I OZ 112/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt III SAB/Kr 50/09 o odrzuceniu zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt III SAB/Kr 50/09 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt III SAB/Kr 50/09 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Wojewody Małopolskiego postanawia: odrzucić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt III SAB/Kr 50/09 odrzucił zażalenie P. B. na postanowienie tegoż sądu z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt III SAB/Kr 50/09 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt III SAB/Kr 50/09 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Wojewody Małopolskiego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 19 lipca 2011 r. odrzucono zażalenie P. B. z uwagi na brak podpisu skarżącego. Pismem z dnia 22 sierpnia 2011 r. skarżący wniósł drogą elektroniczną zażalenie na powyższe postanowienie. Zażalenie nie było podpisane, a zawierało jedynie mechanicznie odtworzony (skopiowany) podpis skarżącego. Pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r. P. B. został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W dniu 6 września 2011 r. skarżący nadesłał pismo wraz z odpisem swojego zażalenia, który również nie był podpisany. Zaznaczył przy tym, że pismo podpisane bezpiecznym kwalifikowanym podpisem elektronicznym zgodnie z prawem jest równoważne pismu złożonemu w formie pisemnej i podpisanemu podpisem własnoręcznym. WSA w Krakowie podał, że zgodnie z treścią art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.), zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, w tym określonemu w art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., czyli winno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zażalenie złożone bez podpisu strony jest obarczone brakiem formalnym, którego nieuzupełnienie, po uprzednim wezwaniu sądu, skutkuje jego odrzuceniem. Ponadto stwierdzić należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest aktem prawnym zawierającym przepisy o charakterze lex specialis wobec ustawy o podpisie elektronicznym w odniesieniu do skuteczności wniesienia pisma zaopatrzonego w podpis elektroniczny. Dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest zatem późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Takie też stanowisko zajmuje orzecznictwo sądów administracyjnych (vide postanowienie NSA z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 380/11). W dniu 15 listopada 2011 r. P. B. złożył drogą elektroniczną zażalenie na powyższe postanowienie. Skarżący twierdził, że jego pisma nie posiadały braku formalnego, gdyż były podpisane bezpiecznym kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządzeniem z dnia 18 listopada 2011 r., doręczonym w dniu 8 grudnia 2011 r., wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych przez podpisanie pisma, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pomimo upływu zakreślonego terminu niniejsze zarządzenie nie zostało wykonane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.) każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis powinien być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a., które w tej sprawie nie występują. Podpisem jest znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (Hanna Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 204-205). Z powyższej definicji jednoznacznie wynika, że podpis musi być własnoręczny. W sytuacji braku własnoręcznego podpisu, sąd wzywa stronę do usunięcia braku formalnego pisma przez jego podpisanie. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie, zarządzeniem z dnia 18 listopada 2011 r. wezwał stronę do podpisania zażalenia. Dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem. Tylko tak złożony podpis spełnia wymagania przewidziane w art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Skarżący nie uzupełnił jednak, w zakreślonym przez sąd terminie, wymienionego braku formalnego i nie podpisał zażalenia. Wobec niewykonania zarządzenia Sądu I instancji zażalenie P. B. na postanowienie z dnia [...] października 2011 r. należało uznać za obarczone brakiem formalnym. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 i art. 180 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.