III SA/Gd 298/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody z dnia 24 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 29 stycznia 2008 r. G. G. wystąpił o wymeldowanie byłej żony E. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G., wskazując iż nie przebywa ona w opisanym lokalu, nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, przychodzi jedynie w celu odebrania korespondencji. Podkreślił, że E. G. od około 6 lat zamieszkuje wraz ze swoim mężem przy ul. [...] w G. Decyzją z dnia 15 maja 2008 r., nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu E. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się na ustalenia Komendanta Komisariatu Policji I w G. oraz Komendanta Komisariatu Policji VI w G. zawarte w pismach z dnia 27 lutego 2008 r. nr [...] z dnia 4 marca 2008 r. nr [...], w świetle których E. G. faktycznie zamieszkuje pod adresem: G., ul. [...], zaś przez mieszkańców budynku położonego przy ul. [...] widywana jest sporadycznie. Podkreślił, że w lokalu położonym w budynku przy ul. [...] zamieszkuje wspólnie z mężem. Wskazał także, że zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez E. G. w toku postępowania nie zamieszkuje ona w spornym lokalu od 6 lat, przebywa w nim raz w miesiącu od wieczoru w piątek do poniedziałku, przechowuje w nim również swoje rzeczy, wraz z byłym mężem spłaca zadłużenie z tytułu opłat wynikających z umowy najmu, natomiast nie ponosi bieżących kosztów utrzymania przedmiotowego lokalu. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. G. Podniosła, że nadal zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, nigdy go nie opuszczała, nie miała i nie ma takiego zamiaru. Dołączyła odpis wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku Wydział II Cywilny z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II C 3214/97, którym orzeczono rozwód oraz ustalono warunki korzystania z przedmiotowego lokalu. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 24 czerwca 2008 r., nr [...] w całości podtrzymał rozstrzygnięcie prezydenta i prezentowane przez niego stanowisko. Przywołał przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce stałego pobytu lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie budzi wątpliwości, że E. G. nie zamieszkuje stale w przedmiotowym lokalu. Na podstawie dokonanych w toku postępowania ustaleń wojewoda stwierdził, że odwołująca się zamieszkuje w lokalu I. F., którym opiekuje się ze względu na jego podeszły wiek, a który od 2003 r. jest jej mężem. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, że strona nie opuściła miejsca stałego pobytu i zamieszkuje z byłym mężem. Organ II instancji nie zakwestionował faktu, że E. G. pojawia się w spornym lokalu, w którym na mocy wyroku sądu pozostawiono jej do dyspozycji (wyłącznego użytkowania) jeden pokój, gdzie przechowuje część swoich rzeczy. Jednakże okoliczności te oraz zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu i zamieszkania w nim jako zdarzenie przyszłe i niepewne nie uzasadniają wydania decyzji o odmowie wymeldowania. Wyjaśnił przy tym, że pozbawienie meldunku w żaden sposób nie ogranicza, czy też nie pozbawia strony prawa do lokalu. Ponieważ nie można uznać za centrum życiowe odwołującej się lokalu, w którym ona nie przebywa, stąd też utrzymywanie jej meldunku w przedmiotowym lokalu stanowiłoby fikcję meldunkową. W tym stanie faktycznym i prawnym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła E. G., żądając jej uchylenia. Przedstawiona w skardze argumentacja powiela stanowisko strony przedstawione w postępowaniu odwoławczym. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreśliła, że przedmiotowego lokalu nie opuściła jednorazowo na czas przekraczający 3 miesiące, zamierza w nim przebywać przez kilka dni w tygodniu i ponosi koszty związane z jego utrzymaniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. Sąd wydał postanowienie o oddaleniu wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania prokuratorskiego II DS 1562/08 i II DS 1454/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Dla dokonania przedmiotowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), w myśl którego organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego trwającego ponad trzy miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma on charakter dobrowolny i trwały. Sąd zwraca też uwagę, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie – nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. W tym świetle podnieść należy, iż organy administracyjne obu instancji, wydając decyzje w niniejszej sprawie, ustalały zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, baza Lex nr 49952 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000 r., V SA 1784/99, baza Lex 49415), czy skarżąca opuściła przedmiotowy lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącej prowadzi, w ocenie Sądu, do wniosku, iż nie budzący wątpliwości jest fakt dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez E. G. Powyższe wynika zwłaszcza z bezspornego faktu zamieszkiwania przez nią z własnej woli od ok. sześciu lat w lokalu położonym w G. przy ul. [...], gdzie zamieszkuje wraz I. F., z którym w 2003 r. zawarła związek małżeński. Opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza tylko fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego, lecz winien z tym łączyć się zamiar stałego związania się z tym innym miejscem i urządzenie w nim nowego centrum życiowego - świadczy to trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005r., II OSK 302/05, baza Lex nr 190969, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001r., V SA 3169/00, baza Lex nr 50123). Odnosząc to do stanu faktycznego sprawy Sąd stwierdził, że zasadnie organy obu instancji przyjęły, że lokalem w którym znajduje się centrum życiowe skarżącej jest lokal przy ul. [...] w G. Skarżąca tłumaczy fakt zamieszkiwania w nim tym, że sprawuje opiekę nad I. F. i jest to jej praca, zaś I. F. zawarł ze skarżącą związek małżeński chcąc jej zapewnić lepszą przyszłość. Skarżąca zeznała w toku postępowania, że zamieszkuje równocześnie w obu lokalach i trzyma w nich swoje rzeczy, przy czym lokalu przy ul. [...] nie opuściła na okres dłuższy niż trzy miesiące. Nadto skarżąca zeznała, że w lokalu tym przebywa raz w miesiącu od piątku wieczorem do poniedziałku ( k. 38 i 60 akt administracyjnych). W nawiązaniu do powyższych twierdzeń zauważyć należy, iż sporadyczne korzystanie z lokalu nie może przesądzać o tym, iż w danym lokalu znajduje się centrum życiowe. Należy bowiem zauważyć, że w myśl art. 28 k.c. można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania tj. lokal w którym osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i takim miejscem, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, jest lokal, w którym skarżąca zamieszkuje wraz z mężem od ponad 6 lat. Z materiału dowodowego sprawy, w tym z zeznań samej skarżącej wynika przy tym, że większość czasu skarżąca spędza w tym ostatnim lokalu, nie zaś w lokalu, w którym była dotychczas zameldowana. W świetle powyższego nie można za dające podstawę do uwzględnienia skargi uznać twierdzenie, że zamiarem skarżącej jest jednoczesne zamieszkiwanie w obu w/w lokalach mieszkalnych, bowiem, z uwagi na wskazane wyżej przepisy prawa, taka sytuacja jest możliwa. Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi, w którym skarżąca twierdzi, że zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] i opłaca wszystkie świadczenia z tym związane, to należy stwierdzić, że okoliczność ponoszenia przez skarżącą kosztów utrzymania lokalu nie została w sposób wyczerpujący przez organy wyjaśniona. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego raz twierdziła, że ponosi bieżące koszty utrzymania lokalu ( k. 38 i 94 akt administracyjnych), czemu zaprzeczał G. G., zaś trakcie przesłuchania w dniu 8 maja 2008 r. stwierdziła, że komornik ściąga od niej należności z tytułu zadłużenia lokalu przy ul. [...] i oprócz tego skarżąca nie dokłada się opłat za lokal. Takie działanie organów stanowi wprawdzie naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. jednak naruszenie to nie miało zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgromadzony przez organy materiał dowodowy dawał bowiem podstawy do przyjęcia oceny, że w sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki przemawiające za wymeldowaniem skarżącej z pobytu stałego. Zważywszy fakt, iż brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd uznał zarzuty skargi na niezasadne. Tym samym działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji oddalając skargę.