłacone pracownikom części świadczeń nie może być uznane za wykonanie obowiązku. Będzie nim dopiero wypłacenie należności. Nie zasługuje na uwzględnienie także argument braku winy. Jak wynika z art. 100 § 1 Kodeksu pracy, umowa o pracę jest tzw. umową starannego działania. Pracownik nie odpowiada za ekonomiczne wyniki pracy. Ryzyko ekonomiczne obciąża pracodawcę. Jeżeli przedsiębiorca ponosi straty, nawet bez swojej winy przerzucenie ich na pracowników jest niedopuszczalne. Nakaz płatniczy wydany przez inspektora pracy był w związku z tym uzasadniony i zgodny z prawem, a co za tym idzie – obowiązki w nim zawarte podlegają egzekucji.
W skardze M. Spółka z o.o. zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 5 w związku z art. 119 § 1 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wykonania czynności, której niewykonanie w całości spowodowane jest niewykonalnością z uwagi na stan niewypłacalności skarżącej oraz naruszenie art. 59 § 1 pkt 5 w zw. z art. 7 § 3 tej ustawy z uwagi na okoliczność, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, domagając się uchylenia postanowienia umorzenia postępowania na zasadzie art. 59 § 1 pkt 5 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. z uwagi na niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Należało więc z treścią przepisów art. 134 § 1 art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy wynika natomiast, że Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Bydgoszczy Oddział w T. w wyniku przeprowadzonej kontroli w zakładzie pracy skarżącego wydał w dniu [...] Nakaz w sprawie znak: Nr rej. [...], w którym zobowiązał skarżącą do wypłacenia pracownikom wymienionym w załączniku do niniejszego nakazu między innymi:
1. ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy w związku z rozwiązaniem umowy o pracę,
2. nagrody jubileuszowej,
3. odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników,
4. odprawy emerytalnej,
5. odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w trybie art. 55 § 1 1 kp,
6. odprawy w związku z przejściem na rentę inwalidzką.
Z akt sprawy wynika również, że po wydaniu tego nakazu przez Inspektora Pracy strona skarżąca nie wykonała go.
Faktu temu strona skarżąca nie zaprzecza, wywodząc, że otrzymawszy postanowienie w celu przymuszenia w zakresie własnych możliwości podejmowała działania zmierzające do częściowego uregulowania zobowiązań pieniężnych objętych nakazem Inspektora Pracy z dnia [...].
Okoliczność ta w ocenie Sądu pozbawiona jest znaczenia prawnego w niniejszej sprawie. Jest bowiem poza sporem, że obowiązek wynikający z postanowienia z [...] nie został wykonany, co jest okolicznością bezsporną
Według przepisu art. 2 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst. jedn.: Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należytego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy, podlegają egzekucji administracyjnej.
Z ustalonego w zaskarżonym postanowieniu stanu faktycznego – mającego w pełni potwierdzenie w aktach sprawy - wynika, że skarżąca do dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie wykonała w pełni obowiązków wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innych świadczeń przysługujących pracownikom zatrudnionym przez spółkę, nałożonych w drodze ww. postanowienia Inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. Z akt wynika także, że w postępowaniu sądowym odmówiono stwierdzenia upadłości spółki.
Zgodnie z art. 6 § 1 wskazanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchylenia się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B., jako wierzyciel obowiązków wynikających z opisanych wyżej nakazów (art. 5 § 1 pkt 2 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) po stwierdzeniu, że doręczone spółce upomnienie wzywające do wykonania obowiązków nie przyniosło rezultatu wstrzymał tytuł wykonawczy.
Zastosowany środek egzekucyjny, o jakim mowa w art. 119 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. tj. grzywna w celu przymuszenia, jest środkiem przewidzianym dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Rozważając kwestię charakteru prawnego egzekwowanego obowiązku, Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest nakaz inspektora pracy i wykonanie tego nakazu zaliczyć należy do obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Wobec powyższego brak jest podstaw do podważenia zgodności z prawem zastosowanego środka egzekucyjnego.
Z akt sprawy wynika także, że postanowienie organu I instancji o nałożeniu grzywny wydane zostało przez właściwy organ, we właściwym trybie i z zachowaniem wszystkich wymogów art. 122 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W szczególności należy podkreślić, że przed wydaniem postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie z dniu [...] doręczono skarżącemu upomnienie z [...], a orzeczona grzywna nie przekracza kwoty wskazanej treścią przepisów art. 121 § 2 przywołanej ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nie można więc dopatrzyć się naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym go postanowieniu z [...].
Chybione są też zarzuty skargi dotyczące braku uwzględnienia okoliczności, które zdaniem skarżącej świadczą o niewykonalności decyzji. W orzecznictwie sądowo administracyjnym wielokrotnie wskazywano, że decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 Kpa wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest faktycznie niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Nie uzasadnia natomiast twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna i że niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie. Natomiast względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne czy też negatywne nastawienie adresatów do wykonania decyzji nie powoduje jej niewykonalności (vide m.in. wyrok NSA z 8 lutego 1985 r.– I S.A. 1090/84 czy wyrok WSA we Wrocławiu z 3 grudnia 2008 r. – II SA/Wr 250/2008.
Z akt sprawy nie wynika zaś aby takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie.
I dlatego nie dopatrując się naruszenia obwiązującego prawa Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło