I SA/Op 535/09
WyrokWSA w Opolu2010-03-03
Skład orzekający: Marzena Łozowska, Marta Wojciechowska, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spłata udziału kapitałowego występującemu wspólnikowi spółki partnerskiej podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a jeśli tak, to jak należy ją kwalifikować i ustalić moment powstania obowiązku podatkowego?Ratio decidendi
Spłata udziału kapitałowego występującemu wspólnikowi spółki partnerskiej, obejmująca zwrot wniesionego wkładu oraz udział w majątku spółki sfinansowanym z zysków już opodatkowanych, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Opodatkowaniu podlegałaby jedynie ewentualna nadwyżka ponad wartość już opodatkowanego majątku, uzyskana w wyniku podziału majątku likwidowanej spółki, która nie wiąże się z koniecznością spłaty na rzecz pozostałych wspólników.Stan faktyczny
Skarżąca wystąpiła ze spółki partnerskiej i domagała się wypłaty wartości swojego udziału kapitałowego, który według niej powinien obejmować wniesiony wkład, udział w rzeczowym majątku spółki według wartości zbywczej oraz inne prawa majątkowe i niemajątkowe. Spółka wypłaciła jej kwotę 65.000 zł, którą skarżąca kwestionowała, twierdząc, że powinna otrzymać wyższą kwotę. Spór dotyczył opodatkowania tej wypłaty podatkiem dochodowym od osób fizycznych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i określono, że nie może być wykonana. Zasądzono od Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2010r. sprawy ze skargi B. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 4 sierpnia 2009r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. określa, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana, III. zasądza od Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca w dniu 12 maja 2009r. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych
Przedstawiając we wniosku stan faktyczny wskazała, iż od dnia 1 lipca 2005r. pozostawała partnerem w spółce partnerskiej. Ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2008r. wnioskodawczyni wystąpiła z tej spółki kontynuując działalność w dotychczasowym zawodzie w ramach nowo założonej w listopadzie 2008r. spółki partnerskiej.
Z tytułu wystąpienia z poprzedniej spółki partnerskiej z dniem 31 grudnia 2008r., wnioskodawczyni nabyła prawo do wypłaty wartości udziału kapitałowego obliczonego zgodnie z art. 65 w zw. z art. 99 Kodeksu spółek handlowych.
Pomiędzy wnioskodawczynią, a spółką partnerską, z której wystąpiła, na dzień dzisiejszy istnieje spór co do wielkości spłaty udziału kapitałowego. W szczególności zdaniem wnioskodawczyni wysokość należnego jej udziału kapitałowego w związku z wystąpieniem ze spółki partnerskiej znacznie przekracza wartość tego udziału ustaloną przez spółkę i powinna obejmować, wniesiony do spółki wkład przez tego wspólnika, udział w rzeczowym majątku spółki według wartości zbywczej na dzień wystąpienia, a także wartość wszelkich innych praw majątkowych jak i niemajątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa, spółki partnerskiej.
Majątek rzeczowy spółki partnerskiej na dzień wystąpienia z niej wnioskodawczyni, w szczególności obejmował nabyte przez spółkę nieruchomości lokalowe, ruchomości jak np. sprzęt elektroniczny, samochody osobowe, meble, wyposażenie biura, środki pieniężne na rachunku bankowym.
Majątek ten kształtowany był przez okres pozostawania przez wnioskodawczynię w tej spółce w charakterze partnera m.in. z bieżących dochodów, w tym także z zysku pozostawionego w tej spółce po jego opodatkowaniu u każdego z partnerów, z przeznaczeniem na zakupy inwestycyjne.
W zależności od wysokości zysku w każdym kolejnym miesiącu działalności ww. spółki partnerskiej, na podstawie jednomyślnych uchwał partnerów tej spółki, dokonywano znacznie wyższych niż wskazane w umowie spółki odpisów na fundusz rezerwowy z zysku wypracowanej w danym miesiącu działalności spółki po opodatkowaniu przez poszczególnych partnerów zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Łącznie przez okres pozostawania wnioskodawczyni w dotychczasowej spółce partnerskiej, na podstawie comiesięcznych uchwał podejmowanych za okres od lipca 2005r. do grudnia 2008r., dokonano odpisów na fundusz rezerwowy w wysokości 628.848,40 zł.
Tak tworzony fundusz rezerwowy (a więc po opodatkowaniu u każdego z partnerów w odpowiedniej do jego udziału w zysku spółki części tego odpisu na fundusz rezerwowy), przeznaczany był na finansowanie wydatków inwestycyjnych spółki, w tym zakupy sprzętu elektronicznego, wyposażenia biura, etc. Ponadto jego znaczna część - w wysokości 388.608,20 zł została przeznaczona na zakup nieruchomości lokalowej pod nową siedzibę tej spółki. Natomiast na dzień 31 grudnia 2008r. (tj. na dzień wystąpienia podatnika z dotychczasowej spółki partnerskiej) kwota 79.428,64 zł pozostała w spółce na rachunku bankowym jako niewydatkowana część funduszu rezerwowego. Wszystkie odpisy na fundusz rezerwowy zostały opodatkowane m.in. przez wnioskodawczynię w części, w jakiej uczestniczyła ona w zysku spółki.
Spółka partnerska, z której wnioskodawczyni wystąpiła, w okresach miesięcznych w każdym roku działalności odprowadzała zaliczki na podatek dochodowy, w tym także w odniesieniu do części dochodu przypadającej na wnioskodawczynię (także w tym zakresie dochodu, który następnie po opodatkowaniu był pozostawiany w spółce jako odpis na kapitał rezerwowy). Ponadto w okresach miesięcznych, na podstawie zapisów umowy spółki i uchwał podejmowanych przez partnerów tej spółki, wnioskodawczyni (jak i pozostali partnerzy) otrzymywali miesięczne zaliczki na poczet przyszłej dywidendy ustalane jako zapisany w umowie spółki procentowy udział wnioskodawczyni w zysku spółki za dany miesiąc, po pomniejszeniu tego zysku o odpis na fundusz rezerwowy za dany miesiąc. Rozliczenie końcowe dywidendy następowało na koniec każdego roku kalendarzowego.
Wnioskodawczyni wniosła do nowo zawiązanej przez siebie spółki partnerskiej wkład m.in. w postaci wierzytelności wobec spółki partnerskiej, z której wystąpiła, wynikającej z rozliczenia udziału kapitałowego związanego z wystąpieniem ze spółki. Stosownie do informacji o przeniesieniu wierzytelności, spółka partnerska, z której wnioskodawczyni wystąpiła, wypłaciła jej obliczoną przez siebie wartość udziału kapitałowego w wysokości 65.000 zł, którą to wysokość wnioskodawczyni kwestionuje, domagając się ustalenia i zapłaty wyższej wartości udziału kapitałowego.
Wnioskodawczyni od 2006r. korzysta z opodatkowania podatkiem liniowym w odniesieniu do przychodów uzyskiwanych z tytułu bycia partnerem w dotychczasowej, jak i nowo utworzonej spółce partnerskiej.
W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:
1. Czy w omawianym stanie faktycznym powstaje przychód po stronie wnioskodawczyni z tytułu nabycia prawa do otrzymania wartości udziału kapitałowego, a jeżeli tak, to jak ten przychód należy ustalić?
2. Do jakiego źródła przychodów należy zaliczyć wyżej wymieniony przychód po stronie podatnika i jaką zastosować stawkę podatku?
3. Jeżeli w analizowanej sprawie miało by być ustalone, iż po stronie wnioskodawczyni w związku z prawem do otrzymania udziału kapitałowego w spółce, z której wystąpiła powstaje obowiązek podatkowy z tytułu uzyskania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, to jaki jest w opisanym stanie faktycznym moment uzyskania przychodu i kiedy powstaje obowiązek zapłaty podatku?
Wnioskodawczyni, powołując się na przepisy art. 65 § 1 Kodeksu spółek handlowych (mającego poprzez art. 99 Kodeksu odpowiednie zastosowanie także do rozliczenia w związku z wystąpieniem partnera ze spółki partnerskiej), a także art. 5b ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 21 ust. 1 w pkt 50, art. 14 ust. 1i oraz do art. 24 ust. 3 zdanie 3 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w odniesieniu do kolejno podniesionych w sprawie i zagadnień, przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.
Zdaniem strony w związku z wystąpieniem partnera ze spółki partnerskiej może powstać przychód po stronie tego partnera z tytułu wypłaty na jego rzecz przez spółkę wartości udziału kapitałowego. Przy czym opodatkowaniu podatkiem dochodowym, w powyższym zakresie nie będzie objęta kwota wypłacona podatnikowi tytułem zwrotu wkładu wniesionego do spółki wraz z przystąpieniem do tej spółki, a także podatkowi dochodowemu od osób fizycznych nie będzie podlegać ta część wartości udziału kapitałowego, która odpowiada udziałowi podatnika w majątku, który został sfinansowany z dochodu po jego opodatkowaniu (tj. zysku netto spółki pozostawionego w spółce z przeznaczeniem na inwestycje).
Wnioskodawczyni wskazywała, odwołując się do wydanych w podobnych sprawach orzeczeń i interpretacji, a także komentarzy, iż "wystąpienie wspólnika ze spółki i wiążący się z tym faktem zwrot przypadającego temu wspólnikowi majątku spółki nie skutkuje powstaniem u niego przychodu podlegającego opodatkowaniu, bowiem dochody uzyskane dla spółki w czasie jej trwania podlegały opodatkowaniu w każdym roku podatkowym". Przytoczona teza wyroku NSA z dnia 07 października 2004r. (FSK 594/04), wydana został w odniesieniu do wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej, to jednak biorąc pod uwagę analogiczne konstrukcje podatku dochodowego w przypadku spółki cywilnej i osobowej spółki handlowej, zdaniem wnioskodawczyni przytoczony wyżej wyrok NSA ma w pełni zastosowanie także w niniejszej sprawie. Podniosła, podając stosowne przykłady, że tożsame stanowisko w odniesieniu do sytuacji wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej zajmowały także organy podatkowe.
W odniesieniu do pytania drugiego, strona podniosła, iż przychód, o którym mowa wyżej, jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto w okolicznościach faktycznych omawianej sprawy, w razie ustalenia, iż po stronie podatnika powstał przychód, będzie mieć do niego zastosowanie stawka podatku dochodowego 19%.
Powyższe stanowisko, zdaniem wnioskodawczyni wynika z ogólnego brzmienia art. 8 ust. 1 in fine w zw. z art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie mowa ogólnie o "przychodach z udziału w spółce nie będącej osobą prawną". Powyższe, w kontekście przepisów Kodeksu spółek handlowych zdaniem wnioskodawczyni prowadzi do wniosku, iż rodzajem przychodu z ww. udziału jest także spłata udziału kapitałowego na wypadek wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej. Ponadto wnioskodawczyni podkreśla, iż ustawodawca zaliczając do przychodów z kapitałów pieniężnych "dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni" oraz "przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną", nie wymienił wśród nich żadnego rodzaju przychodu z udziału w spółce nie mającej osobowości prawnej.
Momentem powstania przychodu w omawianej sytuacji będzie data zapłaty należnych kwot tytułem spłaty udziału kapitałowego dokonana przez spółkę partnerską, z której wnioskodawczyni wystąpiła, na rzecz tego podatnika (względnie na nowo utworzoną spółkę, na którą wnioskodawczyni przeniosła prawo do ww. wierzytelności tytułem pokrycia podniesionego wkładu do spółki), stosownie do art. 14 ust. 1 i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W interpretacji indywidualnej z dnia 4 sierpnia 2009r., na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe stwierdzając, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych będzie podlegać różnica między wartością wypłaconego wkładu (niezależnie od tego czy udział ten odpowiada udziałowi wnioskodawczyni w majątku sfinansowanym z zysku netto pozostawionym w spółce z przeznaczeniem na inwestycje) a wartością wkładu pierwotnie wniesionego do spółki. Bez znaczenia w tym zakresie jest czy otrzymane przez występującego ze spółki wspólnika środki były opodatkowane u każdego z partnerów w odpowiedniej do jego udziału w zysku spółki części. Spółka partnerska posiada majątek odrębny od majątku wspólników. Wypłacany wspólnikowi wkład pochodzi z majątku spółki, a zatem źródła odrębnego od majątku wspólnika.
Tak ustalony przychód, w momencie jego otrzymania należy zakwalifikować, zdaniem organu, do przychodu z praw majątkowych, o których mowa w art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W odniesieniu do momentu uzyskania przychodu wskazano, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń (art. 11 ust. 1 ww. ustawy). Z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, iż wnioskodawczyni przysługiwała względem spółki partnerskiej wierzytelność z tytułu zwrotu wkładu. Zatem z uwagi na samo powstanie wierzytelności u wnioskodawczyni nie zostanie ustalony przychód z tytułu zwrotu wkładu. Przychód ten byłby ustalony, w ocenie organu, dopiero w momencie rzeczywistego spełnienia świadczenia i wypłacenia jej tego wkładu. Obowiązek zapłaty podatku wystąpiłby natomiast w sytuacji, kiedy przekazana kwota będzie przewyższała wartość pierwotnie wniesionego wkładu. Z tej przyczyny stanowisko wnioskodawczyni uznano za nieprawidłowe.
W dniu 20 sierpnia 2009r. wniesiono wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Pismem z dnia 22 września 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie stwierdzając brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji.
Interpretacja indywidualna stała się przedmiotem skargi
Zaskarżonej interpretacji skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5b ust. 2 i art. 10 ust. 1 pkt 3 oraz art. 14 ust. li ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie,
- art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 poprzez ich błędną interpretację i błędne zastosowanie w sprawie.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż tylko ta część spłaty udziału kapitałowego, która wykraczałaby ponad tak określony udział w przyroście majątku spółki partnerskiej, z której skarżąca wystąpiła, mogłaby stanowić dochód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlegać obowiązkowi podatkowemu. W szczególności skarżąca nie zgadza się z zakwalifikowaniem spłaty udziału kapitałowego w spółce partnerskiej należnego w związku z wystąpieniem z tej spółki do źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 18 – tj. przychody z praw majątkowych. Powyższe narusza wprost brzmienie art. 8 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 5b ust. 2 oraz stanowi nieuprawnioną błędną i rozszerzającą wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 18 ustawy. Dodatkowo wskazała, powołując wyroki sądów administracyjnych, iż prezentowane przez skarżącą stanowisko odzwierciedla w pełni dotychczasową linię orzeczniczą w analogicznych stanach faktycznych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Spór pomiędzy stronami w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i ich zastosowania do przedstawionego przez podatnika stanu faktycznego. W szczególności chodzi o ocenę, czy spłata udziału wspólnika spółki partnerskiej występującego z tej spółki podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Na wstępie zaznaczyć należy, że sporna między stronami kwestia opodatkowania wypłacanych w momencie wystąpienia ze spółki osobowej jej wspólnikowi udziałów kapitałowych, była przedmiotem wielu orzeczeń sądowych (np. dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA: wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 marca 2008 roku, I SA/Kr 1029/07; wyrok WSA W Warszawie z dnia 27 marca 2009 roku, III SA/Wa 2930/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2009 roku, III SA/Wa 130/09; wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 marca 2007 roku, I SA/Ke 72/07; wyrok NSA z dnia 7 października 2004 roku FSK 594/04) .Tutejszy Sąd podziela w pełni prezentowane w powołanych wyrokach stanowisko.
Zasady zwrotu wartości udziału wspólnika występującego ze spółki partnerskiej zostały określone w art. 65 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) – zwanej dalej ksh w zw. z art. 99 ksh, przewidującym obowiązek rozliczenia poprzez sporządzenie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą (rynkową) majątku spółki, czyli wartość jej majątku w obrocie prawnym i gospodarczym. Z dużym prawdopodobieństwem można założyć istniejącą różnicę wartości pomiędzy dniem pierwotnego nabycia przez spółkę (na skutek wniesienia wkładu lub wytworzenia czy też nabycia w trakcie działalności spółki), a dniem sporządzenia bilansu. Różnica wartości wynikać będzie, co do zasady, z różnicy cen rynkowych pomiędzy tymi momentami czasowymi. W związku z czym udział wypłacany wspólnikowi uwzględniać będzie poza wniesionym wkładem także procentową część nadwyżki majątkowej, którą stworzy ewentualnie wypracowany z lat ubiegłych zysk spółki oraz wzrost wartości składników jej majątku. Ustalony w ten sposób udział kapitałowy powinien być wypłacony występującemu wspólnikowi w pieniądzu, zaś rzeczy wniesione do spółki przez wspólnika tylko do używania zwraca się w naturze (zob. wyrok WSA z 21.12.2009r., I SA/Kr 1531/09).
Zgodnie z art. 5b ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) - zwanej dalej - updof, jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niemająca osobowości prawnej, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1updof, uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy (pozarolnicza działalność gospodarcza). W myśl natomiast art. 8 ust. 1 updof przychody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu wg skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe.
W konsekwencji więc wszyscy wspólnicy (a nie spółka, która nie jest na gruncie tej ustawy podatnikiem) każdego roku obliczają odrębnie dochód z udziału w spółce i samodzielnie od tego dochodu obliczają podatek dochodowy. Wspomniany zysk stanowi również (o ile nie został skonsumowany w późniejszym okresie) część, na wstępie powołanej, nadwyżki majątkowej zwracanej wspólnikowi przy wystąpieniu ze spółki.
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 updof wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych do niej wkładów. Jakkolwiek literalne brzmienie powołanej normy sugerowałoby, iż wszystko ponad wartość wniesionych wkładów podlega opodatkowaniu (bo nie jest z niego zwolnione), to jednak, zdaniem Sądu, z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia, w przypadku gdyby np. zwrot udziału - zgodnie z postanowieniami umowy spółki - następował w naturze, w wyniku którego jeden ze wspólników otrzymałby majątek przewyższający wartość jego udziału i nie byłby on zobowiązany do dokonania spłaty na rzecz pozostałych wspólników. Otrzymany wówczas w wyniku podziału majątek ponad udział bez spłat na rzecz pozostałych wspólników stanowiłby przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. (vide powołane na wstępie uzasadnienia: wyrok WSA w Krakowie z dnia 21.12.2009r., I SA/Kr 1531/09 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2009 roku III SA/Wa 2248/08).
Z kolei w przypadku zwrotu udziału, zgodnie z warunkami określonymi w art. 65 ksh (zwrot wkładu oraz nadwyżki majątkowej) zwolnienie z art. 21 ust.1 pkt 50 updof będzie obejmowało cały udział.
W tym zakresie, należało odnieść się do podstawowych zasad podatku dochodowego. Podstawową zasadą wykładni systemowej w podatku dochodowym winno być założenie, ze że ta sama wartość nie może być dwukrotnie opodatkowana na imię tej samej osoby, a ten sam wydatek nie może być uwzględniony więcej niż jeden raz, jako koszt uzyskania przychodu. Zasada ta, co prawda nie jest w sposób wyraźny wyrażona w żadnym z przepisów ustawy dotyczącym podatku dochodowego (zarówno od osób prawnych jak i fizycznych), niemniej jednak zestawienie istniejących przepisów dotyczących sposobu konstruowania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym uzasadnia przyjęcie takiego założenia.
W oparciu o powyższą zasadę jednokrotnego opodatkowania oraz traktowania dochodów spółek osobowych bezpośrednio jako dochodów jej wspólników (w proporcji odpowiadającej posiadanym udziałom), Sąd podziela pogląd powszechnie wyrażany (vide: powołane orzeczenia sądów administracyjnych), że wypłata występującemu wspólnikowi wartości jego udziału kapitałowego powinna być obojętna podatkowo. Zobowiązanie występującego ze spółki wspólnika do uiszczenia podatku dochodowego od spłaty udziału w majątku spółki oznaczałoby opodatkowanie już raz wcześniej opodatkowanego majątku (zob. wyrok NSA z 7.10 2004, FSK 594/04). To natomiast byłoby sprzeczne z fundamentalną zasadą demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) oraz zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji).
W ocenie Sądu, jedynym momentem mogącym powodować powstanie obowiązku podatkowego jest otrzymanie przez wspólnika w wyniku podziału majątku likwidowanej spółki dodatkowej korzyści, przekraczającej posiadany przez wspólnika udział. Zgodnie z przytaczanymi przez Sąd przepisami kodeksu spółek handlowych wartość dzielonego majątku spółki jest wyceniana według wartości rynkowej. W takiej sytuacji otrzymany w naturze majątek (lub nawet w pieniądzu) przekraczający udział już raz opodatkowany (jako zyski spółki działającej) stanowić będzie przychód, a jeżeli nie będzie się on wiązał z koniecznością poniesienia spłaty na rzecz pozostałych wspólników uczestniczących w likwidacji spółki i posiadających prawo do udziału w majątku likwidowanej spółki - stanowić będzie przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia (wyrok WSA z dnia 09.12.2009r., III SA/Wa 1437/09). Przychód zostałby ustalony w momencie spełnienia świadczenia.
W świetle powyższego, za nietrafne należało uznać stanowisko organu w zakresie opodatkowania przedmiotowych wypłat na rzecz wspólnika spółki osobowej, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 7 updof w zw. z art. 18 tej ustawy.
W ponownym postępowaniu Minister Finansów wyda indywidualną interpretację uwzględniającą powyższe uwagi Sądu.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej ppsa –uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Rozstrzygnięcie o wykonalności interpretacji indywidualnej uzasadnia art. 152 ppsa. O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło