III SA/Wa 1637/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-02
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Jolanta Sokołowska, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód ze źródła przychodów "kapitały pieniężne i prawa majątkowe" jest ustalany jako nadwyżka przychodów nad kosztami uzyskania w danym roku podatkowym, niezależnie od sposobu opodatkowania (podatek dochodowy albo zryczałtowany podatek dochodowy) przychodów zaliczanych do tego źródła, co pozwala na kompensowanie straty z odpłatnego zbycia papierów wartościowych z przychodem z odsetek w tym samym roku podatkowym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając interpretację Ministra Finansów za prawidłową. Stwierdził, że przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (opodatkowane wg art. 30b u.p.d.o.f.) i przychody z odsetek (opodatkowane wg art. 30a u.p.d.o.f.) stanowią odrębne źródła przychodów w ramach kategorii "kapitały pieniężne i prawa majątkowe". W związku z tym, strata z tytułu zbycia papierów wartościowych nie może być odliczona od przychodu z odsetek w tym samym roku podatkowym, ponieważ przepisy (w szczególności art. 30a ust. 6 i art. 30b ust. 5 u.p.d.o.f.) wprowadzają odrębne zasady opodatkowania i nie pozwalają na łączenie tych dochodów w celu kompensacji straty.Stan faktyczny
Podatnik zapytał o możliwość ustalenia dochodu lub straty ze źródła przychodów "kapitały pieniężne i prawa majątkowe" w sytuacji, gdy poniósł stratę na odpłatnym zbyciu papierów wartościowych i uzyskał przychód z odsetek w tym samym roku podatkowym. Podatnik uważał, że oba te przychody mieszczą się w tym samym źródle i strata może być skompensowana z przychodem. Dyrektor Izby Skarbowej (w imieniu Ministra Finansów) uznał to stanowisko za nieprawidłowe, argumentując, że są to odrębne źródła przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi T. G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
T.G w dniu [...] kwietnia 2009 r. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie ustalania powstania dochodu lub straty ze źródła przychodów w kapitałach pieniężnych i prawach majątkowych.
We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: wnioskodawca jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania na terenie Polski oraz podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej. Wnioskodawca uzyskuje - zarówno w kraju oraz za granicą – przychody ze źródła przychodów "kapitały pieniężne i prawa majątkowe" art. 10 ust. 1, pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1-4, 6, 9 i 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(Dz.U. z 2000r Nr 14 poz. 176 ze zmianami), dalej jako "u.p.d.o.f." Przychody te podlegają opodatkowaniu zgodnie z art. 30b u.p.d.o.f. u.p.d.o.f. oraz zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych - art. 30a u.p.d.o.f. W 2008 r. Wnioskodawca poniósł straty na odpłatnym zbyciu papierów wartościowych, oraz uzyskał przychód z odsetek.
Wnioskodawca zadał pytanie o treści: Czy w świetle art. 9 ust. 2, 3 i 6, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust 1 pkt 1-4, 6, 9 i 10, art. 30a ust 1 pkt 1-7 i art. 30b u.p.d.o.f. prawidłowe jest stanowisko, iż dochodem Wnioskodawcy ze źródła przychodów "kapitały pieniężne i prawa majątkowe" jest nadwyżka przychodów zaliczonych do tego źródła otrzymanych przez podatnika w ciągu roku podatkowego, nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów - w obu przypadkach niezależnie od sposoby opodatkowania (podatek dochodowy albo zryczałtowany podatek dochodowy ) przychodów zaliczanych do tego źródła przychodów?
Zdaniem Wnioskodawcy definicje "dochodu ze źródła przychodów" oraz "straty ze źródła przychodów" są zawarte w art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f.. Przepis ten zawiera odwołanie wyłącznie do art. 24-25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zawartych w Rozdziale 5 "Szczególne zasady ustalania dochodu", które to przepisy nie znajduje jednak zastosowania w stanie faktycznym, opisanym we wniosku. Definicja "straty ze źródła przychodów" (art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f.), ma natomiast zasadnicze znaczenie z punktu widzenia możliwości obniżenia o stratę ze źródła przychodów, dochodów z tego źródła przychodów w latach następnych (co wynika z art. 9 ust. 3, przy czym art. 9 ust. 3a, 4, 5 i 6 u.p.d.o.f. stanowią do których dochodów lub strat ma zastosowanie albo nie ma zastosowania art. 9 ust, 3 u.p.d.o.f.). W razie, gdy ustawodawca chce ograniczyć rozliczenie strat w ramach źródła przychodów - czyni to wyraźnie i wprost (tak art. 30 ust. 3a, art. 30a ust 5, ust. 8 i art. 30b ust. 5 u.p.d.o.f.). Podobnie jest gdy ustawodawca stanowi, iż zryczałtowany podatek, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 1-4, 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania (art. 30a ust, 6 u.p.d.o.f.) oraz dochodów (przychodów), o których mowa w art. 30 ust. 1, art. 30a ust, 1 i art. 30b ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 30 ust. 8, art. 30a ust. 7 i art. 30b ust. 5 u.p.d.o.f.). Wobec tego w świetle art. 9 ust. 2, 3 i 6, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust.1pkt 1 4, 6, 9, 10, art. 30a ust. 1 pkt 1-7 i art. 30b u.p.d.o.f. prawidłowe jest stanowisko, iż dochodem Wnioskodawcy ze źródła przychodów"kapitały pieniężne i prawa majątkowe", jest nadwyżka przychodów zaliczonych do tego źródła przychodów otrzymanych przez podatnika w ciągu roku podatkowego, nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów - w obu przypadkach niezależnie od sposobu opodatkowania (podatek dochodowy albo zryczałtowany podatek dochodowy) przychodów zaliczanych do źródła przychodów. Wnioskodawca uważa więc, iż poniesiona przez niego w roku podatkowym strata z odpłatnego zbycia papierów wartościowych może być zmniejszona o kwotę odsetek otrzymanych w tym samym roku podatkowym. Niewątpliwie są to przychody zaliczane do tego samego źródła przychodów "kapitały pieniężne i prawa majątkowe", a ustawodawca nie wykluczył możliwości iż w ramach tego źródła przychodów - ustalenia przychodów i kosztów uzyskania przychodów z uwzględnieniem wszystkich przychodów, i kosztów ich uzyskania, zaliczanych do tego źródła przychodów (wyjątkiem jest art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f.). Opodatkowanie niektórych przychodów z tego samego źródła zryczałtowanym podatkiem dochodowym zamiast podatkiem dochodowym, nie wpływa w żaden sposób na ww. sposób rozliczenia (w innym razie – art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. byłyby zbędny, a taka wykładania jest niedopuszczalna ze względu na racjonalność ustawodawcy). Ze względu na ustalony w rozporządzeniu Ministra Finansów - wzór formularzy PIT-36 i PIT-38 (nie dopuszczający takiego sposobu rozliczenia w ramach tego samego źródła przychodów), realizacja ww. ustawowego prawa podatnika nastąpi we wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., działający w imieniu Ministra Finansów na podstawie art. 14b §1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej jako "O.p." oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) stwierdził, że stanowisko przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie ustalania powstania dochodu lub starty ze źródła przychodów w kapitałach pieniężnych i prawach majątkowych dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych wart. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 ww. ustawy nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a) - c). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się między innymi: odsetki od pożyczek; odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą; odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych. Ponadto zgodnie z pkt 6) należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych. Art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi, iż od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu.
Zgodnie z art. 30b ust. 2 u.p.d.o.f. dochodem, o którym mowa w ust, 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust, 1 pkt 38 z zastrzeżeniem art. 24 ust, 13 i 14. Z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Dochodów, o których mowa, zgodnie z art. 30b ust. 5 ustawy nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c. Przepisy art. 30b ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Ponadto z przepisu art. 45 ust. 1 a pkt 1 ustawy wynika, że podatnik, który uzyskał w roku podatkowym dochód z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b, obowiązany jest w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, złożyć urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, odrębne zeznanie, według ustalonego wzoru o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b. Dochody uzyskane z w/w źródła przychodów należy wykazać na formularzu zeznania PIT
38. Natomiast zgodnie z art. 30a ust, 1 u.p.d.o.f. od uzyskanych dochodów (przychodów) – m.in. z odsetek od pożyczek, z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych, z odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a. Zgodnie z zapisem art. 30a ust. 7 ustawy stanowi, iż dochodów (przychodów), o którym mowa w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27. Stosownie do art. 30a ust. 6 ustawy zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 do 4 oraz pkt 6, 8 i 9 (w tym odsetki oraz dywidendy i inne przychody z tytułu' udziału w zyskach osób prawnych), pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania. Przepis ten ma znaczenie takie, że nie pozwala na pomniejszanie przed opodatkowaniem przychodu z odsetek o wszelkie koszty uzyskania.
W przypadku poniesienia w danym roku podatkowym straty ze źródła przychodów, zgodnie z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. - o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty. W konsekwencji podatnik uprawniony jest, aby o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty. Przepis ust. 3 ma zastosowanie do strat z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka) z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, co wynika z przepisu art. 9 ust. 6 ustawy. W przypadku poniesienia w danym roku straty z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych, konieczne jest złożenie zeznania podatkowego, co wynika z cytowanego powyżej art. 45 ust. 1a pkt 1 u.p.d.o.f. Żaden przepis nie upoważnia podatników, do odliczenia strat poniesionych w roku podatkowym, od dochodu osiąganego z innego źródła przychodów, nawet jeżeli źródło to, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na takich samych lub podobnych zasadach. Przy kwalifikacji do właściwego źródła przychodów z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, nie należy kierować się tylko sposobem jego opodatkowania. Każdy z przychodów, o których mowa we wniosku, stanowi odrębne źródło przychodów. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego Wnioskodawca poniósł stratę na odpłatnym zbyciu papierów wartościowych, oraz uzyskał przychód z odsetek.
Prawo podatnika do obniżenia dochodu o wysokość straty, jest nierozerwalnie związane ze źródłem pochodzenia tej straty. Odnosząc się do regulacji zawartej w z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. należy zauważyć, iż przepis ten, jak wynika z jego literalnego brzmienia, zezwala w wypadku podatnika na odliczenia w latach następnych straty poniesionej z tytułu zbycia papierów wartościowych tylko od dochodu osiągniętego z tego samego źródła tj., ze zbycia tych samych papierów wartościowych. Nie można w tej sytuacji, odliczyć straty poniesionej w wyniku zbycia papierów wartościowych od przychodu z odsetek.
Reasumując, mimo iż, co do zasady dochodem ze źródła przychodów "kapitały pieniężne i prawa majątkowe" jest nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym, a jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów, to przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i przychód z odsetek stanowią odrębne źródła przychodów.
T.G. w dniu [...] lipca 2009 r. złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wskazując w nim na nieprawidłowości w wykładni badanych przepisów i popierając stanowisko zawarte we wniosku o interpretację z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Dyrektor Izby Skarbowej, w imieniu Ministra Finansów, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę indywidualnej pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] lipca 2009 r., złożone na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jajo "p.p.s.a." w wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem zarzutów przytoczonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, nie stwierdził podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał też stanowisko prawne zawarte w uzasadnieniu interpretacji, stwierdzając, że przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i przychód z odsetek stanowią odrębne źródła przychodów dla odliczenia straty ze źródła przychodów, o której mowa w art. art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. Stwierdził ponadto, że błędne jest stanowisko Wnioskodawcy , że ze względu na ustalony w rozporządzeniu MF - wzór formularzy PIT-36 i FiT-38 niedopuszczający takiego sposobu rozliczenia w ramach tego samego źródła przychodów, poniesiona w roku podatkowym strata z odpłatnego zbycia papierów wartościowych może być zmniejszona o kwotę odsetek otrzymanych w tym samym roku podatkowym jako realizacja ustawowego prawa podatnika, co nastąpi we wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Ustalone wzory zeznań podatkowych w swej konstrukcji odzwierciedlają możliwe do zastosowania rozwiązania dotyczące rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnicy mogą w składanych zeznaniach wykazać wszystkie przychody, koszty, zwolnienia i ulgi podatkowe. W konsekwencji, każde zdarzenie podatkowe występujące w ciągu roku podatkowego u danego podatnika znajduje odzwierciedlenie w składanym zeznaniu podatkowym na odpowiednim druku, ustalonego zgodnie z wymogami ustawy. Skoro zatem przepisy u.p.d.o.f. nie przewidują możliwości odliczenia poniesionej straty z odpłatnego zbycia papierów wartościowych od kwoty odsetek otrzymanych w tym samym roku podatkowym, oznacza to, iż takie odliczenie podatnikom nie przysługuje. Nie można w tej sytuacji, odliczyć straty poniesionej w wyniku zbycia papierów wartościowych od uzyskanego w tym samym roku podatkowym przychodu z otrzymanych odsetek.
T.G., na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 50 § 1, art. 52 § 3 art. 53 § 2 p.p.s.a., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając interpretacji indywidualnej naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. - poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż przychody z (i) odpłatnego zbycia papierów wartościowych, (ii) wykupu papieru wartościowego przez jego emitenta, (iii) odsetek, oraz (iv) dyskonta od papierów wartościowych, otrzymanych w tym samym roku podatkowym, należy zakwalifikować do odrębnych źródeł przychodów, co uniemożliwia ustalenie dochodu albo straty ze źródła przychodów " kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w [art. 10 ust. llpkt 8 lit. a)-c) ", o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. " z uwzględnieniem: (1) straty z (i) odpłatnego zbycia papierów wartościowych, oraz (ii) wykupu papieru wartościowego przez jego emitenta (precyzyjniej - przychody i koszty uzyskania przychodów z tych transakcji, a także (2) przychodu z (i) odsetek, oraz (ii) dyskonta od papierów wartościowych, otrzymanych w tym samym roku podatkowym); podczas gdy prawidłowa jest wykładnia, zgodnie z którą przychód z (i) odpłatnego zbycia papierów wartościowych, (ii) wykupu papieru wartościowego przez jego emitenta, (iii) odsetek, oraz (iv) dyskonta od papierów- wartościowych - mieści się w źródle przychodów, wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. w związku z czym w rozliczeniu tego samego roku podatkowego istnieje możliwość rozliczenia przez podatnika: straty z tytułu (i) odpłatnego zbycia papierów wartościowych, oraz (ii) wykupu papieru wartościowego przez jego emitenta (precyzyjniej - przychody i koszty uzyskania
przychodów z tych transakcji), z (2) przychodem z tytułu (i) odsetek oraz (ii) dyskonta od papierów wartościowych, otrzymanych w tym samym roku podatkowym.
W konsekwencji T.G. wniósł o uchylenie interpretacji Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2009 r. w całości.
W uzasadnieniu raz jeszcze wskazał na błędną interpretację badanych przepisów dokonaną przez Ministra Finansów i podkreślił, że zarówno przychody ze zbycia papierów wartościowych i przychody z odsetek mieszczą się w tym samym źródle do opodatkowania. Zdaniem Skarżącego prawidłowe jest stanowisko przedstawione we wniosku, a także w wezwaniu z [...] lipca 2009 r., albowiem stanowisko Ministra Finansów zawarte w Interpretacji z dnia [...] lipca 2009 r., podtrzymanym w odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2009 r., nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jak również takiej interpretacji przepisów sprzeciwiają się podstawowe zasady wykładni przepisów prawa podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., w imieniu Ministra Finansów, w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Przedmiotem zaskarżenia jest interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w W., z dnia [...] lipca 2009 r. wydana z upoważnienia Ministra Finansów, na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zmianami) dalej jako "O.p.". Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego (art. 14b § 2 O.p.). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 O. p.) Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, a w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 O.p.)
W sprawie niniejszej, zdaniem Sądu, interpretacja indywidualna, a więc ocena stanowiska wnioskodawcy wyczerpała wskazany stan faktyczny i jest prawidłowa.
Jak wynika z przedstawionego już uzasadnienia, zagadnieniem do rozstrzygnięcia jest wykładnia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a to art. 9, art. 10 ust. 1, art. 17 ust. 1, art. 30a i 30b u.p.d.o.f. Wnioskodawca zapytał bowiem czy przychody uzyskane ze źródła "kapitały pieniężne i prawa majątkowe" w przypadku, gdy są nimi nadwyżki przychodów zaliczonych do tego samego źródła nad kosztami ich uzyskania w danym roku jak i wówczas, gdy koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów i różnicą jest strata ze źródła przychodów, to w obu przypadkach niezależnie od sposobu opodatkowania przychodów zaliczonych do tego źródła przychodów, przychodem jest nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania w obrębie źródła – "kapitały pieniężne i prawa majątkowe".
Zdaniem Wnioskodawcy skoro w źródle określonym w art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f mieści się sprzedaż papierów wartościowych i przychód z odsetek kapitałowych to przychody takie mogą być wzajemnie skompensowane jako nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
Zdaniem Ministra Finansów nie jest to możliwe wobec treści przepisów - art. 30a dotyczącym odsetek kapitałowych i 30b dotyczącym papierów wartościowych, które wprowadzone zostały ustawą z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, obowiązującą od 1 stycznia 204 r. (Dz. U. Nr 202 poz. 1956).
Zgodnie z art. 30b ust.2 u.p.d.o.f. dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14. Z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Dochodów, o których mowa zgodnie z art. 30b ust. 5 ustawy nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c.
Zgodnie z zapisem art. 30a ust. 7 u.p.d.o.f dochodów (przychodów), o którym mowa w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27. Stosownie do art. 30a ust. 6 ustawy, zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt. 1 do 4 oraz pkt 6, 8 i 9 (w tym odsetki oraz dywidendy i inne przychody udziału w zyskach osób prawnych) pobiera się bez pomniejszenia przychodu o koszty uzyskania.
Przepis art.9 ust. 3 ma zastosowanie do strat z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka) i odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, co wynika z przepisu art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f..
Sąd całkowicie podziela stanowisko Ministra Finansów, które jest logiczne i spójne z przedstawionymi przepisami.
W ocenie Sądu w przepisach tych występuje jedynie pozorna niespójność przez to, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. w jednym źródle zostały wyszczególnione zarówno przychody z posiadanych kapitałów pieniężnych – art. 17 ust. 1 pkt 1-5 jak też przychody z odpłatnego zbycia praw majątkowych to jest między innymi zbycie udziałów w spółkach, praw z papierów wartościowych, prawa poboru z akcji, pochodnych instrumentów finansowych – art. 17 ust. 1 pkt 6-10. Jednocześnie, stosownie do art. 30 od szeregu dochodów/przychodów pobierany jest zryczałtowany podatek dochodowy, przy czym w niektórych przypadkach jest on pobierany bez pomniejszenia przychodu o koszty uzyskania. Kontynuują tę zasadę przepisy art. 30a i 30b, przy czym art. 30a u.p.d.o.f dotyczy przychodów/dochodów z kapitałów zaś 30b u.p.d.o.f dochodów ze zbycia praw do tychże kapitałów, a więc w wyniku wyzbycia się ich.
Dla niniejszej sprawy istotne są przepisy:
- art. 30a ust. 6 u.p.d.o.f., który stanowi, że podatek zryczałtowany 19% (bo od ust. 1 pkt 1-4, 6, 8, 9) pobiera się bez pomniejszenia przychodu o koszty uzyskania poza art. 24 ust. 5 pkt 1, 2, 4 i ust. 5a i 5d) (dochód z umorzenia akcji, zbycia udziałów/akcji w celu umorzenia, dochód przeznaczony na kapitał, fundusz emerytalny, umorzenie udziałów lub akcji w spółce).
- art. 30b ust. 1, ust. 2, ust. 5 i ust. 6 u.p.d.o.f wskazujący, iż dochód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych stanowi przychód z odpłatnego ich zbycia, a kosztem uzyskania, stanowiącym nominalną wartość z dnia objęcia praw majątkowych i jest określany przez podatnika po zakończeniu roku podatkowego. Stosownie do art. 30b ust. 5 dochodów ze zbycia papierów wartościowych nie łączy się z dochodem opodatkowanym na zasadach art. 27 u.p.d.o.f. i 30c u.p.d.o.f.
Co prawda nie jest wskazany w ust.5 przepis art. 30a ust. 1 pkt 2 (odsetki i dyskonto od papierów wartościowych), ale z tej przyczyny, że zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 2 i ust. 6 u.p.d.o.f., zryczałtowany podatek dotyczy ust. 1 pkt 1 – pkt 4 (a więc i pkt 2) i pobiera się go bez pomniejszenia przychodu o koszty uzyskania poza art. 24 ust 5, 5a i 5d, dotyczącymi podatników prowadzących działalność gospodarczą, które nie odpowiadają przedstawionemu przez Wnioskodawcę, stanowi faktycznemu.
Skoro przychód z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych, opodatkowany jest zryczałtowanym podatkiem bez możliwości jego pomniejszania, to nie jest możliwe połączenie go z innym przychodem pozwalającym na pomniejszenie tegoż przychodu o koszty uzyskania. Zasadę tę nie tylko można wyinterpretować z badanych przepisów, lecz wprost z przepisu art. 9 ust. 6. Otóż jest to przepis rozdziału o nazwie "Podmiot i przedmiot opodatkowania", zawierający między innymi definicję dochodu do opodatkowania i straty (ust. 3). Przepis ten zezwala obniżyć dochód uzyskany z danego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach do maksymalnej wysokości, w każdym roku. nie przekraczającej 50 % straty. Zasada ta nie dotyczy strat z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych (ust. 3a – art. 10 ust. 1 pkt 8) poza określonym w ust. 6 u.p.d.o.f. W ten sposób ma zastosowanie do strat między innymi z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Tak, więc przychód z odpłatnego zbycia praw majątkowych nie może być pomniejszony o koszty uzyskania przychodu z tytułu tych praw poza wskazanymi w ust. 6, obejmującym jednakże zbycie papierów wartościowych.
Skoro w art.9 ust. 6 u.p.d.o.f. wskazano przychody, określone też w art. 10 ust. 1 pkt 7, które mogą korzystać przy opodatkowaniu z pomniejszenia o koszty uzyskania przychodów, a wśród nich nie wymieniono przychodów z kapitałów to oznacza, że od przychodów od kapitałów do których należą odsetki i dyskonto od papierów wartościowych, nie mogą być odliczone straty, co jest oczywiste gdyż w tych przychodach strat być nie może. Może nie być przychodów, ale nie straty.
Reasumując – wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej interpretacja indywidualna jest zasadna prawnie i wyczerpuje zakres wniosku podatnika jak też jego stanowiska zajętego w tej sprawie.
Na tej podstawie Sąd, stosownie do art. 146 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło