I SA/Bd 3/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 marca 2010r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. oddala skargę W dniu [...] września 2009r. Prezydent Miasta [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości oraz odsetki za zwłokę i skierował go do dłużnika - spółki [...]. Zobowiązana spółka złożyła do Prezydenta Miasta [...], występującego jako wierzyciel i organ egzekucyjny, pismo zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 33 pkt 6 i 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). poprzez przyjęcie, że pieczęcią urzędową organu – Prezydenta Miasta [...] może być pieczęć, pośrodku której widnieje zamiast wizerunku orła herb [...]. W konsekwencji zarzuciła niezamieszczenie na tytule wykonawczym pieczęci urzędowej wierzyciela. W ocenie strony zaszły podstawy do uwzględnienia zarzutów z art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzucono również skierowanie tytułu wykonawczego do egzekucji przez osobę nie posiadającą stosownych uprawnień. Postanowieniem z dnia [...] października 2009r. Prezydent Miasta [...] odmówił uwzględnienia zarzutu. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 16c ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005r., Nr 235, poz.2000 ze zm.) urzędową pieczęcią gminy może być również metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, herb gminy. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej. Przepis ust. 3 art. 16c wymienionej ustawy stanowi, iż urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a, wśród których wymienione są gminy oraz ich organy jako podmioty uprawnione do posługiwania się pieczęcią urzędową. Z mocy art. 26 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) organem wykonawczym w miastach powyżej 100.000 mieszkańców jest prezydent miasta. W ocenie Prezydenta [...] w świetle powyższych przepisów urzędowa pieczęć gminy może zawierać pośrodku herb gminy, a uprawnionym do jej używania jest także organ wykonawczy, tj. w tym przypadku Prezydent Miasta występujący jako wierzyciel i organ egzekucyjny. Zdaniem organu stanowisko zobowiązanego, iż herb gminy może być używany jedynie w pieczęciach urzędowych gminy nie znajduje oparcia w przepisach wymienionej wyżej ustawy. Co do klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji organ wskazał, że jest to czynność materialno-techniczna, która stwierdza, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nadaje się do egzekucji. Prezydent Miasta [...] właściwie upoważnił do wykonywania czynności w postępowaniu egzekucyjnym pracownika – T. Ś. Na podstawie art.268 k.p.a. postanowienie może być udzielone bezterminowo. W związku z powyższym organ stwierdził, że zaskarżany tytuł wykonawczy stanowiący podstawę wszczęcia postępowania został wystawiony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Pismem z dnia [...] listopada 2009r. spółka złożyła na powyższe postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutów, co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że stanowisko w nim zawarte jest zgodne z prawem. W uzasadnieniu podkreślono, że pobór i egzekucja podatków należy do kompetencji gminy o statusie miasta, a wierzycielem w tych sprawach jest Prezydent Miasta [...]. Gmina samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową. Wobec tego należy przyjąć, że widniejąca w punkcie 45 tytułu wykonawczego pieczęć z herbem miasta [...] użyta została zgodnie z jej przeznaczeniem jako pieczęci umieszczanej na dokumentach w sprawach z zakresu administracji samorządowej. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, użyta pieczęć ma walor pieczęci urzędowej wierzyciela, czego wymaga art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ nie dopatrzył się także nieprawidłowości w udzieleniu upoważnienia T. Ś. do nadania klauzuli wykonalności. Na powyższe postanowienie spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W skardze sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną interpretację art. 33 pkt 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z jej art. 27 § 1 pkt 7 oraz art. 2a, art. 16c ust. 1 i 2 ustawy z 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczpospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Wskazano również na naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że: pieczęć, w otoku której widnieje nazwa Prezydent Miasta [...], a zawierającą pośrodku wizerunek herbu [...] jest pieczęcią urzędową Prezydenta Miasta [...]; Prezydent Miasta [...] ma prawo posługiwać się ww. pieczęcią, w sytuacji gdy działa jako wierzyciel i organ egzekucyjny; pieczęcią urzędową Gminy [...] jest pieczęć, w otoku, której widnieje nazwa Prezydent Miasta [...] i zawiera pośrodku herb [...], a jednocześnie pieczęć ta jest pieczęcią urzędową Prezydenta [...] jako wierzyciela; nieuzasadniony jest zarzut podniesiony przez [...] na podstawie art. 33 pkt 10 w zw. z jej art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem strony pieczęcią urzędową Prezydenta Miasta [...] jest pieczęć w otoku, której widnieje nazwa Prezydent Miasta [...] i zawierającą pośrodku wizerunek orła. W opinii strony skarżącej Prezydent Miasta [...] występując jako organ gminy (organ podatkowy i egzekucyjny) nie ma prawa posługiwać się pieczęcią z wizerunkiem herbu [...], gdyż pieczęć ta nie jest jego pieczęcią urzędową w rozumieniu przepisów prawa. Skarżąca spółka wskazała też, iż na tytule wykonawczym [...] nie widnieje pieczęć urzędowa wierzyciela, gdyż pieczęć, którą oznaczono tytuł w ogóle nie spełnia kryteriów uznania za pieczęć urzędową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to nie narusza prawa. Zdaniem Sądu zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma rozstrzygnięcie, jakie walory winna spełniać pieczęć urzędowa, o której mowa w art. 27 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, iż tytuł wykonawczy zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela . Wyjaśnić należy, iż definicja pieczęci urzędowej zawarta została w art. 16c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U . z 2005 r. Nr 235, poz. 2000 ze zm.), zgodnie z którym urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania pieczęci. Przepis art. 16c ust. 2 stanowi zaś, że urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa, jak również, że odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej. Jednocześnie w art.16c ust. 3 powyższej ustawy stwierdzono, że urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a, a zatem także organy gminy, którym jest również prezydent miasta. Zważywszy na powyższe, zasadnie zatem wskazał organ, że na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej, czyli dotyczących zadań zleconych przez państwo może być umieszczana wyłącznie pieczęć z wizerunkiem orła. W oparciu o zapisy art. 16c stwierdzić należy dalej, iż pieczęć z herbem dotyczy wyłącznie zadań własnych gminy. Zasadnicze znaczenie w związku z tak ustalonym stanem prawnym w tej materii jest stwierdzenie, czy Prezydent Miasta [...] wystawiając tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zobowiązania w podatku od nieruchomości działał w celu wykonania przez gminę zadań zleconych, czy też działania tego organu mieściły się w katalogu zadań własnych gminy. Tylko w tym pierwszym przypadku należałoby przyznać rację skarżącej. Odnosząc się do tak sformułowanego problemu należy zwrócić uwagę na treść art. 54 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym dochodami gminy są podatki, opłaty i inne wpływy określone w odrębnych ustawach jako dochody gminy. Treść art. 18 ust. 2 pkt 8 cytowanej wyżej ustawy wskazuje, że podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1. ustawy o samorządzie gminnym do zakresu działań gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Natomiast art. 2 powyższej ustawy wyjaśnia, iż gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Należy również zauważyć, że w myśl art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) organem podatkowym właściwym w sprawie podatków i opłat unormowanych w niniejszej ustawie, między innymi podatku od nieruchomości, jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Właściwość rzeczową organów egzekucyjnych regulują przepisy art. 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią art. 19 § 2 właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Wskazać również należy na fakt, iż na podstawie postanowień zawartych w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych (Dz. U. Nr 141 poz. 692 ze zm.), do właściwości organów gmin o statusie miasta przeszły, jako zadania własne, zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do urzędów skarbowych, określone w ww. art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie należności z tytułu podatków i opłat, dla których organ gminy jest właściwy do ich ustalania i pobierania. Przepisy te jednoznacznie wskazują, że organ takiej gminy może być organem egzekucyjnym uprawnionym do wyegzekwowania obowiązku w sytuacji, gdy jest jednocześnie wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania tego obowiązku. Prezydent miasta będąc wierzycielem w sprawach dotyczących egzekucji z tytułu podatków i opłat lokalnych określonych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych wykonuje zadania z zakresu administracji samorządowej i są to zadania własne gminy, a nie zadania z zakresu administracji rządowej. Tym samym umieszczenie na tytule wykonawczym obejmującym należności miasta z tytułu podatku od nieruchomości, pieczęci, na której widnieje herb gminy, nie może być uznane za niespełnienie wymogu art. 27 § 1 pkt 7 ustawy i stanowić w związku z tym podstawę zarzutu, o jakiej mowa w art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym niezasadny jest, zdaniem Sądu, sformułowany w skardze zarzut skarżącej spółki naruszenia prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Pogląd podobny do zaprezentowanego w niniejszym orzeczeniu wyraził tut. Sąd w wyrokach z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 138/08; z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 274/08; z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 509/08; z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 474/08; z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 16/09; z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 192/09. Ponadto Sąd zauważa, iż powyższy pogląd ma oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 18 czerwca 2009r., sygn. akt II GSK 1002/08 stwierdził, że prezydent miasta, działając jako organ wykonawczy gminy, na mocy art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych posiada szczególną kompetencję organu podatkowego właściwego w sprawie przedmiotowego podatku (jako zadania własnego gminy) i na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych w związku z art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie należności z tytułu podatków i opłat, dla których organ ten jest organem egzekucyjnym, a zarazem w rozumieniu przepisu art. 1a pkt 13 tej ostatniej ustawy posiada uprawnienia wierzyciela - brak jest podstaw w świetle prawa do postawienia skutecznego zarzutu, iż jako organ gminy (organ podatkowy i egzekucyjny) nie ma on podstaw prawnych do posługiwania się pieczęcią z wizerunkiem herbu [...], albowiem pieczęć ta - zdaniem skarżącego - nie spełnia kryteriów pieczęci urzędowej wierzyciela. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy samorządowe art. 6, art. 7 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Podejmowano wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zresztą stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budził sporu, kwestią sporną była ocena tego stanu faktycznego z punktu widzenia przepisów prawa. Odmienna interpretacja tych przepisów przez organ i stronę postępowania, w sytuacji gdy w zaskarżonym postępowaniu ocena ta została przez ten organ szeroko uzasadniona nie narusza zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), orzeczono jak w sentencji. E. Kruppik-Świetlicka Z. Pietrasik D. Dudra