II FSK 1322/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-07
Skład orzekający: Jan Rudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. należny jest wpis stały czy stosunkowy od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
W przypadku, gdy przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja uchylająca inną decyzję i umarzająca postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, a nie ustalająca bezpośrednio kwotę zobowiązania, należny jest wpis stały. Skarga taka nie dotyczy bezpośrednio należności pieniężnej w rozumieniu art. 231 PPSA, a jedynie kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem podatkowym. W związku z tym, nieuiszczenie wpisu stałego uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 221 PPSA.Stan faktyczny
H. I. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. WSA odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu stałego, który według WSA był należny w tej sprawie. Spółka wniosła skargę kasacyjną od postanowienia WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących wpisu sądowego oraz naruszenie prawa do sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. I. Sp. zo.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 362/10 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi H. I. Sp. zo.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 1 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując się na art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej w skrócie: p.p.s.a. odrzucił skargę H. I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zw. dalej: Spółką) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 1 grudnia 2009 r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 1 grudnia 2009 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r., a zatem skarga objęta jest wpisem stałym na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) zw. dalej: Rozporządzeniem. Wpis w sprawie winien być uiszczony do dnia 6 stycznia 2010 r., tymczasem z zapisów wynika, że do dnia 23 lutego 2010 r. nie został uiszczony.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł pełnomocnik Spółki zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 23 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedmiotem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie jest należność pieniężna,
- art. 45 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i brak zrealizowania konstytucyjnego prawa do Sądu przyznanemu Spółce poprzez brak zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 174 pkt 2 w związku z art. 231 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że należnym wpisem od skargi będzie wpis stały,
- art. 174 pkt 2 w związku z art. 231 p.p.s.a. w związku z § 1 i § 2 ust. 6 Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że należnym wpisem od skargi złożonej przez Spółkę będzie wpis stały zamiast stosunkowego, ponadto że wpis wynosi w sprawie 200 zł (w uzasadnieniu wskazując, że wpis winien wynieść 500 zł).
W uzasadnieniu podkreślono, że organ podatkowy nie wydał decyzji określającej wysokość zobowiązania w kwocie niższej niż wynikająca z deklaracji podatkowej, gdyż nie zastosował wyłączenia z opodatkowania budowli dróg, więc przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.
W piśmie procesowym Spółki z dnia 24 czerwca 2010 r. (wniesionym po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej) wskazano, że z dniem 10 kwietnia 2010 r. został uchylony art. 221 p.p.s.a., więc podniesiona przez Spółkę kwestia nieprecyzyjności przepisów prawnych w zestawieniu z rygoryzmem w postaci odrzucenia środka zaskarżenia, może doprowadzić do nieuprawnionego pozbawienia strony prawa do sądu.
W ocenie Spółki Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę uczynił to pochopnie bez wszechstronnego rozpatrzenia charakteru sprawy i przedmiotu skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna musi spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżane w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. nieodzownym elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej jest także wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przywołanie w skardze kasacyjnej właściwych podstaw zaskarżenia jest istotne z uwagi na zakres postępowania kasacyjnego wyznaczony art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Nie może przekroczyć określonych w niej podstaw kasacyjnych. Zobowiązany jest natomiast ograniczyć się tylko do zarzutów sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na przesłankach naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie powołuje się na obie wskazane podstawy zaskarżenia.
Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności za chybione uznać należy te odnoszące się do przepisów postępowania. W ramach tych zarzutów Spółka wskazała naruszenie art. 231 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wpisem należnym od skargi winien być wpis stały oraz naruszenie § 1 i § 2 ust. 6 Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że należnym wpisem od skargi złożonej przez Spółkę będzie wpis stały zamiast stosunkowego, nadto że wpis wynosi w sprawie 200 zł. W uzasadnieniu wskazując, że wpis od skargi winien wynieść 500 zł.
Zarzuty te zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie. W tym miejscu należy przywołać treść art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. zgodnie, z którym od skargi jako pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie z treścią art. 231 p.p.s.a., wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach należny jest wpis stały. Należy podkreślić, że przedmiotem zaskarżenia w sprawach sądowoadministracyjnych są akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Co za tym idzie, należy przyjąć, że ustawodawca miał na myśli sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie. Z powyższego wynika, że nie wszystkie sprawy, które w jakimkolwiek stopniu dotyczą należności pieniężnych, będą podlegały wpisowi stosunkowemu.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do Sądu pierwszej instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 1 grudnia 2009 r. uchylająca decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego W. z dnia 16 kwietnia 2009 r. i umarzająca postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. W zaskarżonej decyzji wskazano, że postępowanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej nie służy potwierdzeniu prawidłowości samoobliczenia i prawdziwości danych zawartych w deklaracji, lecz obaleniu tych danych. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie obalił danych zawartych w deklaracji, więc to z deklaracji wynika podatek do zapłaty. Konieczne zatem było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania. Tym samym niezrozumiały jest zarzut Spółki sformułowany w skardze kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przedmiotem zaskarżonej decyzji nie jest należność pieniężna.
Biorąc pod uwagę powyższe spór w sprawie nie dotyczył ustalenia kwoty zaległości podatkowej, a okoliczności czy organ pierwszej instancji w sprawie był obowiązany wydać decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. Mówiąc w sposób uproszczony, to nie należność pieniężna objęta była postępowaniem administracyjnym, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 1 grudnia 2009 r. Zaskarżona decyzja nie nakładała na stronę określonych zobowiązań, mających wartość pieniężną, ani ich nie ustalała. W piśmiennictwie podkreśla się, że decyzja pozostaje w bezpośrednim związku z należnością pieniężną, jeżeli wynika z niej wprost obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej (K. Stuła-Marcela oraz P. Łukasik, Wpis stały oraz wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach podatkowych, Monitor Podatkowy 2007, nr 3, str. 22 oraz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II FPS 2/09, publik. ONSAiWSA z 2010 r., Nr 1, poz. 3). Takim aktem nie jest zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie w sprawie. Zatem kontrola sądowa, zainicjowana skargą na tę decyzję, nie obejmuje poprawności, ani ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Dlatego też należy uznać, że w niniejszej sprawie należny wpis od złożonej skargi to wpis stały i winien on zostać ustalony w oparciu o przepis § 2 ust. 6 Rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r.
W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstawy do wezwania Spółki do uiszczenia wpisu stosunkowego. Zasadnie natomiast odrzucił nieopłaconą skargę, bowiem zgodnie z art. 221 p.p.s.a. obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie zapłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.
Zaskarżone postanowienie zostało oparte na art. 221 p.p.s.a., pełnomocnik Spółki w złożonej skardze kasacyjnej nie podniósł jednak zarzutu naruszenie tego przepisu. Tymczasem jak wskazano wyżej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną nie może on zastępować strony w konstruowaniu zarzutów skargi kasacyjnej.
Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 45 Konstytucji RP. Zauważyć należy, że autor skargi kasacyjnej nie zaprezentował odrębnej argumentacji mającej uzasadnić naruszenie normy konstytucyjnej, ograniczając się do wskazania, że nie doszło do zrealizowania konstytucyjnego prawa do sądu poprzez brak zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Skoro, jak wskazano wyżej, prawidłowo w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji zinterpretowane zostały przepisy dotyczące charakteru wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie, nie doszło również do naruszenia normy konstytucyjnej we wskazanym w skardze kasacyjnym zakresie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło