III SA/Gl 1141/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Wojewody S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym tu postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia R. G., utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r., nr [...] w sprawie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W podstawach prawnych wskazał art. 123, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 34 § 1, § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] 2008 r. wpłynął za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. zarzut R. G. na prowadzone postępowanie egzekucyjne, dotyczące należności z tytułu mandatu karnego kredytowanego nr [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda [...] uznał zarzut za bezzasadny. Zobowiązany zgodnie z przysługującym prawem w dniu [...] 2009 r., złożył zażalenie na przedmiotowe postanowienie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uwzględnieniem jednoznacznego stanowiska jednostki nakładającej przedmiotowy mandat, nie znaleziono podstaw do zmiany rozstrzygnięcia z dnia [...] 2009 r. Komendant Powiatowy Policji w P. w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ponownie poinformował, iż w dniu [...] 2008 r. R.G. został ukarany mandatem karnym kredytowanym nr [...] w wysokości [...] zł. Rozbieżność kwoty przedmiotowego mandatu powstała na skutek pomyłki pisarskiej funkcjonariusza nakładającego przedmiotową grzywnę. Podczas wypisywania odcinków formularza wyżej wymienionego mandatu na kwotę [...] zł omyłkowo wpisano kwotę słownie "[...] złotych" - winno być "[...] złotych". W uzasadnieniu swojego stanowiska Komendant wyjaśnia ponadto, iż wysokość mandatu została ustalona na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 208 poz. 2023 z późn. zm.) w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych, które za wykroczenie za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym przewiduje grzywnę w wysokości do [...] zł. Jednocześnie wyjaśnia, że kwota mandatu została powiększona o [...] zł z uwagi za szczególne naruszenie zasad ruchu drogowego jak i spowodowanie zagrożenia życia i zdrowia wielu osób (kierującego samochodem [...] jak i dwóch pasażerów samochodu [...]) oraz duże szkody materialne w pojazdach. Komendant poinformował również, że z zapisków notatnika służbowego funkcjonariusza nakładającego przedmiotowy mandat wynika jednoznacznie, iż został on nałożony na kwotę [...] zł. Zatem wierzyciel nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia i postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2009 r. utrzymał postanowienie. W ocenie organu przedmiotowe postępowanie było przeprowadzone w sposób z obowiązującymi przepisami prawa. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi R. G. do WSA w Gliwicach, w której domaga się unieważnienia tego postanowienia i uznania, iż wpłacając mandat w wysokości [...] zł wykonał nałożona na niego karę. Skargę uzasadnił tym, że jego zdaniem bezzasadny był tytuł wykonawczy. Uzasadnienie postanowienia budzi zdecydowany sprzeciw i nasuwa nieprzyjemne wnioski (cyt.): "...nie dość że nigdy nie otrzymałem mandatu o podanym Nr. [...] to jeszcze próbowano mi wmówić że funkcjonariusz wypisywał mandat każdy odcinek oddzielnie, Uzasadnienie sugerowało że policjanci popełnili omyłkę pisarską. Trochę to dziwne określenie. Żeby uznać pomyłkę w wypisywaniu [...] i słownie [...] na mandacie i dowodzie wpłaty trzeba być pisarzem. Zapewniam że policjanci byli rzeczowi i dociekliwi. Pomyłkę wykluczam. To była zmiana decyzji. Za kolizję tak wysokiego mandatu nie spotkałem. Na mandacie jest wyraźnie napisane za spowodowanie kolizji. Skorzystałem z odwołania i napisałem zażalenie do pana Wojewody [...]. W wyniku mojego trzymałem dwa pisma Urzędu Wojewódzkiego, w dniu [...] 2009 r. jedno zawiadamiające, że informujące że Urząd Wojewódzki ponownie zwrócił się do Komendanta Powiatowego w P. z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, celem ustalenia prawidłowej kwoty mandatu. To pismo wygląda na ponury żart. Bo ile razy można się domagać odpowiedzi w tej samej sprawie angażując w to Komendę Policji. Postanawiam z urzędu sprostować omyłkę pisarską - tych niewiadomo dlaczego" pisarskich pomyłek było już sporo.- pytanie tylko czy to była pomyłka a nie celowa próba wprowadzenia w błąd? (...). Mandat jest wypisywany w bloczku samokopiującym. Nie było omyłki, to było celowe działanie, żeby nie uznać że mandat zapłaciłem [...] 2009 r." W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu doszło do naruszenia art. 38 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 ze zm.; dalej jako k.p.w.) w zw. z art. 105 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.; dalej jako k.p.k. Art. 32 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 ze zm.) , zamieszczonym w dziale IV zatytułowanym "Czynność procesowe", stwierdza, iż rozstrzygnięcia zapadają w postaci orzeczeń, zarządzeń albo mandatów karnych. Zgodnie natomiast z art. 38 § 1 k.p.w.: "Do czynności procesowych prowadzonych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia stosuje się odpowiednio także przepisy art. 95, 100 § 1 i 6 zdanie pierwsze, art. 105, 107, 108, 116-134, 136-142, 156 § 1-4, art. 157, 158, 160-166 476 § 2 Kodeksu postępowania karnego ...". Art. 96 § 3 k.p.w. zawiera delegacje ustawową dla Prezesa Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wzorów formularzy mandatu karnego oraz szczegółowego sposobu nakładania grzywien w drodze mandatu karnego. Wykonując tę delegację Prezes Rady Ministrów wydał rozporządzenie z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 20, poz. 201 ze zm.). W § 1 rozporządzenie określa wzór formularza mandatu karnego i sposób nakładania grzywien w drodze mandatu karnego. § 2 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że: "Formularz, przy wykorzystaniu którego nakłada się grzywnę w drodze mandatu karnego, składa się z 5 odcinków: "A", "B", "C", "D" i "E", oznaczonych serią i numerem, ułożonych w książkę, umieszczoną w zespolonym pakiecie, w postaci bloczka, z zachowaniem ciągłości numeracji. Odcinki "A", "B", "C" i "D" są wykonane na papierze samokopiującym. Stosownie do ust.2 § 1 wzór odcinków formularza mandatu karnego, określa załącznik do rozporządzenia. § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że: "Funkcjonariusz, nakładając na sprawcę wykroczenia mandat karny kredytowany, po oddzieleniu części A i B od części C-E: 1) na odcinku "A" formularza wpisuje wysokość nałożonej grzywny, 2) na odcinku "C" formularza: a) wpisuje wysokość nałożonej grzywny, b) oznacza rodzaj mandatu oraz wypełnia rubryki dotyczące ukaranego zgodnie z opisem; w razie niemożności stwierdzenia numeru PESEL wpisuje się datę urodzenia ukaranego, c) wpisuje rodzaj i charakter wykroczenia oraz kwalifikację prawną, d) w przypadku naruszenia przepisów o ruchu drogowym, wpisuje liczbę punktów przewidzianych za to naruszenie na podstawie odrębnych przepisów, e) wpisuje swój numer służbowy, datę nałożenia mandatu oraz składa swój podpis. Ust. 2 i 3 § 4 rozporządzenia stwierdza, iż sprawca wykroczenia potwierdza przyjęcie mandatu karnego kredytowanego, składając czytelny podpis na odcinku "C" formularza. Sprawca wykroczenia ukarany mandatem karnym kredytowanym otrzymuje odcinki "A", "B" i "C" formularza." Ze wzorów odcinków "A", "B" i "C" formularzy stanowiących załączniki do wskazanego wyżej rozporządzenia wynika, ze wysokość nałożonego mandatu karnego winna być wpisana cyfrą i słownie, przy czym winna to być niewątpliwie ta sama wysokość. W przedmiotowej sprawie organ, w zaskarżonym postanowieniu, stwierdził, iż: "Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uwzględnieniem jednoznacznego stanowiska jednostki nakładającej przedmiotowy mandat, nie znaleziono podstaw do zmiany rozstrzygnięcia z dnia [...] 2009 r. Komendant Powiatowy Policji w P. w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ponownie poinformował, iż w dniu [...] 2008 r. R.G. został ukarany mandatem karnym kredytowanym nr [...] w wysokości [...] zł. Rozbieżność kwoty przedmiotowego mandatu powstała na skutek pomyłki pisarskiej funkcjonariusza nakładającego przedmiotową grzywnę. Podczas wypisywania odcinków formularza wyżej wymienionego mandatu na kwotę [...] zł omyłkowo wpisano kwotę słownie <<[...] złotych>> - winno być <<[...] złotych>>". Jak zaznaczono wyżej w świetle art. 38 § 1 k.p.w. do czynności procesowych prowadzonych w sprawach o wykroczenia stosuje się odpowiednio m.in. art. 105 k.p.k. Zgodnie z § 1 tego przepisu: "Oczywiste omyłki pisarskie i rachunkowe oraz w obliczeniu terminów w orzeczeniu lub zarządzeniu albo w ich uzasadnieniu można sprostować w każdym czasie." "Sprostowania dokonuje organ, który popełnił omyłkę. Jeżeli postępowanie toczy się przed instancją odwoławczą, może ona z urzędu sprostować orzeczenie pierwszej instancji." (§ 2). "Sprostowanie orzeczenia lub jego uzasadnienia następuje w drodze postanowienia, a sprostowanie zarządzenia w drodze zarządzenia." (§ 3). "Na postanowienie lub zarządzenie co do sprostowania wydane w pierwszej instancji służy zażalenie." (§ 4). W ocenie Sądu właściwy organ najpierw winien przeprowadzić stosowne postępowanie w sprawie sprostowania omyłki pisarskiej (art. 38 § 1 k.p.w. w zw. z art. 105 k.p.k.), a następnie może prowadzić postępowanie egzekucyjne, jeśli stwierdzi, iż ukarany mandatem nie zapłacił go w pełnej wysokości. Zatem w ocenie Sądu przedmiotowe postępowanie było przeprowadzone w sposób naruszający wyżej wskazane obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu istotnym, mającym wpływ na wynik sprawy. Mając to na względzie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 c) uchylił zaskarżone postanowienie.