I SA/Wa 1905/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Daniela Kozłowska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury w decyzji z dnia [...] września 2009 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania W. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], w której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 1983 r., nr [...], o wygaśnięciu prawa użytkowania nieruchomości niezabudowanej o pow. [...] ha, położonej przy ul. [...] w L., stanowiącej własność Skarbu Państwa, objętej księgą wieczystą KW nr [...], przysługującego [...] Przedsiębiorstwu [...] w L. oraz o przekazaniu w odpłatne użytkowanie na czas nieograniczony na rzecz P. [...] w W. nieruchomości o pow. [...] ha, położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że w dniu [...] września 1968 r. pomiędzy właścicielem nieruchomości J. W. a Skarbem Państwa – [...] Przedsiębiorstwem [...] w L., została zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 12, poz. 94 ze zm.) aktem notarialnym (A Nr [...]) umowa nabycia na rzecz Skarbu Państwa działki oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha, położonej przy ul. [...]. [...] Przedsiębiorstwo [...] w L. [...] w piśmie z dnia 30 maja 1983 r. poinformowało Miejski Zarząd Gospodarki Terenami w L. o niezrealizowaniu inwestycji w postaci budowy pawilonu handlowego na działce o pow. [...] ha przy ul. [...] w L. oraz o rezygnacji ze wskazanej działki. Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] czerwca 1983 r. orzekł o wygaśnięciu prawa użytkowania terenu niezabudowanego o pow. [...] ha, położonego w L. przy ul. [...], stanowiącego własność Skarbu Państwa, objętego księgą wieczystą KW nr [...], którego dotychczasowym użytkownikiem było [...] Przedsiębiorstwo [...] w L. oraz o przekazaniu w odpłatne użytkowanie na czas nieograniczony na rzecz P. [...] w W. [...] w L. działki oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha, położonej w L. przy ul. [...] oraz o ustaleniu opłaty rocznej za wymienioną działkę. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1993 r., nr [...], stwierdził, iż nieruchomość położona w L. przy ul. [...], objęta księgą wieczystą KW nr [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], arkusz nr [...], będąca w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie P. [...] w W., stała się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego dotychczasowego zarządcy. Minister Infrastruktury wskazał, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1998 r., zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]), G. J. i M. J. nabyli od A. [...] nieruchomość położoną w L. przy ul. [...], obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętą księgą wieczystą KW nr [...]. Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...], orzekł w pkt I. o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], arkusz mapy [...] na rzecz spadkobierców J. W., tj.: W. B., J. B., Z. R. oraz w pkt IX. odmówił zwrotu pozostałej części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, wchodzącej w skład działki nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] września 2003 r. w części dotyczącej zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania i zobowiązał spadkobierców J. W. do zwrotu zwaloryzowanej wartości pobranego wcześniej odszkodowania stosownie do posiadanych udziałów, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. W. B. we wniosku z dnia 15 kwietnia 2008 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 1983 r. w części dotyczącej przekazania w odpłatne użytkowanie na rzecz P. [...] w W. [...] w L. nieruchomości o pow. [...] ha położonej w L. przy ul. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...]. Podniósł, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 1983 r. Minister Infrastruktury, po rozpoznaniu odwołania W. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. wskazał, iż zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś w rozumieniu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują zatem przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Minister Infrastruktury wyjaśnił ponadto, iż w sytuacji, gdy skarżący nie posiada żadnych praw do nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją – bowiem została ona sprzedana na rzecz Skarbu Państwa oraz nie odzyskał do niej prawa w postępowaniu zwrotowym – to nie ma uprawnienia do uczestniczenia jako strona w niniejszym postępowaniu. W ocenie Ministra Infrastruktury skoro ani były właściciel, ani jego następca prawny nie posiadali przymiotu strony, gdyż rozstrzygnięcie sprawy nie wpływało na sferę ich praw i obowiązków, zaś organ wojewódzki nie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, to organ drugiej instancji jest zobowiązany do wydania reformatoryjnego rozstrzygnięcia sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. i umorzenie postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. B., zarzucając organowi błędną interpretację i zastosowanie art. 157 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 k.p.a. oraz naruszenie w szerokim zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nakazujących dokładne wyjaśnienie przez organy administracji państwowej w toku postępowania stanu faktycznego sprawy. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej - "p.p.s.a.", nie potwierdza naruszenia przez organy wymienionych w skardze przepisów postępowania lub uchybienia innymi przepisom w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd na wstępie wyjaśnia, iż wniesienie podania zawierającego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji nie prowadzi w każdym przypadku do merytorycznej oceny zasadności tego żądania. Czynności w tym zakresie stają się aktualne, jeżeli okaże się, że strona inicjująca postępowanie nadzorcze posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. W postępowaniu wszczętym na skutek podania o stwierdzenie nieważności decyzji następuje, w pierwszej kolejności, ocena dopuszczalności takiego postępowania. Właściwy organ jest obowiązany do ustalenia czy zostały spełnione przesłanki formalnoprawne warunkujące dopuszczalność postępowania, a między innymi czy podanie zostało wniesione przez uprawniony do tego podmiot. W przypadku stwierdzenia, iż przesłanki te nie zostały spełnione, a w szczególności, że wnioskodawca nie posiada legitymacji do zainicjowania postępowania nadzorczego, konieczne jest wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.). W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, ale także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2008 r., I OSK 373/07, niepubl.). Podmiot żądający wszczęcia postępowania nadzorczego, który nie był stroną postępowania zwykłego, musi jednak posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny może znaleźć potwierdzenie w przepisie prawa materialnego, który stanowi podstawę do ustalenia istnienia interesu lub obowiązku danego podmiotu. Wobec tego wyłącznie przepis prawa materialnego, będąc podstawą interesu prawnego, stwarza danemu podmiotowi legitymację do skutecznego zainicjowania postępowania administracyjnego. Legitymacja ta nie może być oparta na subiektywnym przekonaniu co do wpływu rozstrzygnięcia sprawy na sytuację prawną wnioskodawcy lub wynikać z oczekiwania potwierdzenia prezentowanego przez ten podmiot stanowiska co do legalności decyzji w ramach postępowania administracyjnego. Brak interesu prawnego osoby wnoszącej podanie o stwierdzenie nieważności decyzji skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego rozstrzygnięcia żądania i prowadzi do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Natomiast w przypadku wszczęcia postępowania, a następnie ustalenia, iż wnioskodawca nie posiadał legitymacji do zainicjowania postępowania nadzorczego, zasadne i konieczne jest umorzenie prowadzonego postępowania. Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją Sąd stwierdza, iż poprzednik prawny skarżącego nie był stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 1983 r., w której orzeczono o wygaśnięciu prawa użytkowania nieruchomości niezabudowanej o pow. [...] ha, położonej przy ul. [...] w L. oraz o przekazaniu w odpłatne użytkowanie na czas nieograniczony na rzecz P. [...] w W. [...] w L. działki oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha, położonej w L. Nieruchomość ta w dniu wydania wymienionej decyzji stanowiła własność Skarbu Państwa, co było następstwem zawarcia umowy sprzedaży pomiędzy właścicielem nieruchomości J. W. a Skarbem Państwa, która została sporządzona w formie aktu notarialnego z dnia [...] września 1968 r. (A Nr [...]). Nieruchomość ta, w następstwie wydania decyzji z dnia [...] września 2003 r., została zwrócona następcom prawnym J. W., za wyjątkiem działki nr [...] o pow. [...] ha, wchodzącej w skład działki nr [...]. Działka nr [...] została w dniu [...] kwietnia 1998 r. sprzedana przez A. [...] G. J. i M. J. Przedstawione okoliczności potwierdzają, iż poprzednik prawny skarżącego nie miał jakiegokolwiek tytułu prawnorzeczowego do działki nr [...] w dniu wydania zakwestionowanej przez skarżącego decyzji. Stan ten nie uległ zmianie w odniesieniu do skarżącego zarówno do momentu wniesienia podania w celu wszczęcia postępowania nadzorczego, jak też do dnia wydania decyzji kończącej to postępowanie. Stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 1983 r. nie miałoby jakiegokolwiek wpływu na sytuację prawną skarżącego. Wobec Minister Infrastruktury ostatecznie słusznie przyjął, iż decyzja o oddaniu przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie pozostaje bez wpływu na sytuację prawną byłych właścicieli lub ich następców prawnych, a w tej sytuacji W. B. nie był uprawniony do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1983 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. .