II SA/Wr 580/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-02-25

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Zygmunt Wiśniewski, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wnioskodawca powołuje się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), opierając odmowę na stwierdzeniu, że wnioskodawca nie posiadał statusu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, uchylając decyzje o odmowie wznowienia postępowania. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ nie powinien na wstępie badać, czy wnioskodawca był stroną postępowania zakończonego decyzją, gdyż kwestia ta powinna być przedmiotem oceny dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Odmowa wznowienia na tym etapie, oparta na braku statusu strony, jest przedwczesna i stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
PZD - Okręgowy Zarząd we W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z 2007 r. o nabyciu prawa użytkowania wieczystego przez inne przedsiębiorstwo, twierdząc, że sam powinien być dopuszczony do udziału w tym postępowaniu jako strona. Organy obu instancji odmówiły wznowienia, uznając, że PZD nie miał statusu strony w pierwotnym postępowaniu. PZD złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości i zasądził zwrot kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spraw.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi PZD - Okręgowy Zarząd we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla decyzję organu I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania PZD - Okręgowego Zarządu we W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...], odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia 25 października 2007 r. Nr [...], orzekającej o nabyciu, z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa, przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego na okres 99 lat nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Gminy W., położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej w operacie gruntów i budynków miasta W. jako działka gruntu nr 4, AM-7, obręb K., o powierzchni 5 4081 m2, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja została podjęta w następujący stanie faktycznym: W dniu 7 stycznia 2009 r. do organu I instancji wpłynął wniosek PZD - Okręgowego Zarządu we W. o wznowienie postępowania i uchylenie w/w decyzji Prezydenta W. z dnia 25 października 2007 r. Nr [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jako podstawę prawną żądania wskazano przepisy art. 145 i art. 145a k.p.a.. W uzasadnieniu żądania podkreślono, że PZD powinien być dopuszczony do udziału w postępowaniu zakończonym opisaną w podaniu decyzją organu pierwszej instancji i otrzymać kwestionowaną decyzję. Wnioskodawca nie zgadza się z treścią rozstrzygnięcia, ponieważ jest ona sprzeczna z innymi, wcześniejszymi rozstrzygnięciami, m.in. z decyzjami Wojewody i Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia 25 października 2007 r. Nr [...] na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że jeżeli dany podmiot ma status strony postępowania, to bez względu na przyczynę uzyskania takiego statusu, powinien być wymieniony w decyzji administracyjnej jako strona postępowania. PZD nie posiadał statusu strony postępowania prowadzonego z wniosku Spółki A o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości i w konsekwencji nie był uprawniony do udziału w nim w charakterze strony. W prowadzonym wówczas postępowaniu administracyjnym nie wykazano, aby PZD posiadał interes prawny. Organ I instancji wskazał, że PZD nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia 25 października 2007 r. Nr [...], jak również nie posiadał legitymacji o uzyskanie takiego tytułu. Podkreślono przy tym, że Wojewoda decyzją z dnia 9 października 2002 r. Nr [...], kierując się wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że istniejący faktycznie na części działki nr 4, AM-7, obręb K., w dniu 12 maja 1981 r. ogród nie odpowiadał uwarunkowaniom wynikającym z ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, dlatego art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych nie znalazł w odniesieniu do przedmiotowego gruntu zastosowania. PZD nie uzyskał wraz z wejściem w życie tej ustawy prawa użytkowania w stosunku do całości bądź części działki nr 4, w konsekwencji nie przysługiwało roszczenie z art. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych. Aby powołany wyżej art. 32 ustawy z 1981 r. znalazł zastosowanie, niezbędnym było aby dany ogród odpowiadał w tej dacie przesłankom prawnym wyznaczonym przez ustawę z roku 1949 r., tj. jeżeli ogród został założony na obszarze ziemi uprawnej przewidzianej na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 4 zdanie 2), a w braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli ogród został założony na obszarze ziemi uprawnej wyznaczonej przez Zarząd Miejski na podstawie uchwały Miejskiej Rady Narodowej (art. 7 ust. 1). Wobec powyższego organ pierwszej instancji stwierdził, że PZD nie przysługuje przymiot strony i w związku z tym brak jest podstawy do wznowienia postępowania. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł P.Z.D. - Okręgowy Zarząd we W., żądając uchylenia w całości pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia jako podjętego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że odmowa wznowienia postępowania stoi w wyraźnej sprzeczności z przepisem art. 28 k.p.a.. Odwołujący stwierdził m.in., że zarówno Wydział Mienia Komunalnego Skarbu Państwa Urzędu Miejskiego W., jak i Prezydent W. uznały PZD jako stronę w postępowaniu dotyczącym gruntów zajmowanych przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]", tj. postępowania podziałowego działki nr 4. Jako stronę w sprawie gruntów zajętych przez ROD "[...]" uznał również Wojewoda w decyzji komunalizacyjnej z dnia 18 listopada 2003 r. Nr [...]. PZD - Okręgowy Zarząd we W. został uznany za stronę postępowania również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który doręczył postanowienie z dnia 29 grudnia 2005 r. o odrzuceniu skargi Spółki A w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 22 września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości w w/w działce nr 4 przez Gminę W.. Ponadto odwołujący powołał się na postanowienie Wojewody z dnia 4 lutego 2009 r. Nr [...], przekazujące Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością wniosku Okręgowego Zarządu PZD we W. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia 25 października 2007 r. Nr [...]. PZD nie zgodził się nadto z twierdzeniem organu I instancji, że brak jest podstaw do zakwalifikowania ROD "[...]" do przepisów ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, bowiem ROD "[...]" został przyjęty przez PZW właśnie na mocy art. 32 ust. 1 tej ustawy. Teren ogrodu został przyjęty przez PZD wraz z jego majątkiem i zarejestrowany przez Krajową Radę PZD, pod nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. rozpoznając powyższe odwołanie, stwierdziło że pośrednio z treści art. 149 § 2 k.p.a. wynika, że organ zobligowany jest do przeprowadzenia dwojakiego rodzaju postępowania: w fazie pierwszej - co do przyczyn wznowienia oraz w fazie drugiej - co do rozstrzygnięcia istoty. We wstępnej fazie postępowania regulującej dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a.. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, gdyż wniosek składa podmiot niebędący stroną, albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Przesłanką odmowy wznowienia postępowania może być także żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej, niż wymienione enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a.. Nie ma zatem wątpliwości – jak wskazało SKO – że badanie interesu prawnego następuje w pierwszym etapie postępowania, kiedy rozstrzyga się o dopuszczalności wznowienia postępowania. Konsekwentnie, stwierdzenie przez organ administracji publicznej braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy musi skutkować odmową wznowienia postępowania. Przyjętego rozwiązania – zdaniem organu odwoławczego - absolutnie nie zmienia treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który pozwala na wznowienie postępowania w sytuacjach, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Za takim stanowiskiem przemawia kilka istotnych argumentów. Otóż, skoro zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., po wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, to musi mieć pewność, że podmiot żądający wznowienia postępowania jest stroną, tj. czy kwestionowana decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Wprost też art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczy strony postępowania, a nie wnioskodawcy. Trudno też twierdzić, że nie ma tu mowy o stronie w rozumieniu art. 28 k.p.a.. A zatem organ po wznowieniu postępowania nie ustala już interesu prawnego wnioskodawcy, ale bada, czy wnioskodawca - jako podmiot o zweryfikowanym już statusie w randze strony – nie brał udziału w postępowaniu i czy ponosi w tym zakresie winę. Wykładnia językowa powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że przyczyną wznowienia nie jest ustalenie interesu (obowiązku) prawnego wnioskodawcy, ale ustalenie, czy wnioskodawca legitymujący się zweryfikowanym już interesem, czy też obowiązkiem prawnym o materialnoprawnej proweniencji, nie brał udziału w postępowaniu i czy ponosi w tym zakresie winę. Innymi słowy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie pozwala na wznowienie postępowania celem późniejszego zbadania interesu (obowiązku) prawnego wnioskodawcy. Jak stwierdziło SKO, wnioskodawca żądał wznowienia postępowania, wskazując, że decyzja z dnia 25 października 2007 r. Nr [...] została podjęta z rażącym naruszeniem prawa i wskazując, że w innych postępowaniach dotyczących działki gruntu oznaczonej geodezyjnie nr 4, PZD był traktowany jak strona postępowania. Wnioskodawca zatem wskazywał na konieczność zbadania tego rozstrzygnięcia w odrębnym trybie stwierdzenia nieważności, a nie z powodów odnoszących się do trybu wznowienia postępowania, z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.. Fakt, że wnioskodawca - jak podaje - był traktowany jako strona w innych postępowaniach administracyjnych i sądowych odnoszących się do wyżej opisanego gruntu, nie może przesądzać o tym, że PZD jest stroną w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 145 k.p.a.. W każdym postępowaniu odrębnie organ administracji publicznej ma obowiązek ustalić krąg stron. Zatem organ I instancji prawidłowo ustalił, że odwołujący się nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji w dniu 25 października 2007 r.. Stroną w takim przypadku nie mógł być podmiot, który nie ma żadnego tytułu prawnego do nieruchomości. Do uznania konkretnej osoby za stronę postępowania nie jest również wystarczające przekonanie, że być może w przyszłości osoba ta stanie się właścicielem lub użytkownikiem wieczystym tej określonej nieruchomości. Zdarzenia przyszłe i niepewne nie stanowią o interesie prawnym. Mogą jedynie wykazywać interes faktyczny, który nie daje uprawnień strony. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że żądanie wnioskodawcy nie zostało poparte żadnym tytułem prawnym do nieruchomości i jest jedynie ewentualnym interesem faktycznym. Ustalenie, czy i jaki tytuł prawny przysługuje PZD do opisanej na wstępie nieruchomości nie może nastąpić wskutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją o uwłaszczeniu PKP. W skardze na powyższą decyzję P.Z.D. – Okręgowy Zarząd we W. – wniósł o stwierdzenie jej nieważności jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie uwzględniła jego prawa jako strony postępowania w myśl art. 28 k.p.a. w związku z art. 32 i art. 33 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych oraz w związku z art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. A ponadto nie przeprowadzono w tym względzie dowodu oraz całkowicie pominięto szerokie, wnikliwe i udokumentowane uzasadnienie zawarte w odwołaniu. Zdaniem skarżącego jego prawa strony wynikają z: – art. 32 w/w ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, ponieważ ROD "[...]" o powierzchni całkowitej 9.4165 ha, zajmuje w działce nr 4, obszar 3.0042 ha od co najmniej 1956 r.. ROD "[...]" przed wejściem w życie ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych był ogrodem przyzakładowym, który zgodnie z w/w art. 32 został przyjęty i zarejestrowany z art. 31 ustawy o p.o.d. przez PZD. – art. 33 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, ponieważ ROD "[...]" istniał znacznie dłużej niż 10 lat przed wejściem w życie ustawy o p.o.d., nie mając ustalonej lokalizacji, t.j. od 1956 r., i stał się pracowniczym ogrodem PZDz z mocy prawa. – art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, zgodnie z którymi pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu i Pracownicze Ogrody Działkowe o nieuregulowanym stanie prawnym, a zarejestrowane w rejestrze p.o.d. stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w rozumieniu niniejszej ustawy. Te prawa Okręgowego Zarządu P.Z.D. we W. jako strony postępowania w przedmiotowej sprawie honorowała Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, Wojewódzki Sąd Administracyjny i Wojewoda W. w rozstrzygnięciach, o których mowa w odwołaniu. Żadne z faktów i argumentów prawnych przytoczonych w odwołaniu Kolegium nie wzięło pod uwagę oraz całkowicie pominęło. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając pod tym kątem podjęte w niniejszej sprawie decyzje, Sąd uznał, że skarga Okręgowego Zarządu P.Z.D. we W. i zawarte w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dające podstawę do ich uchylenia. Należy wskazać, że decyzje te zostały podjęte w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w sprawie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia 25 października 2007 r. Nr [...], orzekającą o nabyciu, z dniem 5 grudnia 1990 r., z mocy prawa, przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego na okres 99 lat nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Gminy W., położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej w operacie gruntów i budynków miasta W. jako działka gruntu nr 4, AM - 7, obręb K., o powierzchni 5 4081 m2. Podstawą zaś ich wydania jest przepis art. 149 § 3 k.p.a.. Stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. Natomiast, jeśli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji wyda, na podstawie § 3 art. 149 k.p.a., decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 2 stycznia 2009 r., powołując się na przepisy art. 145 § i art. 145a k.p.a., PZD – Okręgowy Zarząd we W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powołaną wyżej decyzją ostateczną Prezydenta Wrocławia z dnia 25 października 2007 r. Nr [...]. We wniosku strona skarżąca podniosła m.in., że zgodnie z art. 28 i art. 31 k.p.a. posiada uprawnienia strony i powinna być dopuszczona w postępowaniu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w dniu 2 marca 2009 r. została wydana decyzja w pierwszej instancji, bez wydania jednak postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a do którego podstawę daje - zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. – postanowienie o wszczęciu postępowania. To zaś stanowi naruszenie w/w przepisów procedury administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z uzasadnień badanych decyzji, podstawą odmowy wznowienia postępowania jest stwierdzenie, że PZD nie przysługuje przymiot strony. Wprawdzie odmowa wznowienia postępowania, a więc wydanie decyzji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., może mieć miejsce w wypadku, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, tzn. gdy z podaniem wystąpiła osoba nie będąca stroną postępowania zakończonego decyzją, co do której wznowienia postępowania żąda, jednakże inna jest sytuacja, gdy z wnioskiem o wznowienie postępowania występuje osoba na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sąd podziela w pełni stanowisko, że "w wypadku gdy wznowienie ma nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a.." (zob. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1981/06, publ. LEX nr 510752). "W przypadku gdy podanie o wznowienie postępowania administracyjnego oparte jest na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., decyzja o odmowie wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. nie może opierać się na ocenie czy wnoszący podanie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną." (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 339/08, publ. LEX nr 526510). Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo że nie zaistniały przesłanki wznowienia lub termin z art. 148 k.p.a. nie został zachowany skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1747/07, publ. LEX nr 484887). Ponadto decyzja organu II instancji nie czyni zadość zarówno przepisom art. 107 § 3 i § 4 oraz art. 138 k.p.a., bowiem brak jest ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania. Zgodnie natomiast z przepisami w/w art. 138 k.p.a. organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpatrzeć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Obowiązek taki wynika chociażby poprzez art. 140 k.p.a. bezpośrednio z art. 107 § 1-3 k.p.a.. Kolegium nie odniosło się w zaskarżonej decyzji do kwestii, że PZD uczestniczył w postępowaniu podziałowym nieruchomości oznaczonej nr 4 AM-7, obręb K., celem wydzielenia gruntów zajętych przez ROD "[...]". Jak wynika z oświadczeń strony skarżącej grunty w działce nr 4 są od ponad 50 lat zajęte przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]". W decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 22 września 2005 r. Nr [...] zapisano, że na części działki nr 4 istniały już od 1969 r. ogrody działkowe, dla których P.Z.D. nie legitymował się decyzją terenowego organu administracji państwowej o przekazaniu gruntów w użytkowanie, natomiast na pozostałej części działki nr 4 o pow. 2,4039 ha istniały również ogrody działowe, na które Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych we W. posiadała zawarte umowy dzierżawne z 74 dzierżawcami, obejmujące lata 1982 i 1983. Z drugiej strony skarżący w odwołaniu zakwestionował stwierdzenie organu I instancji, że brak jest podstaw do zakwalifikowania ROD "[...]" do przepisów ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, bowiem ROD "[...]" został przyjęty przez PZW właśnie na mocy art. 32 ust. 1 tej ustawy. Teren ogrodu został przyjęty przez PZD wraz z jego majątkiem i zarejestrowany przez Krajową Radę PZD, pod nr [...]. Organ bez odniesienia się do powyższych kwestii i wyjaśnienia wątpliwości, ograniczył się w swoim rozstrzygnięciu do stwierdzenia, że żądanie wnioskodawcy nie zostało poparte żadnym tytułem prawnym do nieruchomości i jest jedynie ewentualnym interesem faktycznym, ustalenie zaś czy i jaki tytuł prawny przysługuje PZD do opisanej na wstępie nieruchomości nie może nastąpić wskutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją o uwłaszczeniu [...]. Stąd też należało uznać, że w niniejszej sprawie nie przeprowadzono w pełni postępowania wyjaśniającego i dowodowego, co stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1, jak również art. 107 § 3 i § 4 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zwrócić również uwagę na jeszcze jedną kwestie, tj. że pismem z dnia 2 stycznia 2009 r. PZD – Okręgowy Zarząd we W. zażądał uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia 25 października 2007 r. Nr [...] jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika zaś z decyzji organu II instancji postanowieniem z dnia 4 lutego 2009 r. Nr [...] Wojewoda przekazał do SKO we W. - jako do organu właściwego - wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Prezydenta W. celem rozpatrzenia. Wniosek ten wpłynął do SKO we W. w dniu 10 lutego 2009 r.. W piśmie przesłanym do Sądu przez z dnia 15 lutego 2010 r. (k-36 akt sądowych) Prezydent W. wskazał, że pismem z dnia 20 stycznia 2010 r. nr [...] zawiadomiono o wszczęciu – na wniosek PZD – OZ we W. – postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia 25 października 2007 r. Nr [...]. Wobec powyższego oraz z uwagi na to, że zastosowanie trybu nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie o wznowienie powoduje konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 18 marca 1998 r., sygn. akt II SA 4/98, publ. LEX nr 41832). Następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o wznowienie postępowania, które podlega na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzeniu (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 8, Warszawa 2006, s. 632). Nie tylko tę okoliczność organ I instancji winien również wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, a również czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr 36/2007 zostało już zakończone, bowiem to może mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji zostały wydane niezgodnie z prawem, a to obligowało do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy. Stąd orzeczono jak w sentencji. k.g.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło